5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 97

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeniniz! Bugün sizinle birlikte bu görseldeki etkinlikleri inceleyeceğiz ve beraber adım adım çözeceğiz. Hiç merak etmeyin, her şeyi en anlaşılır şekilde açıklayacağım. Hazırsanız başlayalım!

9. Etkinlik

Sevgili çocuklar, bu etkinlik aslında bir konuşma görevi. Burada sizden, “Sonraki Derse Hazırlık” kısmında yaptığınız araştırmanın sonuçlarını kullanarak “İnsan ilişkilerinde tatlı dilli olmanın önemi” konusunda bir konuşma yapmanız isteniyor.

Konuşmanızı yaparken şunlara dikkat etmeniz gerekiyor:

• Araştırmanızdan edindiğiniz bilgileri kullanın.
• Konuşurken konudan sapmamaya özen gösterin. Yani sadece “tatlı dilli olmanın önemi” hakkında konuşun.
• Araştırmanızda bulduğunuz güzel sözleri, atasözlerini veya özlü sözleri de konuşmanızda kullanın. Bu, konuşmanızı daha etkili ve zengin yapar.

Unutmayın, iyi bir konuşmacı olmak için hem ne söyleyeceğinizi bilmeli hem de konunun dışına çıkmamalısınız. Tatlı dilli olmak, insanlarla aramızdaki bağı kuvvetlendirir, sorunları daha kolay çözmemize yardımcı olur. Bu konuda güzel bir konuşma yapacağınıza eminim!

10. Etkinlik

Bu etkinlikte iki farklı görevimiz var çocuklar. Önce atasözlerini anlamlarıyla eşleştireceğiz, sonra da bu atasözlerini kullanarak etkili konuşmanın önemini anlatan bir yazı yazacağız.

Şimdi ilk görevimizle başlayalım: Atasözlerini anlamlarıyla eşleştirelim.

Adım 1: Anlamları ve Atasözlerini dikkatlice okuyalım.

Önce anlamları, sonra da atasözlerini tek tek okuyup ne demek istediklerini anlamaya çalışalım.

Anlamlar:

1. Hakaret, ağır söz vb. gönül kırıcı davranışlar hiçbir zaman unutulmaz.
2. Kişinin başına ne gelirse dilini tutmamasından gelir.
3. Gönül alıcı, okşayıcı sözlerle karşımızdakinin inadı yenilebilir.

Atasözleri:

1. Dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim.
2. Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.
3. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
4. Dile gelen ele gelir.

Adım 2: Anlamları ve atasözlerini eşleştirelim.

Şimdi her bir anlamın hangi atasözüyle en iyi eşleştiğini bulalım.

1. Eşleştirme:

Anlamımız: Hakaret, ağır söz vb. gönül kırıcı davranışlar hiçbir zaman unutulmaz.

Bu anlam, kalbimizi kıran, bizi üzen sözlerin etkisinin uzun sürdüğünü söylüyor. Yani bir yara gibi iyileşmeyen sözlerden bahsediyor.

Hangi atasözü buna benziyor? “Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.” atasözü tam da bunu anlatıyor. Bıçakla açılan yara iyileşir ama kötü sözlerin açtığı yara, yani gönül yarası kolay kolay iyileşmez, unutulmaz.

Sonuç:

• Hakaret, ağır söz vb. gönül kırıcı davranışlar hiçbir zaman unutulmaz. → 2. Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.

2. Eşleştirme:

Anlamımız: Kişinin başına ne gelirse dilini tutmamasından gelir.

Bu anlam, bazen düşünmeden konuştuğumuzda, dilimizi tutmadığımızda başımıza kötü şeyler gelebileceğini anlatıyor. Yani sözlerimizin bizi zora sokabileceğini söylüyor.

Hangi atasözü buna uygun? “Dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim.” atasözü, kişinin söylediği sözlerden dolayı pişmanlık duyduğunu ve başına gelenlerden dilini sorumlu tuttuğunu ifade eder. Bu da dilini tutmamasının bir sonucudur.

Sonuç:

• Kişinin başına ne gelirse dilini tutmamasından gelir. → 1. Dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim.

3. Eşleştirme:

Anlamımız: Gönül alıcı, okşayıcı sözlerle karşımızdakinin inadı yenilebilir.

Bu anlam, tatlı, güzel sözlerin insanları yumuşatabileceğini, hatta çok inatçı birinin bile fikrini değiştirebileceğini söylüyor.

