Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün hep birlikte çok güzel bir metin olan “HER MASALIN BAŞI” adlı yazıyı okuyup, bu metinle ilgili soruları adım adım çözeceğiz. Unutmayın, her sorunun cevabı metnin içinde saklı. Hazırsanız başlayalım!
1. Yazarın sözünü ettiği masal dünyamızda aşağıdakilerden hangisinin adı geçmemektedir?
- A) Keloğlan
- B) Köroğlu
- C) Peri kızı
- D) Nasrettin Hoca
Çözüm:
Adım 1: Bu soruyu çözmek için metni dikkatlice okumamız ve yazarın masal dünyasında kimlerden bahsettiğini bulmamız gerekiyor.
Adım 2: Metnin ilk bölümüne baktığımızda şunları görüyoruz: “Bizim de masal dünyamız var; uçsuz, bucaksız bir dünya bu! Keloğlan‘ı da içine alır Köroğlu‘nu da; peri kızını da içine alır dev anasını da…”
Adım 3: Bu cümlede Keloğlan, Köroğlu ve Peri kızı’nın adları açıkça geçiyor. Şıklara baktığımızda Nasrettin Hoca’nın adı metinde hiç geçmiyor.
Adım 4: Bu durumda, yazarın bahsettiği masal dünyasında adı geçmeyen kişi Nasrettin Hoca’dır.
Sonuç:
Doğru cevap D) Nasrettin Hoca‘dır.
2. Tandırın başında yer bulunmamasının sebebi ne olabilir?
- A) Her zaman güzel yemeklerin pişmesi
- B) Orada güzel masalların anlatılması
- C) Tandırların toplanma yerleri olması
- D) Soğuk günlerde tandırların sıcak olması
Çözüm:
Adım 1: Metinde tandırbaşı ile ilgili kısmı bulup dikkatlice okuyalım. Yazar şöyle diyor: “Zira asıl tadı anlatılışın ağzıyla iki tekerleyip bir yuvarlanmasını bilen masal ustalarından dinlenirse tadına doyum olmaz doğrusu. Ha işte bu niyetle sizi bir tandır başına götüreyim dedim ama yer bulabilirsek ne mutlu!”
Adım 2: Yazar, masal ustalarından dinlenecek masalların tadına doyulmaz olduğunu belirtiyor ve bizi de bu masalları dinlemek için tandır başına götürmek istediğini, ama yer bulabilirsek ne mutlu olacağını söylüyor. Bu, tandırbaşının çok kalabalık olduğu anlamına geliyor.
Adım 3: İnsanların oraya toplanmasının asıl sebebi ise güzel masalların anlatılması ve bu masalları dinlemek istemeleridir. Çünkü metnin genelinde masalların öneminden ve güzelliğinden bahsediliyor.
Adım 4: Seçenekleri değerlendirdiğimizde, metindeki bağlama en uygun açıklama B seçeneğidir.
Sonuç:
Doğru cevap B) Orada güzel masalların anlatılması‘dır.
3. Aşağıdakilerden hangisi metnin ana fikri olabilir?
- A) Türk masalları çok zengin bir içeriğe sahiptir.
- B) Masal türü diğer edebî türlere göre daha ilgi çekicidir.
- C) Masal kahramanları çok çeşitli değildir.
- D) Masal dünyamız bugün eskiye göre daha zengindir.
Çözüm:
Adım 1: Ana fikir, metnin bize vermek istediği en önemli mesajdır. Metni genel olarak okuduğumuzda yazarın neyi vurguladığını anlamaya çalışalım.
Adım 2: Metinde masal dünyamızın “uçsuz, bucaksız” olduğu, “fındık kabuğuna sığar, yedi dünyaya sığmaz” denilerek ne kadar geniş ve kapsamlı olduğu anlatılıyor. Ayrıca “kökleri vardır geçmişte, dayanır durur dağ gibi… Dalları var üstümüzde; yeşerir gider, bağ gibi…” gibi ifadelerle masalların derinliği ve zenginliği vurgulanıyor. Son olarak, masal dünyasında “kim var, kim yok” herkesin bulunabileceği anlatılarak kahraman çeşitliliğine de değiniliyor.
Adım 3: Bu ifadeler, Türk masallarının ne kadar zengin ve çeşitli bir içeriğe sahip olduğunu açıkça gösteriyor.
Adım 4: Diğer seçeneklere bakalım:
- B seçeneği, masalları diğer edebi türlerle karşılaştırıyor ancak metin böyle bir karşılaştırma yapmıyor, sadece masalların kendi içindeki güzelliğini anlatıyor.
- C seçeneği, “Masal kahramanları çok çeşitli değildir” diyor. Oysa metin, “Keloğlan’ı, Köroğlu’nu, peri kızını, dev anasını, Allah’ın kışını, kambur Ese’yi, Sarı köse’yi, seyrek basandan sık dokuyanı…” sayarak tam tersine kahramanların çok çeşitli olduğunu gösteriyor. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- D seçeneği, masal dünyamızın bugün eskiye göre daha zengin olduğunu söylüyor. Metinde masalların geçmişten geldiği vurgulansa da, günümüzdeki zenginliği ile eskisi arasındaki bir karşılaştırma yapılmıyor.
Adım 5: Bu durumda metnin ana fikri, Türk masallarının çok zengin bir içeriğe sahip olduğudur.
Sonuç:
Doğru cevap A) Türk masalları çok zengin bir içeriğe sahiptir‘dir.
4. Metinde geçen “kökleri vardır geçmişte, dayanır durur dağ gibi…” ifadesi sizce ne anlatmaktadır. Düşüncelerinizi yazınız.
Çözüm:
Adım 1: Bu ifadeyi parçalara ayırarak anlamını düşünelim.
Adım 2: “Kökleri vardır geçmişte” derken, masalların çok eski zamanlardan beri var olduğunu, atalarımızdan bize kadar geldiğini, yani köklü bir geçmişe sahip olduğunu anlıyoruz. Tıpkı bir ağacın köklerinin toprağın derinliklerine inmesi gibi, masallar da kültürümüzün derinliklerine iniyor.
Adım 3: “Dayanır durur dağ gibi” ifadesi ise, masalların tıpkı güçlü ve sağlam bir dağ gibi, zamanın etkilerine karşı koyduğunu, unutulmadığını ve ayakta kaldığını anlatıyor. Yani masallar, sağlamlığı ve kalıcılığı ile dikkat çekiyor. Ne kadar zaman geçerse geçsin, değerini ve varlığını koruyor.
Adım 4: Bu iki ifadeyi birleştirdiğimizde, yazar bize Türk masallarının sadece eski olmadığını, aynı zamanda zamanın sınavından geçerek günümüze kadar ulaşan, kalıcı ve kültürel mirasımızın çok önemli bir parçası olduğunu söylemek istiyor. Onların ne kadar değerli ve güçlü olduğunu vurguluyor.
Sonuç:
Bu ifade, Türk masallarının çok eski zamanlardan beri var olduğunu, köklü bir kültüre dayandığını ve zamanın yıpratıcı etkilerine rağmen tıpkı bir dağ gibi sağlam, kalıcı ve unutulmaz olduğunu anlatmaktadır. Masalların geçmişten gelen gücünü ve değerini vurgulamaktadır.