5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 68

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün sizlerle birlikte çok önemli bir metin üzerinde çalışacağız ve bu metinle ilgili soruları teker teker, dikkatlice çözeceğiz. Unutmayın, bir metni anlamak ve sorularını doğru cevaplamak için metni çok iyi okumak, ana fikri ve detayları kavramak çok önemlidir. Haydi, başlayalım!

1. Metinde Mehmetçiği düşman askerlerinden ayıran hangi özelliği üzerinde durulmuştur?

• a) En kötü koşullarda bile iyimser olmaları
• b) Açlık ve susuzluğa karşı dayanıklı olmaları
• c) Düşmana karşı her zaman tetikte olmaları
• d) Arkadaşlarına her durumda destek olmaları

Çözüm:

Sevgili çocuklar, bu soruyu çözmek için metni dikkatlice okumamız gerekiyor. Metinde Mehmetçik ile düşman askerleri arasındaki farklar anlatılıyor.

Metnin başında diyor ki: “Düşman ise en iyi şekilde beslenirdi. Her türlü konserve, çikolata ve yemek onların vazgeçemediği yiyeceklerdi. (…) Yiyecek ve giyecekleri eksik oldu mu kolay kolay savaşmazlardı.” Bu, düşman askerlerinin iyi koşullara ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.

Peki ya Mehmetçik? Metinde şöyle yazıyor: “Mehmetçik ise âdeta zorluklar içinde eğitilmişti. Günlerce aç ve susuz kalabilirdi.” İşte bu cümle, Mehmetçiğin en belirgin özelliğini ortaya koyuyor: açlığa ve susuzluğa karşı ne kadar dayanıklı oldukları.

Şimdi şıklara bakalım:

• a) Metinde iyimser olmaları ile ilgili bir bilgi yok.
• b) Açlık ve susuzluğa karşı dayanıklı olmaları, metinde açıkça belirtilen bir özelliktir.
• c) Düşmana karşı tetikte olmaları askerlik için önemli bir özellik olsa da, metinde özellikle düşman askerleri ile karşılaştırılarak vurgulanan bir fark değil.
• d) Arkadaşlarına destek olmaları da çok güzel bir özellik ama metinde düşman askerleriyle karşılaştırılan bir durum değil.

Bu yüzden doğru cevabımız B şıkkı, çünkü metinde Mehmetçiğin düşman askerlerinden farkı olarak “günlerce aç ve susuz kalabilme” özelliği özellikle belirtilmiş.

Sonuç:

b) Açlık ve susuzluğa karşı dayanıklı olmaları

2. Türk komutanlarının, askerlerimizin ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmalarının sebebi hangisi olamaz?

• a) Askerlerimizin güzel zaman geçirmesini sağlamak
• b) Askerlerimizin evlerine yaralanmadan dönmesini sağlamak
• c) Askerlerimizin daha iyi savaşmasını sağlamak
• d) Askerlerimizin zorlukların üstesinden gelmesini sağlamak

Çözüm:

Arkadaşlar, bu soru biraz dikkat istiyor. “Hangisi olamaz?” diye soruyor. Yani, komutanların böyle davranmasının nedenlerinden biri olmayan şıkkı bulacağız.

Metinde şöyle bir bölüm var: “Yaşanan bunca sıkıntıya rağmen Türk komutanlar, askerlerin ihtiyacını karşılamak için tüm güçleri ile çalışıyordu. Karavanalar elden geldiğince dolu dolu olur, askerin doyması sağlanırdı. Hele saldırı öncesi askerlere en iyi yiyecekler verilmeye çalışılırdı.”

Şimdi şıkları tek tek inceleyelim:

• a) Askerlerimizin güzel zaman geçirmesini sağlamak: Savaş ortamında, askerlerin temel ihtiyaçlarını karşılamak önceliklidir. “Güzel zaman geçirmek” savaşın zorlukları içinde komutanların birincil amacı olamaz. Askerlerin morali önemli olsa da, bu ifade temel ihtiyaçların karşılanma sebebi olarak biraz hafif kalıyor.
• b) Askerlerimizin evlerine yaralanmadan dönmesini sağlamak: İyi beslenen, güçlü askerlerin hayatta kalma ve yaralanmadan eve dönme şansı daha yüksek olur. Bu, komutanların isteyeceği bir şeydir.
• c) Askerlerimizin daha iyi savaşmasını sağlamak: Metinde özellikle “saldırı öncesi askerlere en iyi yiyecekler verilmeye çalışılırdı” denmesi, askerlerin iyi beslenerek daha güçlü ve verimli savaşmasının hedeflendiğini gösteriyor.
• d) Askerlerimizin zorlukların üstesinden gelmesini sağlamak: Askerlerin ihtiyaçlarını karşılamak, onların savaşın getirdiği açlık, yorgunluk gibi zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olur.

Gördüğümüz gibi B, C ve D şıkları, komutanların askerlerin ihtiyaçlarını karşılamasının mantıklı ve önemli nedenleridir. Ancak “güzel zaman geçirmesini sağlamak” savaş koşullarında birincil sebep olamaz.

Sonuç:

a) Askerlerimizin güzel zaman geçirmesini sağlamak

3. Bolu’nun aşçılarının meşhur olmasının sebepleri neler olabilir? Aşağıya yazınız.

Çözüm:

Bu sorunun cevabı metnin son paragrafında gizli. Haydi, o bölümü tekrar okuyalım:

“Bolu’nun aşçıları o zaman da çok meşhurdu. Neredeyse Bolulu her erkek iyi bir aşçıydı. Bu nedenle Bolulu askerler hemen mutfaklara verilirdi. Diğer askerler de onlar sayesinde lezzetli yemekler yerdi. Bunlardan biri de Geredeli Kâmil Çavuş’tu. Kâmil Çavuş, Çanakkale’nin Gelibolu Yarımadası’nın en meşhur aşçısıydı. Yaptığı yemeği bütün asker ve subaylar çok severdi. En kıt imkânlarda bile çok güzel yemekler yapardı.”

Şimdi bu bilgilerden yola çıkarak Bolu’nun aşçılarının neden meşhur olduğunu maddeler halinde yazalım:

Adım 1: Metinde “Neredeyse Bolulu her erkek iyi bir aşçıydı” deniyor. Bu, Bolu’da aşçılık geleneğinin çok yaygın ve güçlü olduğunu gösterir.

Adım 2: “Diğer askerler de onlar sayesinde lezzetli yemekler yerdi” cümlesi, Bolulu aşçıların yemeklerinin çok lezzetli olduğunu anlatıyor.

Adım 3: Son olarak, Kâmil Çavuş örneği üzerinden “En kıt imkânlarda bile çok güzel yemekler yapardı” ifadesi, onların kısıtlı malzemelerle bile harikalar yaratabildiklerini gösteriyor. Bu da onları özel yapan önemli bir yetenek.

Sonuç:

Bolu’nun aşçılarının meşhur olmasının sebepleri şunlar olabilir:

• Bolu’da neredeyse her erkeğin iyi bir aşçı olması, yani aşçılık konusunda yetenekli olmaları.
• Yaptıkları yemeklerin çok lezzetli olması ve herkes tarafından sevilmesi.
• En zor ve kıt imkânlarda bile çok güzel ve lezzetli yemekler yapabilme becerisine sahip olmaları.

Aferin çocuklar! Gördünüz mü, metni dikkatlice okuyunca bütün soruların cevabını bulabiliyoruz. Okuduğumuzu anlama becerimiz geliştikçe, her türlü soruyu çözmek bizim için çok daha kolay olacak. Bir sonraki derste görüşmek üzere!