Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 7. Sınıf Matematik öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki konuları ve soruları şimdi birlikte adım adım, kolayca anlayacağınız bir şekilde inceleyip çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Soru 1: Sizce çizgi grafiği hangi durumlarda farklı biçimlerde gösterilir? Açıklayınız.
Harika bir soru! Bazen grafiklerin neden birbirinden farklı göründüğünü merak ederiz. Bu sorunun cevabı aslında grafikte neyi göstermek istediğimizle ilgili.
Çizgi grafikleri, özellikle bir verinin zaman içindeki değişimini (artışını veya azalışını) göstermek için en kullanışlı grafik türüdür. Mesela bir bitkinin boyunun haftalara göre uzaması, bir ilin aylara göre sıcaklık değişimi gibi durumlar için çizgi grafiği kullanırız.
Peki neden farklı biçimlerde olabiliyorlar?
- Tekli Çizgi Grafiği: Eğer sadece bir tane veri grubunun zaman içindeki değişimini inceliyorsak, tek bir çizgi kullanırız. Örneğin, sadece bir öğrencinin bir hafta boyunca çözdüğü soru sayısını gösteriyorsak bu tekli bir çizgi grafiği olur.
- İkili veya Çoklu Çizgi Grafiği: Eğer iki veya daha fazla veri grubunu aynı anda karşılaştırmak istiyorsak, o zaman her bir veri grubu için farklı renklerde veya farklı desenlerde çizgiler kullanırız. Örneğin, iki farklı öğrencinin bir hafta boyunca çözdüğü soru sayılarını karşılaştırmak isteseydik, her öğrenci için ayrı bir çizgi çizerdik. Görseldeki “Bilgi Kutusu”nda da bahsedildiği gibi, bu tür grafiklere ikili çizgi grafiği denir.
Kısacası, incelediğimiz veri grubunun sayısına göre grafiğimizin biçimi de değişir. Tek bir şeyi takip ediyorsak tek çizgi, birden fazla şeyi karşılaştırıyorsak çoklu çizgi kullanırız. İşte bu kadar basit!
Örnek Soru: Nazan Hanım, bebeğinin vücut sıcaklığını belirli aralıklarla ölçüyor ve elde ettiği ölçümlerle yandaki tabloyu oluşturuyor. Nazan Hanım, tablodaki verileri çizgi grafiği ile göstererek bebeğinin vücut sıcaklığındaki değişimi görmek istiyor. Tablodaki verileri çizgi grafiği ile göstererek Nazan Hanım’a yardımcı olalım.
Haydi Nazan Hanım’a yardım edelim ve bu tabloyu şık bir çizgi grafiğine dönüştürelim. Bu sayede bebeğin ateşinin ne zaman yükselip ne zaman düştüğünü bir bakışta görebileceğiz.
Adım 1: Eksenleri Belirleyelim
Önce grafiğimizin temelini oluşturan iki ekseni çizmeliyiz. Biri yatay (alttaki düz çizgi), diğeri dikey (yukarı doğru olan çizgi).
- Yatay Eksen (x-ekseni): Bu eksene zamanla ilgili verileri, yani Saatleri yazarız.
- Dikey Eksen (y-ekseni): Bu eksene ise ölçtüğümüz değerleri, yani Vücut Sıcaklığını (°C) yazarız.
Adım 2: Eksenleri İsimlendirelim ve Değerleri Yerleştirelim
Yatay eksene “Saat” yazıp tablodaki saatleri (01.00, 03.00, 05.00…) eşit aralıklarla işaretleyelim.
Dikey eksene “Vücut Sıcaklığı (°C)” yazalım. Tablodaki en düşük sıcaklık 37, en yüksek 38,2. Bu yüzden eksenimizi 37’nin biraz altından başlatıp 38,2’nin biraz üstüne kadar, örneğin 36,5’tan 38,5’a kadar eşit aralıklarla (37, 37.5, 38, 38.5 gibi) işaretleyebiliriz. Bu, grafiğin daha okunaklı olmasını sağlar.
Adım 3: Tablodaki Verileri Noktalarla İşaretleyelim
Şimdi tablodaki her bir satırı grafiğimizde bir nokta olarak göstereceğiz.
- Saat 01.00 iken sıcaklık 38‘miş. Yatay eksende 01.00’ı, dikey eksende 38’i bulup ikisinin kesiştiği yere bir nokta koyalım.
- Saat 03.00 iken sıcaklık 37,6‘ymış. 03.00 ile 37,6’nın kesiştiği yere ikinci noktamızı koyalım.
- Saat 05.00 iken sıcaklık 38,2‘ymiş. 05.00 ile 38,2’nin kesiştiği yere üçüncü noktamızı koyalım.
- Saat 07.00 iken sıcaklık 37,4‘müş. Bu noktayı da işaretleyelim.
- Saat 09.00 iken sıcaklık 37,2‘ymiş. Bunu da işaretleyelim.
- Saat 11.00 iken sıcaklık 37‘ymiş. Son noktamızı da koyalım.
Adım 4: Noktaları Çizgiyle Birleştirelim ve Grafiğe İsim Verelim
İşaretlediğimiz bu noktaları sırasıyla (soldan sağa doğru) bir cetvel yardımıyla birleştirelim. İşte çizgi grafiğimiz hazır! Son olarak grafiğimize bir başlık ekleyelim: “Bebeğin Belirli Saatlerdeki Vücut Sıcaklığı Grafiği”.
Sonuç
Oluşturduğumuz bu grafik sayesinde Nazan Hanım, bebeğinin vücut sıcaklığının gece saatlerinde yükseldiğini, sabaha karşı 05.00’te en yüksek seviyeye ulaştığını ve sonra öğlene doğru yavaş yavaş düştüğünü çok net bir şekilde görebilir. Gördüğünüz gibi grafikler, tabloları okumaktan çok daha kolay bir şekilde bize bilgi verir!