5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 231

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizlerle birlikte çok güzel bir etkinliğe girişeceğiz. Görseldeki soruları tek tek inceleyip, tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını birleştirerek doğru cevaplara ulaşacağız. Sakın unutmayın, her soruyu adım adım ve dikkatle çözdüğümüzde, doğru cevabı bulmak çok daha kolay olur. Haydi başlayalım!

4. Etkinlik

Aşağıdaki atasözlerini anlamlarıyla eşleştiriniz.

Sevgili öğrencilerim, atasözleri bize büyüklerimizden kalan öğütlerdir. Kısa ama anlamları çok derin cümlelerdir. Şimdi bu atasözlerini ve anlamlarını dikkatlice okuyup doğru eşleştirmeleri yapalım.

Adım 1: Atasözlerini ve Anlamlarını Tek Tek İnceleyelim.

• 1. Atasözü: “Sanatına hor bakan (sanatını hor gören) boğazına torba takar.”

Anlamı: “Hor bakmak”, bir şeyi küçümsemek, değer vermemek demektir. Bu atasözü, sanatına veya mesleğine değer vermeyen, onu önemsemeyen kişinin sonunda geçim sıkıntısı çekeceğini, aç kalacağını (boğazına torba takmak deyimiyle anlatılır) söyler. Yani işine iyi bakmazsan, o da sana iyi bakmaz.

• 2. Atasözü: “Sanat altın bileziktir.”

Anlamı: “Altın bilezik” çok değerli bir takıdır ve eskiden zor zamanlarda satılıp paraya çevrilebilen bir güvenceydi. Bu atasözü de bir sanatın, bir zanaatın, yani elinde bir mesleğin olmasının kişiye her zaman kazanç sağlayacağını, asla değerini kaybetmeyecek bir güvence olduğunu anlatır. Tıpkı altın gibi her zaman değerlidir.

• 3. Atasözü: “Sanatı ustadan görmeyen (öğrenmeyen) öğrenmez.”

Anlamı: Bu atasözü, bir işi en iyi şekilde öğrenmenin yolunun, o işte usta olmuş, deneyimli birinden görerek, ondan ders alarak geçtiğini anlatır. Kendi başına denemek yerine, bir bilenin rehberliğinde öğrenmenin önemini vurgular.

Adım 2: Şimdi de verilen anlamları inceleyip doğru atasözüyle eşleştirelim.

• Anlam açıklaması: “Evlat, babasının ölümünden sonra sana-tını sürdürür.”

  Bu açıklama, babadan oğula geçen bir mesleği veya sanatı anlatıyor. Ancak yukarıdaki atasözlerimizden hiçbiri doğrudan bu anlama gelmiyor. Bu bir çeldirici olabilir.

• Anlam açıklaması: “Kişi tek başına ne kadar çalışırsa çalışsın işin inceliklerini bir bilenden öğrenirse o işi daha çabuk ve kolay yapabilir.”

  Bu açıklama, bir işi ustadan öğrenmenin önemini vurguluyor. Yukarıdaki 3. atasözü (“Sanatı ustadan görmeyen (öğrenmeyen) öğrenmez.”) ile çok güzel eşleşiyor.

• Anlam açıklaması: “İşini küçümseyen kişi istediği gibi para kazanamaz ve sonunda dilenci olur.”

  Bu açıklama, işine değer vermeyenin sonunda zor duruma düşeceğini söylüyor. Yukarıdaki 1. atasözü (“Sanatına hor bakan (sanatını hor gören) boğazına torba takar.”) ile mükemmel bir eşleşme.

• Anlam açıklaması: “Kişinin elindeki sanat, değeri hiç eksilmeyen bir servettir.”

  Bu açıklama, sanatın veya bir mesleğin ne kadar değerli bir güvence olduğunu belirtiyor. Yukarıdaki 2. atasözü (“Sanat altın bileziktir.”) ile tam uyumlu.

