5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 237

Merhaba sevgili öğrencilerim!

Bugünkü Türkçe dersimizde çok faydalı iki etkinliğimiz var. İlk olarak, bir dilekçe örneğini inceleyeceğiz ve sonrasında kendi dilekçemizi yazacağız. Ardından da şiirlerin büyülü dünyası üzerine harika bir sohbet gerçekleştireceğiz.

Şimdi ilk görevimizle başlayalım:

Okulda bir şiir yarışması düzenleyeceğinizi tasarlayınız. Defterinize ilgili yerlerden izin almak için bir dilekçe yazınız. Düzenleyeceğiniz yarışma için çeşitli resmî kurumlardan da yardım alabilirsiniz.

Sevgili çocuklar, bu soruda bizden, okulda bir şiir yarışması düzenlemek için okul müdürlüğümüze bir dilekçe yazmamız isteniyor. Tıpkı görseldeki kompozisyon yarışması dilekçesi gibi, biz de kendi dilekçemizi hazırlayacağız. Unutmayın, dilekçeler resmî bir isteği veya durumu yetkili bir kuruma bildirmek için yazılır. Yani, bir şey isterken ya da bir durumu açıklarken kullanacağımız kibar ve kurallı bir mektup türüdür.

Şimdi, adım adım nasıl bir dilekçe yazacağımızı öğrenelim:

Adım 1: Dilekçenin Kime Yazılacağını Belirleyelim

Okulda bir yarışma düzenlemek için ilk önce okul müdürümüzden izin almamız gerekir. Bu yüzden dilekçemizin en üstüne, kime hitap ettiğimizi yazmalıyız. Görseldeki örnekte olduğu gibi, kendi okulumuzun adını ve müdürlüğünü belirterek başlayabiliriz:

ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜNE
KEÇİÖREN/ANKARA

ya da sizin okulunuzun adını yazabilirsiniz.

Adım 2: Kendimizi Tanıtalım ve İsteğimizi Açıkça Belirtelim

Dilekçede kim olduğumuzu (hangi sınıfta ve kaç numaralı öğrenci olduğumuzu) ve ne istediğimizi (şiir yarışması düzenleme isteği) açıkça ve anlaşılır bir dille yazmalıyız. Görseldeki örnekte 5-A sınıfı öğrencisi Cahit Arslan, kompozisyon yarışması düzenlemek istediğini belirtmiş. Biz de şiir yarışması düzenlemek istediğimizi yazacağız. Yarışmanın konusunu da belirtmek dilekçemizi daha güzel ve açıklayıcı yapar. Mesela, “Dostluk ve Kardeşlik” veya “Doğa Sevgisi” konulu bir şiir yarışması olabilir.

Adım 3: Tarih ve İmza

Dilekçenin sağ üst köşesine dilekçeyi yazdığımız tarihi, sağ alt köşesine ise adımızı ve soyadımızı yazıp imzalamalıyız. İmza, bu isteğin gerçekten bize ait olduğunu ve sorumluluğunu aldığımızı gösterir. İmza atmayı sakın unutmayın!

Adım 4: Adres Bilgisi

Dilekçenin sol alt tarafına adresimizi yazabiliriz. Genellikle okul içinde verilen dilekçelerde sadece sınıf ve numara yeterli olur ama tam bir dilekçe örneği için adres bölümü de önemlidir. Kendi sınıfınızı ve numaranızı yazabilirsiniz.

Şimdi bu adımları takip ederek örnek bir dilekçe yazalım. Ben size bir örnek hazırladım, siz de defterinize aynısını yazabilir ya da kendi kelimelerinizle, kendi okulunuzun adıyla değiştirebilirsiniz:

ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜNE
KEÇİÖREN/ANKARA

23.10.2023

5-B sınıfında okumakta olan 512 numaralı öğrencinizim. Öğretmenlerimizin rehberliğinde arkadaşlarımla birlikte kasım ayı içerisinde “Doğa ve Çevre Bilinci” konulu bir şiir yarışması düzenlemek istiyoruz. Bu yarışmayla hem arkadaşlarımızın şiir yazma yeteneklerini geliştirmeyi hem de doğa sevgisini yaygınlaştırmayı amaçlıyoruz.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

ADRES: Atatürk Ortaokulu 5-B Sınıfı
Öğrenci No: 512

Elif DEMİR
(İmza)

***

Şimdi de 7. Etkinlik’e geçelim. Bu etkinlik, şiirlerin dünyasını keşfetmemizi ve arkadaşlarımızla bu konuda sohbet etmemizi istiyor.

7. Etkinlik

“Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında defterinize yazıp sınıfa getirdiğiniz şiirleri arkadaşlarınızla paylaşınız. Şiirlerin duyguları nasıl anlattıkları hakkında düşününüz. Edebî türlerin en eskilerinden biri olan şiirin duygu, düşünce ve hayalleri bu kadar etkili şekilde anlatmasının sebebi ne olabilir? İnsanları bilgilendirmek ya da haber vermek için de şiir yazılabilir mi? Arkadaşlarınızla konuşunuz.

