Merhaba sevgili 8. sınıf öğrencilerim!
Bugün sizlerle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Önümüzde bir metin ve bu metinle ilgili sorular var. Amacımız, metni dikkatlice okuyup anlayarak soruları doğru bir şekilde cevaplamak. Hazırsanız, adım adım ilerleyelim ve bu etkinliği birlikte çözelim.
Önce, bize verilen metni dikkatlice okuyarak işe başlayalım. Metnimiz “Resim için Zili Çalın” başlığını taşıyor. Bu başlık bile bize bir ressamın evine yapılan bir ziyareti çağrıştırıyor, değil mi?
Metni okurken yazarın neler yaşadığına, kiminle karşılaştığına ve aralarında nasıl bir konuşma geçtiğine dikkat edelim:
“Kapımın sol yanındaki kolu çektim (Zil bu olmalıydı.). Büyük bir şaşkınlıkla kapının açıldığını gördüm. Açılan kapıdan sahanlığa girdim. Ne bir ses ne bir seda. Sağımda bir merdiven vardı. Karşımda camlı bir kapı. Merdivene mi yöneleyim kapıyı mı çalayım, diye duraksarken yukarıdan bir ses geldi: ‘Kimsiniz, ne istiyorsunuz?’ Adım verdim. Yukarıda, merdivenin sahanlığında, bir ihtiyar belirdi: ‘Kim gönderdi sizi?’ dedi. ‘Ne istiyorsunuz?’ Ona, beni hiç kimsenin göndermediğini, kentte resimlerini gördüğümü, yeni resimlerini görmek istediğimi söyledim. ‘Satılık resmim yok.’ dedi.”
Şimdi metni okuduk ve anladık. Yazar bir ressamın kapısını çalıyor, içeri giriyor ve bir ihtiyar adamla karşılaşıyor. Yazar, ihtiyar adamın resimlerini beğendiğini ve yenilerini görmek istediğini söylüyor. İhtiyar adam ise “Satılık resmim yok.” diye cevap veriyor.
Hadi şimdi etkinliklerimize geçelim!
1. ETKİNLİK
Aşağıda verilen kelimelerin anlamlarını bağlamdan hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi sözlükten kontrol ediniz. Tahminleriniz doğru ise “Doğru” kutusunu, yanlış ise “Yanlış” kutusunu işaretleyiniz.
Sevgili öğrenciler, şimdi kelimelerin anlamlarını tahmin edelim. Bazı kelimeler metinde doğrudan geçmese de, resim ve sanatla ilgili bir metinde bulunduğumuz için genel anlamlarını düşünebiliriz. Tahminlerimizi yaparken metindeki ipuçlarını ve kendi kelime bilgimizi kullanacağız.
Kelime: sahanlık
Tahminim: Merdiven boşluğunda, katlar arasındaki düz alan, dinlenme yeri. Metinde yazarın “Açılan kapıdan sahanlığa girdim.” demesi, bu tahminimi destekliyor. Yani kapıdan içeri girince merdivenlerin başladığı veya bittiği yerdeki düz zemine sahanlık deriz.
Doğru / Yanlış: Doğru
Kelime: galeri
Tahminim: Sanat eserlerinin, özellikle resimlerin sergilendiği yer. Metinde doğrudan geçmiyor ama ressam ve resimlerden bahsettiğimiz için bu kelimeyi bu bağlamda kullanabiliriz.
Doğru / Yanlış: Doğru
Kelime: akademi
Tahminim: Sanat, bilim gibi alanlarda yükseköğrenim ve araştırma yapılan kurum. Metinde geçmiyor ama sanat eğitimi veren bir yer olabileceğini düşünebiliriz.
Doğru / Yanlış: Doğru
Kelime: peyzaj
Tahminim: Doğa manzaralarını konu alan resim veya fotoğraf. Ressamların yaptığı resim türlerinden biridir.
Doğru / Yanlış: Doğru
Kelime: istif
Tahminim: Bir şeyleri düzenli bir şekilde üst üste yığma veya yığılmış şeylerin bütünü. Metinde geçmiyor, genel bir kelime.
Doğru / Yanlış: Doğru
Kelime: tuval
Tahminim: Ressamların üzerine resim yaptığı, genellikle keten veya pamuktan yapılmış özel bez. Ressamın en temel malzemelerinden biridir.
