5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 220
Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün sana gönderdiğin Türkçe sorularını adım adım, senin anlayabileceğin bir dille çözeceğiz. Hazır mısın? Hadi başlayalım!
8. Cümlelerdeki noktalı yerleri aşağıda verilen kelimelerden uygun olanla tamamlayınız.
Bu soruda bizden, verilen kelimelerden (edu, gov, org, güvenli) uygun olanı seçerek cümleleri tamamlamamız isteniyor. İnternet adreslerinin uzantıları ve güvenli internet kullanımı hakkındaki bilgilerimizi tazeleyelim.
-
Adım 1: İlk cümleye bakalım: “……….. olmayan sitelerden resim, video, dosya veya program indirmemeliyiz.”
Hangi sitelerden bir şeyler indirmemeliyiz? Tabii ki güvenli olmayan sitelerden. Çünkü güvenli olmayan sitelerden indirdiğimiz dosyalar bilgisayarımıza zarar verebilir, virüs bulaştırabilir. Bu yüzden buraya güvenli kelimesi gelecek.
Çözüm: Güvenli olmayan sitelerden resim, video, dosya veya program indirmemeliyiz.
-
Adım 2: İkinci cümleye geçelim: “……….. uzantısı genel ağ sitesinin devlet kurumlarına ait olduğunu gösterir.”
Devlet kurumları ile ilgili internet sitelerinin uzantısı neydi? Hatırlayalım, devlet kelimesinin İngilizcesi “government” ve kısaltması gov idi. O zaman buraya gov gelecek. Örneğin, bir bakanlığın sitesi genellikle “.gov.tr” ile biter.
Çözüm: Gov uzantısı genel ağ sitesinin devlet kurumlarına ait olduğunu gösterir.
-
Adım 3: Son cümlemize bakalım: “……….. uzantısı genel ağ sitesinin üniversitelere ait olduğunu gösterir.”
Üniversiteler birer eğitim kurumudur. Eğitim kelimesinin İngilizcesi “education” ve kısaltması edu idi. Demek ki buraya edu gelecek. Okulların veya üniversitelerin siteleri genellikle “.edu.tr” ile biter.
Çözüm: Edu uzantısı genel ağ sitesinin üniversitelere ait olduğunu gösterir.
Sonuç:
-
Güvenli olmayan sitelerden resim, video, dosya veya program indirmemeliyiz.
-
Gov uzantısı genel ağ sitesinin devlet kurumlarına ait olduğunu gösterir.
-
Edu uzantısı genel ağ sitesinin üniversitelere ait olduğunu gösterir.
9. Aşağıdaki resimlere uygun deyimler yazınız. Bu deyimlerin anlamlarını altlarına yazınız.
Bu soruda karşımızda üç farklı resim var. Her resme uygun bir deyim bulup, o deyimin anlamını açıklayacağız. Deyimler, dilimize renk katan, az sözle çok şey anlatan kalıplaşmış sözlerdir. Hadi resimleri dikkatlice inceleyelim!
-
Adım 1: Birinci Resim
Resimde küçük bir kız çocuğu, kocaman bir elin avucunda duruyor. Bu durum, birine çok özen gösterildiğini, çok değer verildiğini, adeta gözünden bile sakınıldığını anlatır.
Bu duruma en uygun deyimlerden biri “el üstünde tutmak” deyimidir. Birini el üstünde tutmak, ona çok kıymet vermek demektir.
Deyim: El üstünde tutmak
Anlamı: Bir kişiye veya bir şeye çok fazla değer vermek, onu çok sevmek, her türlü ilgi ve özeni göstermek; çok saygı ve sevgiyle davranmak.
-
Adım 2: İkinci Resim
Resimde bir çocuk, ağzı kocaman açık, dili dışarıda ve kahkahalarla gülüyor gibi görünüyor. Önünde de birkaç bozuk para var. Bu, çok neşeli, coşkulu ve belki de biraz da yaramazca, kendini tutamadan gülüşü anlatıyor.
Bu durum için “gülmekten kırılmak” deyimi çok uygun düşer. Yani o kadar çok gülüyor ki, gülmekten sanki vücudu kırılacak gibi oluyor.
Deyim: Gülmekten kırılmak
Anlamı: Aşırı derecede, kendini tutamayacak kadar çok gülmek; kahkahalarla gülmek.
-
Adım 3: Üçüncü Resim
Resimde bir amca, un eliyor. Unu elemek, içindeki topakları veya istenmeyen şeyleri ayıklamak, daha ince ve pürüzsüz hale getirmek demektir. Deyimlerde de bu, bir işi çok dikkatli ve özenli yapmak anlamına gelir.
Bu eylemi anlatan en güzel deyimlerden biri “ince eleyip sık dokumak”tır. Yani bir işi en küçük ayrıntısına kadar dikkatlice gözden geçirmek.
Deyim: İnce eleyip sık dokumak
Anlamı: Bir işi yaparken her ayrıntıyı çok dikkatli bir şekilde incelemek, titiz ve özenli davranmak; çok dikkatli ve kılı kırk yarar gibi davranmak.
Sonuç:
-
Deyim: El üstünde tutmak
Anlamı: Bir kişiye veya bir şeye çok fazla değer vermek, onu çok sevmek, her türlü ilgi ve özeni göstermek.
-
Deyim: Gülmekten kırılmak
Anlamı: Aşırı derecede, kendini tutamayacak kadar çok gülmek.
