8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Hecce Yayınları Sayfa 62
Merhaba sevgili öğrencim! Bu etkinlikte, “Ağaçlar Al Giydi Kuşlar Dillendi” şiirini okuyarak, anlamını tam olarak bilmediğin kelimeleri veya kelime gruplarını bulup, onların anlamlarını şiirin içindeki kullanılış şekline göre tahmin edeceğiz. Sonra da bu kelimeleri kendi cümlelerimizde kullanacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
Şiiri dikkatlice okuduğumuzda, bazı kelimelerin veya kelime gruplarının anlamlarını hemen anlayamayabiliriz. İşte ben senin için şiirden seçtiğim kelime ve kelime gruplarını, tahmin ettiğimiz anlamlarını ve bunlarla kurduğumuz cümleleri aşağıya yazıyorum. Sen de şiiri okurken aklına takılan başka kelimeler olursa aynı şekilde çalışabilirsin.
Kelime/Kelime Grubu: al giydi
Tahmini Anlamı: Kırmızı renge büründü, renklendi, çiçek açtı.
Çözüm:
Şiirde “Ağaçlar al giydi” derken, ağaçların baharın gelmesiyle birlikte çiçek açtığını, yapraklarının yeşerdiğini ve adeta kırmızı, pembe gibi canlı renklere büründüğünü anlatmak isteniyor. “Al” kelimesi burada canlı renkler, özellikle kırmızı ve tonlarını ifade eder. Baharda ağaçların rengarenk çiçeklerle donanması, sanki “al giymiş” gibi bir görüntü oluşturur. Aslında, ağaçların baharla birlikte en güzel, en süslü haline bürünmesi anlamında kullanılır.
Cümlem: Baharın gelişiyle birlikte meyve bahçeleri bembeyaz ve kırmızı çiçeklerle adeta al giydi.
Kelime/Kelime Grubu: dillendi
Tahmini Anlamı: Konuşmaya başladı, ses çıkarmaya başladı, ötmeye başladı.
Çözüm:
Şiirde “kuşlar dillendi” ifadesi geçiyor. Kuşlar bizim gibi konuşamadığına göre, burada “dillenmek” kelimesi kuşların ötmeye, cıvıldamaya, şarkı söylemeye başlaması anlamına gelir. Baharın gelmesiyle birlikte doğanın canlanmasını, kuşların her yerden duyulan neşeli seslerini anlatıyor.
Cümlem: Sabahın erken saatlerinde ormandaki kuşlar, neşeyle dillenerek güne merhaba dedi.
Kelime/Kelime Grubu: Toprak meyve geldi
Tahmini Anlamı: Toprak ürün vermeye başladı, bereketlendi, verimli hale geldi.
Çözüm:
“Toprak meyve geldi” ifadesi, toprağın baharla birlikte canlanıp ürün vermeye, bereketlenmeye başladığını anlatıyor. Yani toprak artık meyve ve sebze gibi ürünler için uygun hale geldi, verimli oldu demektir. “Yer yeşillendi” ifadesi de bunu destekleyerek toprağın berekete kavuştuğunu vurguluyor.
Cümlem: Uzun kışın ardından gelen baharla birlikte tarlalar canlandı, toprak meyve geldi.
Kelime/Kelime Grubu: Kuğul kuğul ötüşüyor
Tahmini Anlamı: Kumruların çıkardığı yumuşak, mırıltılı ses.
Çözüm:
“Kuğul kuğul” kelimesi, kumru gibi kuşların çıkardığı, genelde yumuşak, mırıltılı ve bazen hüzünlü bir sesi taklit eden bir yansıma kelimesidir. “Ötüşmek” ise kuşların ses çıkarmasıdır. Yani kumruların o kendine özgü, hafif seslerini çıkardığını anlatıyor.
Cümlem: Pencerenin önündeki ağaçta, bir çift kumru kuğul kuğul ötüşüyordu.
Kelime/Kelime Grubu: Çağlayıp akıyor
Tahmini Anlamı: Şırıl şırıl, gürültülü bir şekilde akıyor.
Çözüm:
“Çağlamak”, suyun yüksekten veya hızlı bir şekilde akarken çıkardığı sesi ifade eder. Genellikle şelaleler veya hızlı akan dereler için kullanılır. Şiirde suların hareketliliğini, coşkusunu ve akışkanlığını anlatmak için kullanılmış.
Cümlem: Dağlardan gelen eriyen kar suları, dere boyunca coşkuyla çağlayıp akıyordu.
Kelime/Kelime Grubu: Meleşir
Tahmini Anlamı: Koyunların veya kuzuların ses çıkarması, “mee” sesi çıkarması.
Çözüm:
“Meleşmek”, koyunların ve kuzuların çıkardığı kendine özgü ses için kullanılan bir fiildir. Şiirde “Meleşir koyunlar körpe kuzular” denilerek baharın gelmesiyle hayvanların da canlandığı, seslerinin duyulduğu anlatılıyor. Bu da baharın getirdiği canlılığı gösterir.
Cümlem: Çoban, sürüdeki meleşen kuzuların annelerini aradığını anladı.
Kelime/Kelime Grubu: körpe kuzular
Tahmini Anlamı: Yeni doğmuş, çok genç ve taze kuzular.
Çözüm:
“Körpe” kelimesi, genç, taze, henüz olgunlaşmamış anlamına gelir. “Körpe kuzular” ise yeni doğmuş, minik, taze kuzuları ifade eder. Baharın gelişiyle doğan yeni hayvan yavrularını anlatmak için kullanılmış. Baharın bereketiyle birlikte doğanın yenilendiğini de gösterir.
Cümlem: Bahar geldiğinde yeşil çayırlarda koşan körpe kuzular, etrafa neşe saçıyordu.