Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün birlikte “San’at” adlı şiir ve ona bağlı etkinlikler üzerinde çalışacağız. Soruları çözerken hem metni dikkatlice okuyacak hem de öğrendiklerimizi pekiştireceğiz. Hazırsan başlayalım!
***
1. ETKİNLİK
Okuduğunuz metinden bazı kelimeler verilmiştir. Bu kelimelerin anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Anlamını öğrendiğiniz yeni kelime/kelime gruplarını sözlüğünüze yazınız. Öğrendiğiniz kelimeleri birer cümlede kullanınız.
- diyar
Tahmini Anlamı: Ülke, yurt, memleket, bölge.
Sözlük Anlamı: Ülke, memleket, yurt, bölge.
Cümle: “Bizim diyarımızda bin bir baharı saklar!” dizesinde şair, kendi ülkesinin güzelliklerini anlatıyor.
- kubbe
Tahmini Anlamı: Genellikle cami, saray gibi büyük yapıların üstünü örten, yarım küre biçiminde çatı.
Sözlük Anlamı: Genellikle cami, saray gibi büyük yapıların üstünü örten, içten çoğu kez yarım küre biçiminde olan çatı.
Cümle: “Sen kubbesinde ince bir mozayik arar” dizesinde, sanatın bir mimari eserin en ince ayrıntısında bile var olduğunu görüyoruz.
- sülüs
Tahmini Anlamı: Bir yazı türü, güzel yazı (hat) çeşidi.
Sözlük Anlamı: Divan yazılarının en önemlilerinden olan ve geniş, yuvarlak harflerle yazılan bir tür yazı.
Cümle: “Bizi sarsar bir sülüs yazı görsek duvarda,” derken şair, hat sanatının insan üzerindeki etkisini dile getiriyor.
- ürpermek
Tahmini Anlamı: Bir duygu veya soğuktan dolayı titremek, tüyleri diken diken olmak.
Sözlük Anlamı: Soğuk, korku, heyecan vb. nedenlerle ani olarak titremek, tüyleri diken diken olmak.
Cümle: Şair, sanatın güzelliği karşısında “için titrer derinden” diyerek, adeta ürpermek gibi bir duygu yaşadığını anlatıyor.
***
2. ETKİNLİK
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiire göre cevaplayınız.
1. Şair şiirinde kime seslenmektedir?
Adım 1: Şiirin başlığına ve şiirdeki “sen” zamirinin kullanımına dikkat edelim.
Adım 2: Şiirin adı “San’at” ve şiir boyunca sürekli “sen”, “senin” kelimeleri kullanılarak bir varlığa sesleniliyor. Bu varlık, şiirin genel içeriğine bakıldığında sanatın kendisi oluyor.
Sonuç:
Şair şiirinde doğrudan “San’at”a, yani sanata seslenmektedir. Sanatı canlı bir varlık gibi kişileştirerek onunla konuşuyor.
2. Şiirde neler karşılaştırılmıştır?
Adım 1: Şiirdeki “sen” ve “biz” zamirlerinin geçtiği dizeleri bulalım.
Adım 2: Şair, “sen” (sanat) ile “biz” (insanlar, halk) arasındaki farkları ve etkileşimleri anlatıyor. Sanatın derinliği, inceliği ve evrenselliği ile insanların sanata bakışı, sanattan etkilenme biçimleri veya kendi sanat anlayışları karşılaştırılmıştır.
Sonuç:
Şiirde sanatın kendisi (“sen”) ile insanların sanatı algılayışı ve ondan etkilenme biçimleri (“biz”) karşılaştırılmıştır. Örneğin, sanatın bahçesi ile insanların diyarı, sanatın ince mozaik arayışı ile insanların sülüs yazı veya çiniye duyduğu heyecan, sanatın narin dansı ile insanların zeybek oynaması gibi farklı yaklaşımlar ve etkileşimler yan yana getirilmiştir.
3. “Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken/Sana uğurlar olsun… Ayrılıyor yolumuz.” dizeleriyle şair ne anlatmak istemiştir?
Adım 1: Bu dizelerin okuduğumuz “San’at” şiirinde geçip geçmediğini kontrol edelim.
