5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 36

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Bugün sizinle çok güzel bir metin olan “Yoldaki Kaya”yı inceleyeceğiz. Bu metni okuyup anlayacağız ve metinle ilgili soruları adım adım, tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip ederek birlikte çözeceğiz. Unutmayın, okuduğunu anlayan bir öğrenci, her sorunun üstesinden gelir!

Önemli Not: Verilen görselde herhangi bir soru bulunmadığı için, metni daha iyi anlamanız ve okuduğunu anlama becerilerinizi geliştirmek amacıyla ben sizin için bu metinden bazı sorular oluşturdum. Şimdi bu soruları birlikte çözelim.

1. Metne göre Karapınar köyü nasıl bir yerdedir?

Çözüm:

Adım 1: Metnin ilk paragrafını dikkatlice okuyalım. Köyün yerini anlatan cümleyi bulalım.

Metnin başında Karapınar köyünün yeri şöyle anlatılıyor:

“Karapınar köyü sarp kayalıkların eteğindedir. Köyün alt yanında durup da kayalıklara doğru insan bir baktı mı başı döner. Sivri, boz kayalıklardır bunlar.”

Adım 2: Bu cümleden köyün konumunu ve çevresinin özelliklerini anlayalım.

Cümlede geçen “sarp kayalıkların eteğinde” ifadesi, köyün dik ve çıkılması zor kayalıkların hemen altında, yani etek kısmında olduğunu gösteriyor. Ayrıca bu kayalıkların “sivri” ve “boz” renkli olduğu da belirtilmiş. Yani oldukça heybetli ve dikkat çekici bir yerdeler.

Sonuç:

Karapınar köyü, sarp, yani dik ve çıkılması zor kayalıkların eteğinde, yani hemen altında kurulmuş bir yerdir. Bu kayalıklar sivri ve boz renklidir.

2. Köy yolunu tıkayan kaya nasıl ortaya çıkmıştır?

Çözüm:

Adım 1: Metnin ikinci paragrafına göz atalım. Kayanın ne zaman ve nasıl geldiğini anlatan kısmı bulalım.

Metinde bu durum şöyle açıklanıyor:

“Bir gece yarısı Karapınarlılar korkuyla uyandılar. Koskocaman bir kaya yerinden kopmuş yuvarlana yuvarlana gelmiş, köyün yolu üstünde durmuştu.“

Adım 2: Bu cümleden kayanın ortaya çıkış şeklini ve yerini çıkaralım.

Anlıyoruz ki, bu büyük kaya bir gece yarısı, hiç beklenmedik bir anda, kendi kendine yerinden kopmuş. Ardından yuvarlanarak köyün yoluna kadar gelmiş ve tam da yolun üzerine durarak yolu kapatmış.

Sonuç:

Köy yolunu tıkayan kaya, bir gece yarısı yerinden kopmuş ve yuvarlana yuvarlana gelerek köyün yolunun üstüne durmuştur. Böylece köy yolunu ulaşıma kapatmıştır.

3. Köylüler kayayı kaldırmak için ilk olarak neler denemişlerdir?

Çözüm:

Adım 1: Metnin ikinci paragrafının devamını okuyarak köylülerin kayayı kaldırmak için yaptığı ilk girişimleri sırasıyla bulalım.

Metinde köylülerin denemeleri şöyle sıralanmış:

“Sabahleyin bütün köylü kayanın başına toplandı. Hep birlikte kaldırmayı denediler. Olmadı. Bir milim bile oynatamadılar. Sonra kayayı parçalamak için dinamit aradılar, yoktu. Birkaç genç iri balyozlarla kayayı parçalamaya giriştiler. Bir parça bile koparamadılar.“

Adım 2: Bu cümlelerden köylülerin denemelerini maddeler halinde listeleyelim.

Köylüler önce bütün köy halkı olarak bir araya gelmiş ve hep birlikte kayayı kaldırmayı denemişler. Ancak bu deneme başarısız olmuş, kaya bir milim bile kımıldamamış. Daha sonra kayayı parçalamak için dinamit aramışlar ama bulamamışlar. Bunun üzerine de iri balyozlarla kayayı parçalamaya çalışmışlar, fakat bu da işe yaramamış.

