5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 241

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün bana gönderdiğiniz bu güzel etkinlikleri hep birlikte inceleyelim ve çözümleyelim. Ama öncelikle küçük bir not düşmek istiyorum: Bu etkinliklerdeki bazı soruları tam olarak cevaplayabilmek için “Kuyruklu Piyano” adlı metnin kendisi gerekiyor. Metin elimizde olmadığı için bazı soruları varsayımlar üzerinden veya genel bilgilerle yanıtlayacağız, bazılarını ise metin olmadan cevaplayamayacağımızı belirteceğiz. Hadi başlayalım!

6. Etkinlik

Metnin ana fikrini en iyi ifade eden atasözünü işaretleyiniz.

Çözüm:

Sevgili çocuklar, bu soruyu çözebilmemiz için öncelikle “Kuyruklu Piyano” adlı metni okumamız veya dinlememiz gerekiyor. Metnin ana fikrini, yani bize ne anlatmak istediğini anladıktan sonra, o fikre en uygun atasözünü seçebiliriz. Metin elimizde olmadığı için şu an kesin bir işaretleme yapamıyorum.

Ancak, size verilen atasözlerinin anlamlarını açıklayarak, metni okuduğunuzda doğru seçimi yapmanıza yardımcı olabilirim:

• Denize düşen yılana sarılır: Bu atasözü, çok zor durumda kalan bir kişinin, normalde asla yapmayacağı veya hoşlanmayacağı şeyleri bile çaresizlikten yapmak zorunda kalmasını anlatır.
• Sakınan göze çöp batar: Bu atasözü, aşırı derecede korunan, kollanan veya dikkat edilen şeylerin bile beklenmedik bir şekilde zarar görebileceğini, kötü bir durumla karşılaşabileceğini ifade eder.
• Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır: Bu atasözü, bir amaca ulaşmak için gösterilen sabrın, bekleyişin veya zorluklara katlanmanın başlangıçta sıkıntılı olabileceğini, ancak sonunda güzel ve tatlı bir sonuca ulaşılacağını belirtir. Yani, sabreden sonunda kazanır demek gibidir.
• Baca eğri de olsa dumanı doğru çıkar: Bu atasözü, bir işin başlangıcındaki bazı aksaklıklara veya olumsuzluklara rağmen, eğer işin temeli veya niyeti sağlamsa, sonuçta doğru ve iyi bir şekilde tamamlanacağını anlatır.

Eğer “Kuyruklu Piyano” metni, bir şeyin değerinin veya kişinin yeteneğinin dış görünüşten değil, içinden geldiğini vurguluyorsa, “Baca eğri de olsa dumanı doğru çıkar” atasözü uygun olabilir. Ya da bir zorluk karşısında sabretmekten bahsediyorsa, “Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır” uygun düşebilir. Metni okuduktan sonra en doğru seçimi yapabiliriz.

Şu an için metin olmadığı için kesin bir işaretleme yapamıyorum ama varsayımsal olarak, eğer hikaye bir piyanonun değerinin zamanla anlaşılması veya zorluklara rağmen başarılmasıyla ilgiliyse, ben “Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır” atasözünü seçerdim. Çünkü kuyruklu bir piyanonun hikayesinde sabır ve bekleyiş teması sıkça işlenir.

7. Etkinlik

Aşağıdaki soruları metne göre sözlü olarak cevaplayınız.

Yine, bu soruların cevapları da “Kuyruklu Piyano” adlı metnin içinde saklı sevgili çocuklar. Metni okumadan bu sorulara doğru cevaplar vermemiz mümkün değil. Ama size her bir sorunun ne anlama geldiğini ve metni okuduğunuzda nasıl bir cevap aramanız gerektiğini açıklayabilirim:

1. Müşteriler Kuyruklu Piyano’yu neden almıyorlar?

Çözüm:

Bu sorunun cevabı metinde, müşterilerin piyano hakkında ne düşündüklerinde veya piyanonun kendisinde ne gibi bir sorun gördüklerinde gizlidir. Belki çok pahalıdır, belki kimse değerini anlamıyordur, belki de çok eskidir. Metni okuduğumuzda müşterilerin almamalarının gerçek nedenini öğreneceğiz.

2. Kuyruklu Piyano, yanına gelen iyi giyimli adamla başta neden ilgilenmiyor?

Çözüm:

Bu soru bize piyanonun bir duygusu olduğunu veya bir bakış açısı olduğunu düşündürüyor. Piyano neden o iyi giyimli adama karşı kayıtsız kalmış olabilir? Belki daha önceki deneyimlerinden dolayı insanlara karşı bir ön yargısı vardır, ya da o an başka bir şeye odaklanmıştır. Metin bize piyanonun hislerini veya düşüncelerini açıklayacaktır.