Adım 2: “San’at” şiirini baştan sona dikkatlice okuduğumuzda, bu dizelerin şiirde yer almadığını görürüz. Bu, dikkatimizi ölçen bir soru olabilir.
Sonuç:
Sevgili öğrencim, bu dizeler okuduğumuz “San’at” adlı şiirde geçmemektedir. Bu yüzden, bu dizelerle şairin ne anlatmak istediği konusunda, elimizdeki metne göre bir yorum yapamayız.
4. Sizce şair şiiri yazarken hangi duygular içerisindedir?
Adım 1: Şiirdeki kelimelerin anlamlarına ve şairin kullandığı ifadelere dikkat edelim.
Adım 2: Şair, “bin bir baharı saklar”, “ince bir mozayik”, “heyecan verir”, “için titrer derinden”, “kalbimizi kımıldatır” gibi ifadeler kullanarak sanatın güzelliğini, derinliğini ve insan üzerindeki etkisini vurguluyor. Bu ifadeler şairin sanata duyduğu büyük bir hayranlığı, saygıyı ve sevgiyi gösterir.
Sonuç:
Şair, şiiri yazarken sanata karşı büyük bir hayranlık, sevgi, saygı ve hayranlık duyguları içerisindedir. Sanatın evrensel ve dönüştürücü gücüne vurgu yaparak onun eşsiz güzelliği karşısında duyduğu coşkuyu ve derin duyguları dile getiriyor.
5. Okuduğunuz şiirin başlığı ile içeriği uyumlu mudur? Siz olsaydınız bu şiire hangi başlığı yazardınız? Neden?
Adım 1: Şiirin başlığını (“San’at”) ve şiirin genel konusunu, ana duygusunu karşılaştıralım.
Adım 2: Şiir, doğrudan sanata sesleniyor, onun farklı yönlerini ve insan üzerindeki etkilerini anlatıyor. Bu nedenle “San’at” başlığı, şiirin içeriğiyle çok uyumlu.
Adım 3: Kendi başlık önerimizi düşünürken şiirin ana temasını veya ana duygusunu yansıtan bir isim seçmeliyiz.
Sonuç:
- Başlık ile içerik uyumlu mu? Evet, şiirin başlığı olan “San’at” ile içeriği son derece uyumludur. Şiir baştan sona sanatı yücelten, onun çeşitliliğini ve insan üzerindeki etkilerini anlatan bir övgü niteliğindedir.
- Siz olsaydınız hangi başlığı yazardınız? Neden?
Ben olsaydım bu şiire “Sanata Övgü” veya “Ey Sanat!” başlığını da verebilirdim.
Neden? Çünkü şiir boyunca şair, sanata seslenerek onu övüyor, onun güzelliklerini ve insan ruhu üzerindeki derin etkisini anlatıyor. “Sanata Övgü” başlığı, şiirin genel ruhunu ve şairin sanata duyduğu hayranlığı çok iyi yansıtırken, “Ey Sanat!” başlığı ise şairin sanatı kişileştirerek ona seslenişini ve bu seslenişteki coşkuyu daha belirgin kılar.
***
3. ETKİNLİK
Okuduğunuz şiirin konusunu ve ana duygusunu aşağıya yazınız.
- Şiirin Konusu
Şiirin konusu, sanatın farklı formları (mimari, hat, dans vb.) aracılığıyla insan hayatındaki yeri, derinliği, güzelliği ve insan ruhu üzerindeki etkisidir. Şair, sanatın evrensel ve dönüştürücü gücünü ele almıştır.
- Şiirin Ana Duygusu
Şiirin ana duygusu, sanata duyulan büyük bir hayranlık, sevgi, saygı ve derin bir beğeni, sanatın insan ruhunu yücelten ve etkileyen gücü karşısında hissedilen coşkudur.
Umarım bu açıklamalar senin için anlaşılır ve faydalı olmuştur. Gördüğün gibi, bir metni anlamak ve sorularını çözmek için dikkatli okumak ve ipuçlarını takip etmek çok önemli! Başarılar dilerim!