-
Deyim: İnce eleyip sık dokumak
Anlamı: Bir işi yaparken her ayrıntıyı çok dikkatli bir şekilde incelemek, titiz ve özenli davranmak.
10. “Bilim ve Teknoloji” temasındaki yazma çalışmalarınızı aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz.
Bu soruda bizden, “Bilim ve Teknoloji” konulu bir yazı yazarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini anlatan maddeleri değerlendirmemiz isteniyor. Ben de bir öğretmen olarak, bu maddelerin her birinin neden önemli olduğunu sana anlatacağım ve iyi bir yazı yazmak için hepsine “Evet” demen gerektiğini belirteceğim. Çünkü iyi bir yazar olmak için bu adımlara dikkat etmeliyiz.
-
Yazma konumu belirledim.
Açıklama: Bir yazıya başlamadan önce, ne hakkında yazacağını çok net belirlemek gerekir. Konun ne kadar belirgin olursa, yazarken o kadar kolay odaklanırsın ve yazın dağılmaz. Bu, yazının temelidir, tıpkı bir bina yapmadan önce projesini çizmek gibi.
Değerlendirme: Evet
-
Konumu belirledikten sonra bir taslak oluşturdum.
Açıklama: Konuyu belirledikten sonra hemen yazmaya başlamak yerine, bir taslak hazırlamak çok işine yarar. Taslak, yazının bir nevi iskeletidir. Hangi bilgiyi nerede kullanacağını, hangi düşüncenin önce geleceğini planlamanı sağlar. Böylece yazın daha düzenli ve akıcı olur.
Değerlendirme: Evet
-
Hikâye edici metinlerde, hikâye unsurlarını konuya bağlı olarak belirledim.
Açıklama: Eğer bir hikâye yazıyorsan, hikâyenin kahramanları, olayın geçtiği yer ve zaman gibi unsurları, seçtiğin “Bilim ve Teknoloji” temasıyla uyumlu olmalı. Örneğin, teknolojiyle ilgili bir hikâyede robotlar veya uzay gemileri gibi unsurlar kullanabilirsin. Bu, hikâyenin bütünlüğünü ve inandırıcılığını sağlar.
Değerlendirme: Evet
-
Yazılarımda giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini nasıl işleyeceğimi belirledim.
Açıklama: Her iyi yazının bir giriş, gelişme ve sonuç bölümü olmalıdır. Girişte konuyu tanıtır, gelişmede detayları anlatır, sonuçta ise yazıyı toparlar veya bir sonuca bağlarsın. Bu bölümleri önceden planlamak, yazının akışını ve anlaşılırlığını artırır.
Değerlendirme: Evet
-
Taslak oluşturduktan sonra yazımda çıkarmak istediğim yerleri belirledim.
Açıklama: Taslağı hazırladıktan sonra yazıyı bir kere okuduğunda, bazen gereksiz tekrarlar veya konudan uzaklaşan cümleler görebilirsin. Bunları belirleyip çıkarmak, yazının daha net ve akıcı olmasını sağlar. Fazla kalabalık bilgi, okuyucuyu yorar.
Değerlendirme: Evet
-
Yazımı düzenlerken eklemek istediğim bilgi ve ifadeleri gözden geçirdim.
Açıklama: Yazını tekrar okurken, bazen eksik kalan bilgiler veya daha güzel ifade edilebilecek yerler olduğunu fark edebilirsin. Bu aşamada, yazını zenginleştirecek yeni bilgiler veya daha etkileyici kelimeler ekleyebilirsin. Bu, yazının kalitesini artırır ve onu daha ilgi çekici hale getirir.
Değerlendirme: Evet
-
Yazımda noktalama işaretlerini doğru yerde kullandım.
Açıklama: Nokta, virgül, soru işareti, ünlem işareti gibi noktalama işaretlerini doğru yerlerde kullanmak, yazının anlamını doğru bir şekilde aktarmak için çok önemlidir. Yanlış kullanılan bir virgül bile cümlenin anlamını değiştirebilir! Bu yüzden her birine dikkatli olmalısın.
Değerlendirme: Evet
-
Yazımda satır sonlarına sığmayan kelimeleri doğru yerden böldüm.
Açıklama: Bir kelime satır sonuna sığmadığında, onu hecelerine ayırarak bölmemiz gerekir. Örneğin “tek-no-lo-ji” kelimesini “tek-noloji” diye bölemezsin. Bu, yazının düzenli görünmesini sağlar ve okuyucunun rahat okumasına yardımcı olur.
Değerlendirme: Evet
-
Yazımı gözden geçirerek varsa yaptığım yanlışları belirleyip düzelttim.
Açıklama: Yazını bitirdikten sonra, onu en az bir kez daha okuyup, varsa yazım hatalarını, dil bilgisi yanlışlarını veya anlam bozukluklarını düzeltmen çok önemlidir. Hatta bir arkadaşından veya büyüğünden de okumasını isteyebilirsin. Bu son kontrol, yazının mükemmel olmasını sağlar ve ona son dokunuşu yapar.
Değerlendirme: Evet
Sonuç:
İyi bir “Bilim ve Teknoloji” yazısı yazmak için yukarıdaki tüm adımlara dikkat etmeli ve her birini başarılı bir şekilde uygulamalıyız. Bu yüzden tüm ölçütler için Evet cevabını verdik. Unutma, iyi bir yazar olmak pratik ve özen ister!