Hangi atasözü bunu anlatıyor? “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.” atasözü, tatlı ve güzel sözlerin en zor insanları bile ikna edebileceğini, en imkânsız gibi görünen şeyleri bile başarabileceğini anlatır. Yılanın bile tatlı dille deliğinden çıkması, sözlerin ne kadar etkili olduğunu gösterir.

Sonuç:

• Gönül alıcı, okşayıcı sözlerle karşımızdakinin inadı yenilebilir. → 3. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.

Gördüğümüz gibi, “4. Dile gelen ele gelir.” atasözü için burada doğrudan bir anlam verilmemiş. Bu atasözü ise, “İnsan ağzından çıkan sözlere dikkat etmeli, çünkü söyledikleri başına gelebilir veya gerçekleşebilir” anlamına gelir. Yani sözlerin sorumluluğunu ve gücünü vurgular.

Şimdi gelelim 10. Etkinliğin ikinci kısmına: Etkili konuşmanın önemini anlatan bir metin yazma.

Sevgili öğrencilerim, bu kısımda sizden defterinize bir yazı yazmanız isteniyor. Bu yazıda, yukarıdaki atasözlerini de kullanarak etkili konuşmanın ne kadar önemli olduğunu anlatacaksınız. Yazmaya başlamadan önce şunları yapmalısınız:

• Konuyu ve Ana Fikri Belirle: Yazının konusu “etkili konuşmanın önemi” olacak. Ana fikriniz de bu atasözleriyle desteklenmiş bir şekilde, “İnsan ilişkilerinde doğru ve güzel konuşmanın ne kadar değerli olduğu” olabilir.
• Plan Yap: Yazınızı üç bölüme ayırın:
  • Giriş: Burada konuyu kısaca tanıtın ve etkili konuşmanın neden önemli olduğunu genel hatlarıyla belirtin. Örneğin, “Hayatımızda iletişim kurmak çok önemli. Peki, bu iletişimi ne kadar etkili kurabiliyoruz?” gibi bir giriş yapabilirsiniz.
  • Gelişme: Bu bölümde asıl anlatmak istediklerinizi açıklayın. Yukarıda eşleştirdiğimiz atasözlerini cümlelerinizin içine serpiştirerek kullanın. Mesela, “Bazen kötü bir söz, bıçak yarasından daha derin izler bırakır. Atalarımız da boşuna ‘Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.’ dememişler.” gibi cümleler kurabilirsiniz. Günlük hayatınızdan örnekler verin. Mesela, bir arkadaşınızla yaşadığınız bir tartışmayı tatlı dille nasıl çözdüğünüzü veya yanlış bir söz yüzünden nasıl bir yanlış anlaşılma yaşadığınızı anlatabilirsiniz.
  • Sonuç: Yazınızı toparlayın. Etkili konuşmanın önemini bir kez daha vurgulayarak bitirin. Belki de “Unutmayalım ki, tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. Bu yüzden sözlerimizi seçerek konuşmak, hem kendimiz hem de çevremizdekiler için çok kıymetlidir.” gibi bir cümleyle bitirebilirsiniz.
• Örnekler Kullan: Yazınızın inandırıcı olması için günlük hayattan somut örnekler vermeniz çok önemli. Kendi başınızdan geçen veya gözlemlediğiniz durumları anlatabilirsiniz.
• Akıcı ve Anlaşılır Bir Dil Kullan: Metninizi yazarken 5. sınıf seviyesine uygun, herkesin anlayabileceği açık ve net cümleler kullanmaya özen gösterin.

Unutmayın, iyi bir yazı yazmak için planlama çok önemlidir. Bu adımları takip ederek harika bir yazı ortaya çıkaracağınıza eminim!

Sonraki Derse Hazırlık

Bu kısım da sizin için bir ödev çocuklar. “Millî Kültürümüz” teması içinde yer alan “Bayrağımın Türküsü” adlı şiiri ezberlemeniz isteniyor. Bu şiiri ezberleyerek hem millî değerlerimizi daha iyi anlayacak hem de ezber yeteneğinizi geliştireceksiniz. Şiiri okurken anlamını da düşünerek ezberlemeye çalışın, böylece aklınızda daha kalıcı olur.

Evet sevgili öğrencilerim, tüm etkinlikleri adım adım inceledik ve ne yapmanız gerektiğini anlattım. Umarım her şey çok net olmuştur. Türkçe derslerinizde her zaman başarılar dilerim!