Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben 7. sınıf matematik öğretmenin. Gönderdiğin bu alıştırmaları birlikte, adım adım çözeceğiz. Grafikleri çizerken nelere dikkat etmemiz gerektiğini de konuşacağız. Unutma, verileri grafiğe dökmek, onları daha kolay anlamamızı sağlayan bir süper güç gibidir!
Hadi başlayalım!
1. Soru: Bir gökdelen inşaatının aylara göre yüksekliği yandaki tabloda verilmiştir. Tablodaki verilerle aşağıdaki kareli alana çizgi grafiği oluşturunuz.
Harika bir soru! Elimizdeki tabloyu bir çizgi grafiğine dönüştüreceğiz. Bu, inşaatın zamanla nasıl yükseldiğini gözümüzde canlandırmamızı sağlayacak. Haydi adımları takip edelim.
Adım 1: Eksenleri Belirleyelim ve İsimlendirelim
Öncelikle grafiğimizin iskeletini, yani eksenlerini çizmeliyiz.
- Yatay Eksen (x ekseni): Bu eksene zamanı ifade eden verileri yazarız. Bizim sorumuzda bu, Aylar olacak. Kareli alanda en alt çizgiye “Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos” aylarını eşit aralıklarla yazalım.
- Dikey Eksen (y ekseni): Bu eksene ise ölçtüğümüz değeri yazarız. Bizim sorumuzda bu, Yükseklik (m). En soldaki dikey çizgiye de yükseklik değerlerini yazacağız. Değerlerimiz 50’den 250’ye kadar gidiyor. En uygunu, her iki kareyi 50 metre olarak kabul etmektir. Yani aşağıdan yukarıya doğru 0, 50, 100, 150, 200, 250 şeklinde işaretleyelim. 125 ve 175 gibi değerleri de bu aralıklara kolayca yerleştirebiliriz.
Adım 2: Tablodaki Verileri Nokta Olarak İşaretleyelim
Şimdi tablodaki her bir ay ve o aydaki yükseklik bilgisini grafikte kesiştirip birer nokta koyacağız.
- Mart: Yatay eksende “Mart”ı bulalım. Dikey eksende “50”yi bulalım. Bu ikisinin hizasında kesiştiği yere bir nokta koyalım.
- Nisan: Yatay eksende “Nisan” ile dikey eksende “100”ün hizasını birleştirip noktamızı koyalım.
- Mayıs: Yatay eksende “Mayıs” ile dikey eksende “125”in hizasını birleştirelim. 125, 100 ile 150’nin tam ortasıdır. Oraya bir nokta koyalım.
- Haziran: Yatay eksende “Haziran” ile dikey eksende “175”i kesiştirelim. 175 de 150 ile 200’ün tam ortasıdır. Noktamızı koyalım.
- Temmuz: Yatay eksende “Temmuz” ile dikey eksende “200”ün hizasına noktamızı koyalım.
- Ağustos: Son olarak, yatay eksende “Ağustos” ile dikey eksende “250”nin hizasına noktamızı koyalım.
Adım 3: Noktaları Birleştirelim ve Grafiği Tamamlayalım
Tüm noktaları işaretledikten sonra, bu noktaları sırasıyla (Mart’tan başlayıp Ağustos’a kadar) bir cetvel yardımıyla düz çizgilerle birleştirelim. İşte bu kadar! Gökdelenin aylara göre nasıl yükseldiğini gösteren çizgi grafiğimiz hazır. Grafiğimize bir de başlık ekleyelim: “Gökdelen İnşaatının Aylara Göre Yüksekliği Grafiği”.
2. Soru: Bir markette satılan iki farklı ürünün yıllara göre fiyatları yandaki tabloda verilmiştir. Tablodaki verilerle aşağıdaki kareli alana ikili çizgi grafiği oluşturunuz.
Bu soruda ise iki farklı ürünün fiyat değişimini aynı grafikte göstereceğiz. Buna ikili çizgi grafiği diyoruz. Bu sayede iki ürünün fiyatlarını karşılaştırmak çok daha kolay olacak.
Adım 1: Eksenleri Belirleyelim ve İsimlendirelim
Yine işe eksenlerle başlıyoruz.
- Yatay Eksen (x ekseni): Buraya Yıllar‘ı yazacağız. Eşit aralıklarla “2019, 2020, 2021, 2022, 2023” şeklinde işaretleyelim.
- Dikey Eksen (y ekseni): Buraya ise Fiyat (TL) yazacağız. Tablodaki en düşük fiyat 50 TL, en yüksek fiyat 90 TL. Eksenimizi 10’ar 10’ar artacak şekilde ölçeklendirmek en mantıklısı. Yani aşağıdan yukarıya doğru 0, 10, 20, 30, … , 90, 100 şeklinde yazalım.
Adım 2: A Ürünü İçin Noktaları İşaretleyip Birleştirelim
Önce sadece A ürününün grafiğini çizelim. Karışmaması için farklı renkli kalemler kullanabilirsin. Mesela A ürününü mavi kalemle çizelim.
- 2019: 60 TL
- 2020: 70 TL
- 2021: 50 TL
- 2022: 80 TL
- 2023: 70 TL
Bu noktaları grafikte işaretleyip sırasıyla düz çizgilerle birleştirelim. A ürününün fiyat grafiği tamam!
Adım 3: B Ürünü İçin Noktaları İşaretleyip Birleştirelim
Şimdi aynı grafiğin üzerine B ürününün verilerini işleyeceğiz. Bunun için farklı bir renk, mesela kırmızı kalem kullanalım.
- 2019: 50 TL
- 2020: 60 TL
- 2021: 70 TL
- 2022: 80 TL
- 2023: 90 TL
Bu noktaları da aynı şekilde grafikte işaretleyip sırasıyla birleştirelim.
Adım 4: Gösterim (Lejant) Ekleyelim
Grafiğimize bakan birinin hangi çizginin hangi ürüne ait olduğunu anlaması gerekir. Bunun için grafiğin bir köşesine küçük bir kutucuk çizip içine şunu yazmalıyız:
Gösterim
— A Ürünü
— B Ürünü
(Tabii sen renklerine göre bunu düzenleyeceksin.)
Son olarak grafiğimize bir başlık ekleyelim: “A ve B Ürünlerinin Yıllara Göre Fiyat Değişim Grafiği”.
İşte bu kadar! Gördüğün gibi, tabloları grafiğe dönüştürmek hem çok kolay hem de çok faydalı. Artık iki ürünün fiyatının yıllar içinde nasıl değiştiğini, hangi yıl hangi ürünün daha pahalı olduğunu bir bakışta görebilirsin. Mesela 2022 yılında iki ürünün fiyatının eşitlendiğini hemen fark edebiliriz!
Başka sorun olursa çekinme, her zaman buradayım. İyi çalışmalar dilerim!