Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 7. sınıf matematik öğretmeniniz. Gelin, birlikte bu görseldeki soruları analiz edelim ve veri gösterme yöntemlerinin ne kadar kullanışlı olduğunu görelim. Unutmayın, doğru grafiği seçmek, anlatmak istediğimiz şeyi en anlaşılır şekilde sunmamızı sağlar.
Soru 1: Bülent Bey, çalıştığı şirkette bir sunum yapıyor. Dinleyiciler; Bülent Bey’in sunumunda tablo, sütun grafiği, çizgi grafiği ve daire grafiğini kullandığını fark ediyorlar. Sizce Bülent Bey hangi durumlarda, hangi gösterimleri kullanmış olabilir? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruda, hangi veri türü için hangi grafik veya tablonun daha uygun olduğunu düşünmemiz gerekiyor. Her birinin farklı bir gücü var. Gelin, Bülent Bey’in sunumunda bunları nasıl kullanmış olabileceğini adım adım inceleyelim.
- Sütun Grafiği:
Bülent Bey, farklı kategorilerdeki verileri birbiriyle karşılaştırmak istediğinde sütun grafiğini kullanmış olabilir. Örneğin, sunumundaki grafikte olduğu gibi, A ve B şehirlerindeki hastane sayılarını yıllara göre karşılaştırmak için bu grafik türü harikadır. Başka bir örnek olarak, farklı ürünlerin bir aydaki satış adetlerini göstermek için de sütun grafiği en doğru seçimdir.
- Çizgi Grafiği:
Eğer Bülent Bey, bir verinin zaman içindeki değişimini, yani artışını veya azalışını göstermek istiyorsa çizgi grafiğini tercih etmiştir. Örneğin, şirketinin son 5 yıldaki kârının nasıl değiştiğini, bir hisse senedinin aylar içindeki değerini veya bir web sitesinin günlük ziyaretçi sayısındaki iniş çıkışları göstermek için çizgi grafiği en etkili yoldur. Değişimi ve sürekliliği vurgular.
- Daire Grafiği:
Bülent Bey, bir bütünün parçalara nasıl ayrıldığını göstermek istediğinde daire grafiğini kullanmıştır. Bu grafik, genellikle yüzdeleri ifade etmek için kullanılır. Mesela, şirketin toplam giderlerinin ne kadarının maaşlara, ne kadarının reklama, ne kadarının faturalara gittiğini göstermek için mükemmel bir seçimdir. Bütün bir pastayı dilimlere ayırmak gibi düşünebilirsiniz.
- Tablo:
Bazen çok sayıda ve ayrıntılı veriyi net bir şekilde sunmak gerekir. İşte bu noktada tablo devreye girer. Grafikler veriyi görselleştirip genel bir fikir verirken, tablolar kesin ve detaylı rakamları görmemizi sağlar. Örneğin, şirketteki tüm çalışanların isimlerini, departmanlarını ve işe başlangıç tarihlerini bir arada göstermek için en uygun yöntem tablodur.
Soru 2 (Örnek Soru): Dikildiğinde boyu 50 cm olan bir fidanın boyunun yıllara göre değişimi yandaki tabloda verilmiştir. Tablodaki verileri uygun olan bir grafikle gösterelim.
Çözüm:
Harika bir örnek! Bu soruyu çözmek için verinin ne anlattığını iyi anlamalıyız.
Adım 1: Veriyi Anlayalım
Tabloya baktığımızda, bir fidanın 1., 2., 3., 4. ve 5. yıllardaki boy uzunluklarını görüyoruz. Yani elimizdeki veri, bir fidanın zaman içindeki büyüme değişimini gösteriyor. Fidan sürekli olarak uzuyor, yani veriler arasında bir süreklilik var.
Adım 2: Doğru Grafik Türünü Seçelim
Bir önceki soruda öğrendiklerimizi hatırlayalım. Bir verinin zaman içindeki artışını, azalışını veya değişimini göstermek için en iyi grafik türü hangisiydi? Elbette, çizgi grafiği!
Adım 3: Neden Çizgi Grafiği?
Çünkü fidanın boyundaki uzama, yıllara bağlı sürekli bir değişimi ifade eder. Yılları grafiğin yatay eksenine, boy uzunluğunu ise dikey eksenine yerleştirip noktaları bir çizgi ile birleştirdiğimizde, fidanın büyüme trendini (eğilimini) çok net bir şekilde görebiliriz. Bu sayede fidanın hangi yıllar arasında daha hızlı uzadığını bile yorumlayabiliriz.
Sonuç:
Bu tablodaki verileri göstermek için en uygun grafik türü çizgi grafiğidir.