Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte grafikler konusundaki bilgilerimizi pekiştireceğimiz iki güzel alıştırma yapacağız. Bu sorular, farklı grafik türleri arasında nasıl geçiş yapabileceğimizi anlamamıza yardımcı olacak. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1. Soru: Dört farklı bölgedeki lisanslı yelken sporcusu sayıları yandaki sütun grafiğinde verilmiştir. Sütun grafiğindeki verileri daire grafiği ile gösteriniz.
Çözüm:
Arkadaşlar, bir sütun grafiğini daire grafiğine dönüştürmek için, önce bütünü bulmamız, sonra da her bir parçanın bu bütünün kaçta kaçı olduğunu ve dairede kaç derecelik bir açıya denk geldiğini hesaplamamız gerekir. Unutmayın, bir dairenin tamamı 360 derecedir. Haydi adım adım ilerleyelim.
Adım 1: Grafikteki verileri okuyalım.
- 1. Bölge: 250 sporcu
- 2. Bölge: 200 sporcu
- 3. Bölge: 300 sporcu
- 4. Bölge: 150 sporcu
Adım 2: Toplam sporcu sayısını (yani bütünümüzü) bulalım.
250 + 200 + 300 + 150 = 900 sporcu
Adım 3: Her bölgenin daire grafiğindeki merkez açısını bulalım.
Bunu yapmak için orantı kuracağız. Diyeceğiz ki; “Toplam 900 sporcu 360°’yi temsil ediyorsa, belirli bir bölgedeki sporcu sayısı kaç dereceyi temsil eder?”
- 1. Bölge için:
(250 / 900) * 360° = 100°- 2. Bölge için:
(200 / 900) * 360° = 80°- 3. Bölge için:
(300 / 900) * 360° = 120°- 4. Bölge için:
(150 / 900) * 360° = 60°Adım 4: Kontrol edelim.
Bulduğumuz açıların toplamı 360° olmalı.
100° + 80° + 120° + 60° = 360°
İşlemimiz doğru!Sonuç:
Bu hesaplamalara göre, soruda verilen boş alana bir daire çizip, açıölçer (iletki) yardımıyla bu daireyi aşağıdaki açılara göre dilimlere ayırmamız gerekiyor:
- 1. Bölge: 100°‘lik bir dilim
- 2. Bölge: 80°‘lik bir dilim
- 3. Bölge: 120°‘lik bir dilim
- 4. Bölge: 60°‘lik bir dilim
2. Soru: Saat 21.00’de başlayan bir konserdeki izleyici sayıları yandaki çizgi grafiğinde verilmiştir. Çizgi grafiğindeki verileri sütun grafiği ile gösteriniz.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, çizgi grafiği verilerin zaman içindeki değişimini göstermek için harikadır. Sütun grafiği ise farklı zamanlardaki veya kategorilerdeki verileri karşılaştırmak için kullanılır. Şimdi bu çizgi grafiğindeki verileri, her bir saati ayrı bir sütun olarak düşünerek sütun grafiğine dönüştüreceğiz. Bu işlem, bir öncekinden daha da kolay!
Adım 1: Çizgi grafiğindeki saatlere karşılık gelen izleyici sayılarını not alalım.
- Saat 21.00: 2000 izleyici
- Saat 21.30: 2500 izleyici
- Saat 22.00: 2000 izleyici
- Saat 22.30: 1500 izleyici
- Saat 23.00: 1500 izleyici
Adım 2: Sütun grafiğini çizmeye başlayalım.
Soruda verilen boş kareli alana bir grafik çizeceğiz. Yatay eksene (x ekseni) saatleri, dikey eksene (y ekseni) ise izleyici sayılarını yazacağız. Dikey ekseni 500, 1000, 1500, 2000, 2500 şeklinde ölçeklendirebiliriz.
Adım 3: Her saat için bir sütun çizelim.
Şimdi okuduğumuz verileri kullanarak sütunları çizeceğiz:
- Saat 21.00 için, yüksekliği 2000‘e kadar uzanan bir sütun çizeriz.
- Saat 21.30 için, yüksekliği 2500‘e kadar uzanan bir sütun çizeriz.
- Saat 22.00 için, yüksekliği tekrar 2000‘e kadar uzanan bir sütun çizeriz.
- Saat 22.30 için, yüksekliği 1500‘e kadar uzanan bir sütun çizeriz.
- Saat 23.00 için, yüksekliği yine 1500‘e kadar uzanan bir sütun çizeriz.
Sonuç:
İşte bu kadar! Çizgi grafiğindeki her bir noktayı, sütun grafiğinde bir sütuna dönüştürmüş olduk. Gördüğünüz gibi, iki grafik de aynı veriyi gösteriyor ama farklı şekillerde sunuyor. Biri değişimi, diğeri ise karşılaştırmayı daha iyi gösteriyor.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Grafiklerle oynamak çok keyifli, bol bol pratik yapmayı unutmayın!