Sevgili öğrenciler, bu etkinlik aslında bir sohbet ve düşünme etkinliği. Şiirlerin derin dünyasına dalıp, onların bize ne hissettirdiğini ve nasıl bir gücü olduğunu hep birlikte konuşacağız.

Adım 1: Şiir Paylaşımı

Defterinize yazdığınız şiirleri sınıfta arkadaşlarınızla paylaşmak, hem sizin için hem de arkadaşlarınız için çok keyifli olacaktır. Belki bir arkadaşınızın şiiri size ilham verir, belki de sizin şiiriniz bir başkasının kalbine dokunur. Unutmayın, her şiir özeldir ve her şiirde bir kalp atışı gizlidir! Şiirlerinizi okurken ses tonunuza dikkat etmeyi, duyguları yansıtmayı unutmayın.

Adım 2: Şiirler Duyguları Nasıl Anlatır?

Şiirler, duyguları anlatmak için çok farklı ve özel yollar kullanır. Bazen bir kelimeyi özenle seçerek, bazen bir olayı farklı bir gözle görerek, bazen de kelimeleri müzik gibi yan yana getirerek bunu başarırlar. Şiirler bize bir resmi kelimelerle çizer gibi, bir hissi kalbimize fısıldar gibi hissettirir. Mesela, “gül” kelimesi sadece bir çiçek değil, aynı zamanda aşkı, güzelliği, hatta hüznü de anlatabilir, değil mi? Şiirler kelimelerin sadece anlamlarını değil, çağrıştırdığı (akla getirdiği) şeyleri de kullanır.

Adım 3: Şiirin Etkileyici Gücü Nereden Gelir?

Şiir, edebiyatın en eski türlerinden biri. İnsanlar binlerce yıldır şiir yazıyor ve okuyor. Peki, neden şiir duygu, düşünce ve hayalleri bu kadar etkili bir şekilde anlatabiliyor? Bunun birkaç sebebi var:

• Kelimelerin Özenli Kullanımı: Şairler, kelimeleri en güzel, en anlamlı ve en etkileyici şekilde seçerler. Bazen tek bir kelimeyle kocaman bir dünyayı anlatabilirler.
• Duygusal Bağ Kurma: Şiirler genellikle duygulara hitap eder. Okurken veya dinlerken kalbimize dokunur, bizi hüzünlendirir, sevindirir, düşündürür. Bizi içine çeker.
• Hayal Gücünü Harekete Geçirme: Şiirler, okuyucunun hayal gücünü harekete geçirir. Herkes aynı şiiri okusa da, kendi hayal dünyasında farklı resimler canlandırabilir, farklı duygular hissedebilir.
• Ritim ve Müzikalite: Şiirlerin bir ritmi, bir ahengi vardır. Bu da onları akılda kalıcı ve daha etkileyici yapar, tıpkı bir şarkı gibi kulağa hoş gelir. Kafiyeler, ses tekrarları şiire bir melodi katar.
• Yoğun Anlatım: Şiirler az sözle çok şey anlatma sanatıdır. Bir romanın sayfalarca anlattığını, bir şiir birkaç dizeyle özetleyebilir.

Adım 4: Şiir Bilgi Vermek İçin Kullanılabilir mi?

Bu çok güzel ve düşündürücü bir soru! Genellikle şiirler duyguları, düşünceleri ve hayalleri anlatmak için yazılır. Haberler ya da bilgiler ise daha çok doğru, net ve tarafsız olmayı hedefler. Ama bazen şiirler de bilgi vermek için kullanılabilir. Örneğin, bir ozan bir tarihi olayı şiirle anlatabilir ya da bir şair doğanın güzelliklerini anlatırken bize yeni bilgiler de verebilir. Eskiden destanlar, yani çok uzun şiirler, milletlerin tarihini, kahramanlıklarını anlatırdı. Böylece insanlar geçmişlerini öğrenirdi. Öğretici şiirlere didaktik şiir denir. Yani evet, şiirler bilgi vermek için de yazılabilir, ama bu onların ana amacı değildir diyebiliriz. Genellikle bize bir şey hissettirmek, düşündürmek ve estetik bir güzellik sunmak için yazılırlar.

Adım 5: Arkadaşlarla Sohbet

Bu konuları arkadaşlarınızla konuşmak, farklı fikirleri duymak çok değerli. Belki bir arkadaşınız şiirin neden bu kadar etkili olduğu hakkında hiç düşünmediği bir şey söyler, ya da şiirle bilgi vermenin farklı yollarını keşfedersiniz. Unutmayın, konuşarak ve tartışarak öğrenmek en güzelidir! Birbirinizin fikirlerine saygı duymayı da unutmayın.