Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün birlikte veri analizi konusundaki bu güzel alıştırmaları çözeceğiz. Grafikleri ve tabloları yorumlamak, verileri farklı grafik türlerine dönüştürmek matematikte çok önemli bir beceridir. Hadi şimdi bu soruları adım adım, anlayarak çözelim.
1. Soru: Bir atölyede mavi, beyaz, sarı ve yeşil kazaklar üretilmektedir. Atölyede bir günde üretilen kazakların renklerine göre sayıları yandaki tabloda verilmiştir. Tablodaki verileri daire grafiğinde gösteriniz.
Harika bir soru! Elimizdeki bir tabloyu, yani sayısal verileri, bir bütünün parçalarını göstermenin en güzel yollarından biri olan daire grafiğine dönüştüreceğiz. Daire grafiği demek, 360 derecelik bir dairenin dilimlere ayrılması demektir. Haydi başlayalım!
Adım 1: Toplam Kazak Sayısını Bulalım
Öncelikle, atölyede bir günde toplam kaç tane kazak üretildiğini bulmamız gerekiyor. Bu, bizim “bütünümüz” olacak.
400 (Mavi)
600 (Beyaz)
300 (Sarı)
+ 500 (Yeşil)
——-
1800 (Toplam Kazak Sayısı)
Adım 2: Her Rengin Daire Grafiğindeki Açısını Bulalım
Şimdi orantı kurma zamanı! Unutmayın, daire grafiğinin tamamı 360°‘dir. Toplam 1800 kazak, daire grafiğinde 360°’ye karşılık geliyorsa, her bir rengin kaç dereceye karşılık geldiğini doğru orantı kurarak bulabiliriz.
- Mavi Kazaklar İçin:
1800 kazak 360° ise
400 kazak kaç derecedir?
İşlemimiz: (400 / 1800) * 360 = 80° - Beyaz Kazaklar İçin:
1800 kazak 360° ise
600 kazak kaç derecedir?
İşlemimiz: (600 / 1800) * 360 = 120° - Sarı Kazaklar İçin:
1800 kazak 360° ise
300 kazak kaç derecedir?
İşlemimiz: (300 / 1800) * 360 = 60° - Yeşil Kazaklar İçin:
1800 kazak 360° ise
500 kazak kaç derecedir?
İşlemimiz: (500 / 1800) * 360 = 100°
Adım 3: Kontrol Edelim
Bulduğumuz açıların toplamı 360° etmeli. Eğer ediyorsa, işlemimiz doğrudur.
80° + 120° + 60° + 100° = 360°. Harika, işlemimiz doğru!
Sonuç:
Daire grafiğini çizerken kullanacağımız merkez açılar şunlardır:
- Mavi: 80°
- Beyaz: 120°
- Sarı: 60°
- Yeşil: 100°
2. Soru: Bir çiftçinin beş gün boyunca ihtiyacı olanlara dağıttığı günlük süt miktarları aşağıdaki sütun grafiğinde verilmiştir. Sütun grafiğindeki verileri daire grafiğinde gösteriniz.
Bu soruda da bir önceki gibi, bir veri grubunu daire grafiğine aktaracağız. Bu sefer verilerimiz tablo yerine sütun grafiği ile verilmiş. İlk işimiz grafiği doğru okumak!
Adım 1: Sütun Grafiğindeki Verileri Okuyalım ve Toplam Süt Miktarını Bulalım
Önce her gün ne kadar süt dağıtıldığını grafikten okuyalım ve ardından toplam miktarı hesaplayalım.
- 1. Gün: 200 L
- 2. Gün: 300 L
- 3. Gün: 100 L
- 4. Gün: 250 L
- 5. Gün: 50 L
Şimdi bu miktarları toplayalım:
200
300
100
250
+ 50
——-
900 L (Toplam Süt Miktarı)
Adım 2: Her Günün Daire Grafiğindeki Açısını Bulalım
Toplam 900 litre süt, daire grafiğinin tamamına, yani 360°‘ye karşılık geliyor. Yine doğru orantı kullanarak her bir günün daire diliminin açısını bulacağız.
- 1. Gün İçin:
900 L süt 360° ise
200 L süt kaç derecedir?
İşlemimiz: (200 / 900) * 360 = 80° - 2. Gün İçin:
900 L süt 360° ise
300 L süt kaç derecedir?
İşlemimiz: (300 / 900) * 360 = 120° - 3. Gün İçin:
900 L süt 360° ise
100 L süt kaç derecedir?
İşlemimiz: (100 / 900) * 360 = 40° - 4. Gün İçin:
900 L süt 360° ise
250 L süt kaç derecedir?
İşlemimiz: (250 / 900) * 360 = 100° - 5. Gün İçin:
900 L süt 360° ise
50 L süt kaç derecedir?
İşlemimiz: (50 / 900) * 360 = 20°
Adım 3: Kontrol Edelim
Bulduğumuz açıların toplamı 360° olmalı. Haydi toplayalım!
80° + 120° + 40° + 100° + 20° = 360°. Süper! Bu işlem de doğru.
Sonuç:
Süt dağıtımını gösteren daire grafiğini çizerken kullanacağımız merkez açılar şunlardır:
- 1. Gün: 80°
- 2. Gün: 120°
- 3. Gün: 40°
- 4. Gün: 100°
- 5. Gün: 20°
Gördüğünüz gibi, verileri bir grafikten başka bir grafiğe dönüştürmek aslında bir bütünün parçalarını oranlamak kadar basit. Bol bol pratik yaparak bu konuda ustalaşabilirsiniz. Anlamadığınız bir yer olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!