3. Kuyruklu Piyano satın alınacağını nasıl anlıyor?

Çözüm:

Bu sorunun cevabı da metinde, iyi giyimli adamın davranışlarında veya söylediklerinde saklıdır. Belki adam piyanoya dokunmuştur, belki onunla konuşmuştur, belki de satıcıyla yaptığı konuşmalar piyanoya belli etmiştir. Metni okuduğumuzda bu anlama işaret eden ipuçlarını bulacağız.

4. İyi giyimli adam Kuyruklu Piyano için salonunda nasıl yer açmayı düşünüyor?

Çözüm:

Bu soru, adamın piyanoyu ne kadar çok istediğini ve onun için fedakarlık yapmaya hazır olduğunu gösteriyor olabilir. Belki salonundaki eşyaların yerini değiştirecek, belki bir kısmını çıkaracak, ya da özel bir köşe hazırlayacaktır. Metin bize adamın planını detaylıca anlatacaktır.

5. Kendinize bir şeyler alırken nelere dikkat ediyorsunuz?

Çözüm:

İşte bu soruya metne bağlı kalmadan cevap verebiliriz sevgili öğrencilerim! Çünkü bu, sizin kendi düşüncelerinizi ve alışveriş alışkanlıklarınızı soruyor. Ben bir öğretmen olarak size şunları tavsiye ederim:

Bir şeyler alırken dikkat ettiklerim:

• İhtiyaç mı, istek mi? İlk önce gerçekten ihtiyacım olup olmadığına bakarım. Sırf canım istedi diye mi alıyorum, yoksa gerçekten bir eksiğimi mi tamamlayacak?

• Kalitesi: Aldığım şeyin uzun süre dayanıklı olmasını ve işimi iyi görmesini isterim. Kaliteli ürünler genellikle daha uzun ömürlü olur.

• Fiyatı: Cebimdeki paraya uygun olup olmadığına, aynı kalitede daha uygun fiyatlı bir seçenek olup olmadığına bakarım.

• Kullanışlılığı: Aldığım şeyin hayatımı kolaylaştırıp kolaylaştırmayacağını, pratik olup olmadığını düşünürüm.

• Görünüşü: Elbette, gözüme hitap etmesi de önemlidir ama en öncelikli kriterim değildir.

Siz de bu maddeleri düşünerek kendi cevaplarınızı verebilirsiniz. Mesela, bir kalem alırken ucunun ince mi kalın mı olduğuna, defter alırken çizgili mi kareli mi olduğuna dikkat edersiniz değil mi?

8. Etkinlik

Metni bir kez daha dinleyiniz. Metne ait hikâye unsurlarını yazınız.

Çözüm:

Bu etkinlikte de yine “Kuyruklu Piyano” adlı metne ihtiyacımız var çocuklar. Bir hikayenin unsurları, o hikayeyi anlatan temel taşlardır. Metni dinledikten sonra bu boşlukları rahatlıkla doldurabiliriz. Metin elimizde olmadığı için ben size bu unsurların ne anlama geldiğini açıklayarak yardımcı olayım:

Şahıs kadrosu:

Bir hikayede geçen kişilere veya bazen hayvanlara, cansız varlıklara (tıpkı burada Kuyruklu Piyano gibi) “şahıs kadrosu” denir. Yani hikayenin kahramanları kimler? Metinde kimler konuşuyor, kimler olayları yaşıyor? Örneğin, “Kuyruklu Piyano”, “iyi giyimli adam”, “müşteriler” veya “satıcı” gibi karakterler olabilir.

Yer (mekân):

Hikayenin geçtiği yere, yani olayın nerede yaşandığına “yer” veya “mekân” denir. Hikaye bir evde mi, bir okulda mı, bir mağazada mı, yoksa bir rüya aleminde mi geçiyor? “Kuyruklu Piyano” hikayesi büyük ihtimalle bir müzik mağazasında, bir piyano salonunda veya iyi giyimli adamın evinde geçiyordur.

Olay:

Hikayede yaşanan ana durum veya olaylar zincirine “olay” denir. Hikayede ne oluyor? “Kuyruklu Piyano” hikayesinin olayı, büyük ihtimalle bir piyanonun uzun süre satılamaması, sonra bir müşterinin gelip ona değer vermesi ve onu satın alması gibi bir durumdur.

Zaman:

Hikayenin hangi zamanda geçtiğini, yani olayın ne zaman yaşandığını ifade eder. “Bir zamanlar”, “geçen hafta”, “bir sabah”, “yıllar önce” gibi ifadeler zamanı belirtir. Bazen kesin bir zaman belirtilmese de, “bir kış günü” veya “akşamüstü” gibi ipuçları verilebilir.

Metni dinlediğinizde bu boşlukları kolayca doldurabileceksiniz. Unutmayın, bir hikayeyi anlamanın en iyi yollarından biri bu unsurları belirlemektir.