Çözüm:

1. Sanatına hor bakan (sanatını hor gören) boğazına torba takar. → İşini küçümseyen kişi istediği gibi para kazanamaz ve sonunda dilenci olur.

2. Sanat altın bileziktir. → Kişinin elindeki sanat, değeri hiç eksilmeyen bir servettir.

3. Sanatı ustadan görmeyen (öğrenmeyen) öğrenmez. → Kişi tek başına ne kadar çalışırsa çalışsın işin inceliklerini bir bilenden öğrenirse o işi daha çabuk ve kolay yapabilir.

5. Etkinlik

“Ünlü Ressam” metnine farklı iki başlık belirleyiniz. Bu başlıkları ve başlıkları seçme nedenlerinizi yazınız.

Sevgili çocuklar, bir metnin başlığı, o metnin içinde ne anlatıldığını bize kısaca fısıldayan bir anahtar gibidir. “Ünlü Ressam” adlı bir metin olsaydı, içinde büyük ihtimalle bir ressamın hayatını, eserlerini, sanatını veya sanata olan aşkını anlatırdı, değil mi? Şimdi bu düşüncelerle iki farklı başlık bulalım ve neden o başlıkları seçtiğimizi açıklayalım.

Adım 1: Metnin olası içeriğini hayal edelim.

Metin, büyük ihtimalle bir ressamın sanat yolculuğunu, belki karşılaştığı zorlukları, sanatına nasıl tutunduğunu ve sonunda nasıl “ünlü” olduğunu anlatıyordur. Sanatın ve sanatçının değerini vurguluyordur.

Adım 2: Bu içeriğe uygun başlıklar ve nedenlerini belirleyelim.

Birinci başlığım:

Ressamın Hayat Yolculuğu

Bu başlığı seçme nedenim:

Çünkü “Ünlü Ressam” adlı bir metin, büyük ihtimalle bir ressamın nasıl ressam olduğunu, sanatla tanışmasını, yaşadığı zorlukları, başarılarını ve nasıl ün kazandığını anlatır. Bu başlık, metnin genel olarak ressamın yaşam öyküsünü ve gelişimini ele aldığını gösterir.

İkinci başlığım:

Renklerin Efendisi

Bu başlığı seçme nedenim:

Bu başlık, ressamın sanatındaki ustalığına ve renkleri kullanma becerisine dikkat çeker. “Efendi” kelimesi, ressamın sanatındaki yeteneğini ve otoritesini vurgularken, “renkler” ise ressamın ana malzemesidir. Bu başlık, metnin ressamın eserleri ve sanatsal yeteneği hakkında olabileceğini düşündürür.

6. Etkinlik

“Ünlü Ressam” metninin konusunu ve ana fikrini yazınız.

Sevgili çocuklar, bir metnin konusu, o metnin ne hakkında olduğunu, ana fikri ise metnin bize ne anlatmak istediğini, yani vermek istediği asıl mesajı özetler. Tıpkı 5. etkinlikte olduğu gibi, “Ünlü Ressam” metninin içeriğini hayal ederek bu soruları cevaplayalım.

Adım 1: Metnin olası içeriğini tekrar düşünelim.

Metin, bir ressamın hayatını, sanatına olan bağlılığını, belki de sanata nasıl değer verdiğini ve bu yolda neler başardığını anlatıyor olabilir. Aynı zamanda sanatın ve sanatçının toplum için önemine de değiniyor olabilir.

Adım 2: Konuyu ve ana fikri belirleyelim.

Metnin konusu:

Bir ressamın sanatla dolu yaşamı, sanata olan tutkusu ve sanatın insan hayatındaki yeri ve değeri.

Metnin ana fikri:

Sanatın ve sanatçının toplum için ne kadar değerli olduğu, sanatın sabır, emek ve öğrenme ile geliştiği ve hayatımıza anlam kattığı.

Veya daha basit bir ana fikir de söyleyebiliriz:

Sanat ve sanatçıların, hayatımıza güzellik ve anlam katarak topluma ne kadar önemli katkılar sağladığı.