5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 235

Merhaba sevgili öğrencilerim!

Bugün sizlerle Türkçe dersimizdeki bu güzel etkinlikleri birlikte çözeceğiz. Unutmayın, her soruyu dikkatlice okumak ve ne istediğini anlamak çok önemli. Hazırsanız başlayalım!

1. Etkinlik

a) Okuduğunuz metinde geçen kelimelerden bazıları aşağıda verilmiştir. Bu kelimelerin varsa eş anlamlılarını ve zıt anlamlılarını aşağıya yazınız.

Şimdi verilen kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulalım. Bazı kelimelerin zıt anlamlısı olmayabilir, bu gayet doğal bir durumdur. Her kelimeyi tek tek inceleyelim ve sonra hepsini bir araya getirerek boşlukları dolduralım:

• sözcük: Bu kelimenin eş anlamlısı “kelime”dir. Zıt anlamlısı ise yoktur.
• iç: Bu kelimenin eş anlamlıları “dâhil” veya mecaz olarak “öz” olabilir. Zıt anlamlısı ise “dış”tır.
• düş: Eğer “düş” kelimesi “rüya” veya “hayal” anlamındaysa, eş anlamlıları bunlardır. Zıt anlamlısı ise “gerçek”tir. (Burada genellikle “rüya” anlamında kullanıldığı varsayılır.)
• koca: Bu kelimenin eş anlamlıları “büyük”, “iri”dir. Zıt anlamlıları ise “küçük”, “ufak”tır.

Şimdi bu bilgileri, sorudaki boşluklara uygun şekilde bir araya getirelim:

Zıt anlamlılar:

dış (iç), gerçek (düş), küçük (koca), ufak (koca)

Eş anlamlılar:

kelime (sözcük), dâhil (iç), öz (iç), rüya (düş), hayal (düş), büyük (koca), iri (koca)

b) “düş ve koca” kelimelerini şiirdeki anlamından farklı olacak şekilde birer cümlede kullanarak yazınız.

Bu kısımda, “düş” ve “koca” kelimelerinin şiirde genellikle kullanılan anlamlarından farklı bir anlamda cümle içinde kullanmamız isteniyor. Haydi düşünelim:

Adım 1: “Düş” kelimesinin şiirdeki yaygın anlamı genellikle “rüya” ya da “hayal”dir. Biz onu “yere düşmek” anlamında kullanalım.

düş:

Dikkat etmezsen merdivenlerden düşebilirsin.

Adım 2: “Koca” kelimesinin şiirdeki yaygın anlamı ise genellikle “büyük” ya da “yaşlı”dır. Biz onu “eş (koca)” anlamında kullanalım.

koca:

Arkadaşımın kocası çok iyi bir insandı.

2. Etkinlik

a) Aşağıda verilen bölüme şiirin konusunu yazınız.

Sevgili çocuklar, bir metnin veya şiirin konusunu bulmak için “Bu şiir neyden bahsediyor?” veya “Bu şiirde ne anlatılıyor?” sorularını sormamız gerekir. Etkinliğin genelinden ve 3. etkinlikteki şıklardan anladığımız kadarıyla bu şiir, şiirin kendisiyle ilgili. Şiire duyulan sevgiden, şiirin güzelliğinden veya şiirin öneminden bahsediyor olmalı.

Konu:

Şiire duyulan sevgi ve şiirin hayatımızdaki önemi.

b) Metne göre şair, şiiri tanımlamaktadır. Siz de kendi şiir tanımınızı aşağıya yazınız.

Şimdi sıra sizde! Şiir sizin için ne demek? Nasıl tanımlarsınız? Şiir, duyguların, düşüncelerin, hayallerin kelimelerle, dizelerle, bazen de kafiyelerle anlatıldığı bir sanat dalıdır. Herkesin şiire bakışı farklı olabilir. İşte benim tanımım:

Şiir, kalbimizden geçen en derin duyguların, hayallerimizin ve düşüncelerimizin, kelimelerin sihirli dansıyla bir araya gelerek ruhumuza dokunduğu, bizi başka dünyalara götüren bir köprüdür. Her dizesinde farklı bir melodi, farklı bir anlam gizlidir.

3. Etkinlik

Aşağıdaki ifadeleri okuyunuz. Metnin ana duygusunu yansıtan ifadeyi işaretleyiniz.

Ana duygu, bir metni okuduğumuzda bizde oluşan en baskın duygudur. Şiirin genel havasına, konusuna ve bize hissettirdiklerine bakarak ana duyguyu buluruz. Bu etkinlikte verilen şıklara bakalım:

• Düz yazıya duyulan hayranlık.
• Şiire duyulan özlem.
• Hikâyeye duyulan sevgi.
• Şiire duyulan sevgi.

Önceki etkinliklerde şiirin konusunun “şiire duyulan sevgi” olabileceği üzerine konuşmuştuk. Ayrıca, şiirle ilgili bir etkinlikte ana duygunun şiire yönelik olması çok daha olasıdır. Şıklara baktığımızda iki tane “Şiire duyulan sevgi” ifadesi var. Bu, aslında bize doğru cevabı gösteriyor gibi. Şiirin genel olarak bize verdiği his, ona karşı beslediğimiz sevgidir.

Doğru cevap:

Şiire duyulan sevgi.