Merhaba sevgili öğrencim,
Ben 7. sınıf matematik öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için adım adım, kolayca anlayabileceğin bir dille çözeceğim. Haydi başlayalım!
Soru 3: Bir hastanedeki altı hemşirenin belirli bir sürede tedavi uyguladığı hasta sayıları yandaki tabloda verilmiştir. Tablodaki verileri sütun grafiği ile gösteriniz.
Bu soruda bizden tabloda verilen bilgileri bir sütun grafiğine dönüştürmemiz isteniyor. Sütun grafikleri, verileri karşılaştırmak için harika bir yoldur. Tıpkı binaların yüksekliklerini karşılaştırmak gibi, biz de hemşirelerin tedavi ettiği hasta sayılarını sütunların boylarıyla karşılaştıracağız.
- Adım 1: Eksenleri Hazırlayalım
Önce grafiğimiz için iki eksen çizeceğiz. Biri yatay (soldan sağa), diğeri dikey (aşağıdan yukarıya).- Yatay eksene hemşirelerin isimlerini yazacağız: Haluk, Aycan, Tuğrul, Seray, Aynur, Sadık.
- Dikey eksene ise hasta sayılarını göstereceğiz. Bu ekseni eşit aralıklara bölmemiz gerekiyor.
- Adım 2: Dikey Ekseni Ölçeklendirelim
Tablodaki en büyük hasta sayısı 96, en küçüğü ise 24. Dikey ekseni 10’ar 10’ar (10, 20, 30,…) veya daha kolayı, sayılarımızın çoğu 12’nin katı olduğu için 12’şer 12’şer (12, 24, 36,…) artacak şekilde ölçeklendirebiliriz. Bu, çizimi daha net yapmamızı sağlar. Hadi 12’şer 12’şer gidelim ve 96’ya kadar çıkalım. - Adım 3: Sütunları Çizelim
Şimdi her hemşire için, tedavi ettiği hasta sayısına denk gelecek yükseklikte bir sütun çizeceğiz.- Haluk için dikey eksende 84’ü gösteren yüksekliğe kadar bir sütun çizeriz.
- Aycan için sütunumuz 96’ya kadar uzanacak. Bu en uzun sütunumuz olacak!
- Tuğrul için 36’ya kadar bir sütun çizeriz.
- Seray için sütunumuz 60 yüksekliğinde olacak.
- Aynur için 24’e kadar çiziyoruz. Bu da en kısa sütunumuz.
- Sadık için ise sütunu 72’ye kadar uzatırız.
İşte bu kadar! Artık elimizde hemşirelerin ne kadar çalıştığını bir bakışta görebileceğimiz harika bir sütun grafiği var. Örneğin, en çok hastaya Aycan’ın, en az hastaya ise Aynur’un baktığını grafikten kolayca okuyabiliriz.
Soru 4: Yazar Kamer Hanım dört kitap yazmıştır. Kamer Hanım, dört kitabı için farklı zamanlarda “imza günü” düzenliyor. İmza günlerinde Kamer Hanım’ın imzaladığı kitap sayısının kitaplara göre dağılımı yandaki daire grafiğinde verilmiştir. Kamer Hanım, 12600 kitap imzaladığına göre daire grafiğindeki verileri sütun grafiği ile gösteriniz.
Bu soruda ise bize bir bütünün parçalara nasıl ayrıldığını gösteren bir daire grafiği verilmiş. Toplam 12600 kitabın, dört farklı kitaba nasıl dağıldığını bulup sonra bu bilgiyi bir sütun grafiğine aktaracağız.
- Adım 1: Daire Grafiğindeki Eksik Açıları Bulalım
Bir dairenin tamamının 360° olduğunu biliyoruz. Grafikte bize 1. kitabın 120°, 3. kitabın ise 80°’lik bir dilime sahip olduğu verilmiş. 2. ve 4. kitabın açılarını bulmalıyız.Grafiğe dikkatli bakarsan, 1. ve 4. kitabın ayırdığı çizgi ile 2. ve 3. kitabın ayırdığı çizginin birleşerek bir doğru oluşturduğunu göreceksin. Bir doğru açı 180°‘dir.
- 4. kitabın açısı: 180° – 120° = 60°
- 2. kitabın açısı: 180° – 80° = 100°
Sağlamasını yapalım: 120° + 100° + 80° + 60° = 360°. Harika, tüm açıları doğru bulduk!
- Adım 2: Her Kitaptan Kaç Adet İmzalandığını Hesaplayalım
Toplam kitap sayısı 12600. Bu sayı, 360°’ye karşılık geliyor. Oran-orantı kurarak her bir kitabın sayısını bulabiliriz.Formülümüz şu: (Kitabın Açısı / 360°) x Toplam Kitap Sayısı = O Kitabın Sayısı
- 1. Kitap:
(120° / 360°) x 12600 = (1 / 3) x 12600 = 4200 adet - 2. Kitap:
(100° / 360°) x 12600 = (10 / 36) x 12600 = 3500 adet - 3. Kitap:
(80° / 360°) x 12600 = (8 / 36) x 12600 = (2 / 9) x 12600 = 2800 adet - 4. Kitap:
(60° / 360°) x 12600 = (1 / 6) x 12600 = 2100 adet
Tekrar bir sağlama yapalım: 4200 + 3500 + 2800 + 2100 = 12600. Sayılarımız doğru!
- 1. Kitap:
- Adım 3: Sütun Grafiğini Oluşturalım
Artık elimizde her kitaptan kaç tane imzalandığının sayısı var. Tıpkı 3. sorudaki gibi bir sütun grafiği çizebiliriz.- Yatay eksene kitapların numaralarını yazarız: 1. Kitap, 2. Kitap, 3. Kitap, 4. Kitap.
- Dikey eksene ise kitap sayılarını yazarız. Sayılarımız büyük olduğu için ekseni 500’er (500, 1000, 1500,…) veya 1000’er (1000, 2000,…) artacak şekilde ölçeklendirebiliriz.
- Şimdi de sütunları çizelim:
- 1. Kitap için sütun 4200‘e kadar uzanacak.
- 2. Kitap için sütun 3500‘e kadar uzanacak.
- 3. Kitap için sütun 2800‘e kadar uzanacak.
- 4. Kitap için sütun 2100‘e kadar uzanacak.
Böylece daire grafiğindeki bilgileri, hangi kitaptan ne kadar imzalandığını net bir şekilde karşılaştırabileceğimiz bir sütun grafiğine dönüştürmüş olduk.
Umarım çözümler anlaşılır olmuştur. Başarılar dilerim!