Doğru / Yanlış: Doğru
Kelime: portre
Tahminim: Bir kişinin, özellikle yüzünün resmedildiği sanat eseri. Metinde “Ressam küçük portreyi gösterirken…” gibi bir ifade geçmese de, ressamın evine gittiğimiz ve resimlerden bahsettiğimiz için bu kelimeyi doğru tahmin edebiliriz.
Doğru / Yanlış: Doğru
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.
Şimdi sıra geldi ikinci etkinliğimize. Burada bize beş soru sorulmuş ve bu soruları okuduğumuz metne göre cevaplamamız isteniyor. Hadi her bir soruyu dikkatlice inceleyelim ve cevabını metinde arayalım.
Usta neden her şeyin çok güçleştiğini düşünüyor?
Sevgili çocuklar, bu sorunun cevabı maalesef elimizdeki metinde bulunmuyor. Metinde, ustanın “her şeyin çok güçleştiğini düşündüğüne” dair herhangi bir ifadeye rastlamıyoruz. Metin sadece yazarın ziyareti ve ustanın “Satılık resmim yok.” sözüyle sona eriyor.
Ressam küçük portreyi gösterirken resmin ne için yapıldığını söylemiş?
Bu sorunun cevabı da elimizdeki metinde yoktur. Metinde ressamın herhangi bir portreyi gösterdiğine veya o portrenin ne amaçla yapıldığına dair bir bilgi verilmiyor. Görünüşe göre bu soru, metnin daha uzun bir bölümünde geçen bir olaya ait olabilir.
Usta, adamın yarım kaldığını söylediği resim hakkında neler söylemiştir?
Yine aynı durumla karşılaştık sevgili öğrenciler. Bu sorunun cevabı da okuduğumuz metinde yer almamaktadır. Metinde ustanın yarım kalmış bir resminden veya bu resimle ilgili herhangi bir açıklamasından bahsedilmemektedir.
Ressam, yazara ne hediye etmiştir?
Bu sorunun cevabı da metinde yoktur. Metinde yazar ile ressam arasında herhangi bir hediyeleşme yaşandığına dair bir bilgi bulunmuyor. Ressam sadece resimlerini satmak istemediğini belirtiyor.
Bir tepede resim yaparken ölen ustanın yarım kalan resminin adı nedir?
Bu sorunun cevabı da maalesef okuduğumuz metinde bulunmamaktadır. Metinde böyle bir olaydan, ölen bir ustadan veya onun yarım kalan resminin adından bahsedilmemektedir. Büyük ihtimalle bu soru, metnin tamamına veya farklı bir metne ait.
Gördüğünüz gibi sevgili öğrenciler, 2. Etkinlik’teki soruların cevaplarını, bize verilen bu kısa metinde bulamadık. Bu durum, metnin ya eksik olduğunu ya da soruların başka bir metne ait olduğunu gösterir. Bizim görevimiz sadece bize verilen metindeki bilgilere göre hareket etmek olduğu için, bu soruların cevabını metinde bulamadığımızı belirtmemiz gerekiyor. Bu da bize, her zaman elimizdeki bilgiyle yetinmeyi ve uydurma cevaplar vermemeyi öğretir.
3. ETKİNLİK
Okuduğunuz metnin konusunu ve ana fikrini aşağıya yazınız.
Şimdi de metnin konusunu ve bize vermek istediği ana fikri belirleyelim. Metin kısa olsa da, bize bir mesaj veriyor.
Metnin Konusu:
Yazarın, kentteki resimlerini beğendiği bir ressamı ziyaret etmesi ve bu ressamla arasında geçen kısa diyalog. Kısacası, bir yazarın ressam ziyaretinde yaşadığı ilk anlar ve ressamın sanat eserlerine olan bakış açısı.
Metnin Ana Fikri:
Sanatın, bazı sanatçılar için ticari kaygılardan uzak, kişisel bir ifade ve yaşam biçimi olduğu; bu nedenle eserlerini maddi değerlerin ötesinde görüp satmak istemeyebilecekleri düşüncesi. Sanatçının, eserlerine olan derin bağlılığı ve ticari beklentilerden uzak duruşu.
İşte bu kadar sevgili çocuklar! Etkinliğimizi tamamladık. Metni dikkatlice okumak, kelimelerin anlamlarını tahmin etmek ve soruları metindeki bilgilere göre cevaplamak, okuduğumuzu anlama becerimizi geliştirir. Unutmayın, bazen metinler kısa olabilir veya sorular metinde olmayan bilgilere dayanabilir. Önemli olan, her zaman elimizdeki bilgiyle en doğru ve dürüst cevabı vermektir.