Merhaba sevgili öğrencilerim! Türkçe dersimize hoş geldiniz. Bugün sizinle çok güzel bir şiiri ve şairinin hayatını inceleyeceğiz. Görselde bize Ülkü Duysak adında bir şairin şiiri ve kısa bir biyografisi verilmiş. Bu metinleri dikkatlice okuyup anlayalım ve metinlerden çıkarabileceğimiz soruları birlikte çözerek bilgilerimizi pekiştirelim. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. Soru: Şair, bu şiirinde insanlara nasıl yaşamayı öğütlüyor?
Çözüm:
Sevgili çocuklar, şiirin ilk bölümüne baktığımızda şairin bize vermek istediği ilk mesajı görüyoruz. Şair şöyle diyor:
Kardeşçe yaşamayı öğretin.
İnsan olmanın onurunu…
Zalimlerin zulmüne karışmasın hıçkırıklarım.
Öğretin bana doğruluğu.
Burada şair, özellikle “kardeşçe yaşamayı” ve “insan olmanın onurunu” öğrenmemizi istiyor. Yani birbirimizle iyi geçinmemizi, saygı ve sevgi içinde olmamızı, kimseyi kırmamamızı, tıpkı kardeşler gibi birbirimize destek olmamızı öğütlüyor. Ayrıca, haksızlık yapanlara karşı durmayı ve her zaman “doğruluğu” seçmeyi, doğru yolda ilerlemeyi de bize hatırlatıyor.
Sonuç:
Şair, insanlara kardeşçe, onurlu ve doğru bir şekilde yaşamayı öğütlüyor.
2. Soru: Şiirde geçen “gökkuşağı” ve “rüyalar” kelimeleriyle şair ne anlatmak istiyor?
Çözüm:
Şiirin ikinci bölümüne bakalım:
Silinmesin renkleri gökkuşağımın.
Rüyalarım en güzel yerinde bölünmesin.
Umudunuzu bağladığınız yarınlarınız,
Korkuya yenilmesin.
Şimdi bu kelimelerin anlamlarına birlikte bakalım:
- Adım 1: “Gökkuşağı” kelimesi:
Gökkuşağı, yağmurdan sonra çıkan rengarenk, çok güzel bir doğa olayıdır, değil mi? Genellikle umudu, güzelliği, neşeyi ve çeşitliliği simgeler. Şairin “Silinmesin renkleri gökkuşağımın” demesiyle aslında kendi hayatındaki güzelliklerin, umutlarının ve neşesinin kaybolmamasını istediğini anlıyoruz. Yani hayatımızdaki iyi şeylerin, bizi mutlu eden renklerin hep var olmasını arzuluyor.
- Adım 2: “Rüyalar” kelimesi:
Rüyalar, bizim hayallerimizdir, geleceğe dair isteklerimiz ve planlarımızdır. “Rüyalarım en güzel yerinde bölünmesin” derken, şair, hayallerinin, umutlarının ve gelecekle ilgili planlarının yarıda kalmamasını, engellenmemesini, gerçekleşmesini istediğini ifade ediyor. Yani hedeflerimize ulaşmak için çaba göstermemizi ve hayallerimizden vazgeçmememizi söylüyor.
Şair, bu iki kelimeyle aslında hayatımızdaki güzelliklerin, umutların ve hayallerin hep canlı kalmasını, hiçbir zaman kaybolmamasını ve korkulara teslim olmamasını istiyor.
Sonuç:
Şair, gökkuşağı ile hayatındaki umutları, neşeyi ve güzellikleri; rüyalar ile de hayallerini ve geleceğe dair isteklerini anlatmak istiyor. Şair, bunların hiçbir zaman kaybolmamasını diliyor.
3. Soru: Ülkü Duysak nerede doğmuş, ilköğrenimini ve ortaöğrenimini nerede tamamlamıştır?
Çözüm:
Şimdi de şiirin şairi Ülkü Duysak’ın hayatına dair bilgilere bakalım. Görselin altındaki biyografi bölümünü okuyalım:
Gaziantep’te doğdu. İlköğrenimini bu şehirde, ortaöğrenimini Kilis Öğretmen Lisesinde tamamladı. Isparta Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünden mezun olduktan sonra çeşitli illerde Türkçe öğretmenliği yaptı. Halen Türkçe öğretmenliğini sürdürmektedir.
Bu bilgilerden yola çıkarak sorularımızı cevaplayalım:
- Adım 1: Doğduğu yer:
Biyografinin ilk cümlesinde “Gaziantep’te doğdu.” yazıyor. Demek ki Ülkü Duysak, Gaziantep şehrinde dünyaya gelmiş.
- Adım 2: İlköğrenimini tamamladığı yer:
Hemen arkasından “İlköğrenimini bu şehirde…” ifadesini görüyoruz. “Bu şehirde” derken Gaziantep’i kastediyor. Yani ilkokulunu da Gaziantep’te okumuş.
- Adım 3: Ortaöğrenimini tamamladığı yer:
Cümlenin devamında ise “…ortaöğrenimini Kilis Öğretmen Lisesinde tamamladı.” bilgisi var. Ortaokul ve lise eğitimini ise Kilis şehrindeki Öğretmen Lisesi’nde bitirmiş.
Sonuç:
Ülkü Duysak, Gaziantep’te doğmuş, ilköğrenimini Gaziantep’te ve ortaöğrenimini Kilis Öğretmen Lisesi’nde tamamlamıştır.
4. Soru: Ülkü Duysak’ın çocuklar için yazdığı eserlere örnek olarak neler verilmiştir?
Çözüm:
Yine biyografi bölümüne dönelim. Şairin yazdığı eserlerden bahsedilen yere bakalım:
Çocuklar için şiirler, tekerlemeler, kukla oyunları, öyküler ve masallar yazdı. Bir Çiçektir Çocuklar ve Çocukluk Güzel şiir kitaplarından bazılarıdır.
Burada Ülkü Duysak’ın çocuklar için ne kadar çok ve farklı türde eserler yazdığını görüyoruz. Hadi hep birlikte listeleyelim:
- Adım 1: Eser türleri:
Çocuklar için şiirler, tekerlemeler, kukla oyunları, öyküler ve masallar yazmış.
- Adım 2: Kitap isimleri:
Özellikle iki tane şiir kitabının adı verilmiş: “Bir Çiçektir Çocuklar” ve “Çocukluk Güzel”.
Gördüğümüz gibi Ülkü Duysak, çocuk edebiyatına çok değerli katkılar sağlamış bir yazarımız.
Sonuç:
Ülkü Duysak’ın çocuklar için yazdığı eserlere örnek olarak şiirler, tekerlemeler, kukla oyunları, öyküler ve masallar verilmiştir. Ayrıca “Bir Çiçektir Çocuklar” ve “Çocukluk Güzel” adlı şiir kitapları da belirtilmiştir.
Harika bir çalışma oldu çocuklar! Metinleri dikkatlice okuyup anladığımızda, tüm soruları kolayca cevaplayabiliriz. Unutmayın, okuduğumuzu anlamak, Türkçe dersinin en önemli becerilerinden biridir. Bir dahaki dersimizde görüşmek üzere!