Sonuç:

Köylüler, kayayı kaldırmak için ilk olarak şu denemeleri yapmışlardır:

• Bütün köy halkı hep birlikte kayayı kaldırmayı denemiş, ancak bir milim bile oynatamamışlardır.
• Daha sonra kayayı parçalamak için dinamit aramışlar ama bulamamışlardır.
• En sonunda da birkaç genç, iri balyozlarla kayayı parçalamaya girişmiş, fakat bir parça bile koparamamışlardır.

4. Demirci Mehmet’in kayayı yerinden oynatmak için önerdiği çözüm neydi? Bu çözüm başarılı oldu mu?

Çözüm:

Adım 1: Metinde Demirci Mehmet’in ne önerdiğini anlatan kısmı bulalım.

Demirci Mehmet’in önerisi şöyleydi:

“Benim dükkânda iki kalın demir levye var. Onları getirip kaldıraç gibi kullanalım, bir esnetir, bir yerinden oynatırsak aşağıya yuvarlayabiliriz,” dedi.

Adım 2: Bu önerinin sonucunu anlatan kısımları okuyalım.

Önerinin hemen ardından yaşananlar anlatılıyor:

“Hemen dükkâna koştular. Kocaman iki kalın levyeyi getirdiler. Kayanın sağ tarafındaki bir boşluğa soktular. Bastırdılar. (…) Koca kaya bana mısın demiyor, yerinden kımıldamıyordu. Herkes ter içinde kalmıştı, yorulmuş bitmişti. Demirci Mehmet: ‘Olmadı, bu yolla da kayayı yerinden oynatamayacağız,’ dedi.”

Adım 3: Hem öneriyi hem de sonucunu özetleyelim.

Demirci Mehmet, dükkanındaki iki kalın demir levyeyi getirerek bunları kaldıraç gibi kullanmayı, kayayı esnetip aşağıya yuvarlamayı önermiştir. Ancak metinde de açıkça belirtildiği gibi, bu deneme başarılı olmamıştır. Kaya, yapılan tüm çabalara rağmen yerinden hiç kımıldamamıştır.

Sonuç:

Demirci Mehmet, dükkanındaki iki kalın demir levyeyi getirip onları kaldıraç gibi kullanarak kayayı yerinden esnetip aşağıya yuvarlamayı önermiştir.

Ancak, bu çözüm başarılı olmamıştır. Kaya, yapılan tüm çabalara rağmen yerinden bir milim bile kımıldamamıştır.

5. Halil Ağa kayayı yerinden oynatmak için nasıl bir fikir öne sürmüştür?

Çözüm:

Adım 1: Metnin son kısmına, köyün yaşlılarından Halil Ağa’nın söylediği yere bakalım.

Metnin son cümlesinde Halil Ağa’nın fikri yer alıyor:

“Başka yollar düşünmeye başladılar. Ne yapıp edip bu kayayı yerinden oynatmak zorundaydılar, köyün yaşlılarından Halil Ağa: ‘Katırların gücünden yararlanalım,‘ dedi. ‘Bir urganla kayayı bağlayalım, katırlara çektirelim, böylece yerinden oynatırız.'”

Adım 2: Halil Ağa’nın önerisini net bir şekilde ifade edelim.

Halil Ağa, daha önce denedikleri yöntemler işe yaramayınca hayvan gücünden faydalanmayı düşünmüş. Kayayı sağlam bir urganla bağlayıp, ardından bu urganı katırlara çektirerek kayayı yerinden oynatmayı önermiştir.

Sonuç:

Köyün yaşlılarından Halil Ağa, kayayı yerinden oynatmak için katırların gücünden yararlanmayı önermiştir. Fikrine göre, bir urganla kayayı bağlayıp katırlara çektirecekler ve böylece kayayı yerinden oynatmayı deneyeceklerdir.

Umarım bu çözümler, “Yoldaki Kaya” metnini daha iyi anlamana ve okuduğunu anlama becerilerini geliştirmene yardımcı olmuştur. Unutma, her zaman önce dikkatlice oku, sonra düşün ve adım adım çöz!