5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 180

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel iki etkinliği beraber çözeceğiz. İlk etkinliğimizde Melisa’nın bir gününü nasıl geçirdiğini anlatan bir grafiği inceleyeceğiz, ikinci etkinliğimizde ise Türkçe dersimizin önemli konularından bir ses olayına bakacağız. Hazırsanız başlayalım!

6. Etkinlik

Melisa’nın bir gününü nasıl geçirdiğini gösteren aşağıdaki grafiği inceleyiniz. Grafikle ilgili soruları cevaplayınız.

Bu etkinlikte bir çubuk grafik görüyoruz. Bu grafikte Melisa’nın gün içinde hangi faaliyete ne kadar zaman ayırdığını gösteren çubuklar var. Sol tarafta “Saat” yazan yer, Melisa’nın o faaliyete ayırdığı zamanı gösteriyor. Altta da “Oyun”, “Dinlenme”, “Çalışma”, “Uyku”, “Yemek”, “Okul” gibi faaliyetler yazıyor.

Şimdi bu grafiği dikkatlice okuyup soruları cevaplayalım:

1. Melisa, gün içinde en çok hangi faaliyete zaman ayırmaktadır?

Çözüm:

Adım 1: Grafiğe dikkatlice bakıyoruz.

Adım 2: Çubukların boylarına bakarak en uzun olanı buluyoruz. En uzun çubuk, en çok zaman ayrılan faaliyeti gösterir.

Adım 3: Grafikteki “Uyku” çubuğu diğerlerinden çok daha uzun ve 9 saati gösteriyor.

Sonuç: Melisa, gün içinde en çok Uyku faaliyetine zaman ayırmaktadır.

2. Melisa, günde kaç saat dinlenmektedir?

Çözüm:

Adım 1: Grafikte “Dinlenme” yazan çubuğu buluyoruz.

Adım 2: “Dinlenme” çubuğunun kaç saati gösterdiğine bakıyoruz. Bu çubuk 2 saati gösteriyor.

Sonuç: Melisa, günde 2 saat dinlenmektedir.

3. Melisa, gününün kaç saatini okulda geçirmektedir?

Çözüm:

Adım 1: Grafikte “Okul” yazan çubuğu buluyoruz.

Adım 2: “Okul” çubuğunun kaç saati gösterdiğine bakıyoruz. Bu çubuk 5 saati gösteriyor.

Sonuç: Melisa, gününün 5 saatini okulda geçirmektedir.

4. Beşinci sınıf öğrencisi olan Melisa’nın uykuya ayırdığı süre yeterli midir?

Çözüm:

Adım 1: Melisa’nın uykuya kaç saat ayırdığını grafikten buluyoruz. “Uyku” çubuğu 9 saati gösteriyor.

Adım 2: Bizim yaşımızdaki (5. sınıf) çocukların ne kadar uyuması gerektiğini düşünüyoruz. Uzmanlar, 5. sınıf öğrencileri gibi çocuklar için genellikle 9 ila 12 saat uyku önerirler.

Adım 3: Melisa’nın uyku süresini bu önerilen süreyle karşılaştırıyoruz.

Sonuç: Melisa’nın uykuya ayırdığı 9 saat yeterlidir. Çünkü 5. sınıf öğrencileri için 9-12 saat uyku genellikle yeterli kabul edilir ve Melisa bu aralığın içinde kalmaktadır. Unutmayın, iyi uyumak derslerimize daha iyi odaklanmamızı sağlar!

5. Melisa, yemek ve oyun için toplam ne kadar vakit ayırmaktadır?

Çözüm:

Adım 1: Grafikten “Yemek” faaliyetine ayrılan süreyi buluyoruz: 2 saat.

Adım 2: Grafikten “Oyun” faaliyetine ayrılan süreyi buluyoruz: 2 saat.

Adım 3: Bu iki süreyi topluyoruz.

2 saat (Yemek)
+ 2 saat (Oyun)
—–
4 saat (Toplam)

Sonuç: Melisa, yemek ve oyun için toplam 4 saat vakit ayırmaktadır.

6. Melisa’nın en az zaman ayırdığı faaliyetler nelerdir? Siz, bu faaliyetlere ne kadar zaman ayırıyorsunuz?

Çözüm:

Adım 1: Grafikteki çubukların boylarına tekrar bakıyoruz ve en kısa olanları buluyoruz.

Adım 2: “Oyun”, “Dinlenme” ve “Yemek” çubukları 2’şer saat ile en kısa çubuklardır.

Adım 3: Kendi hayatımızda bu faaliyetlere ne kadar zaman ayırdığımızı düşünüyoruz.

Sonuç:

Melisa’nın en az zaman ayırdığı faaliyetler Oyun, Dinlenme ve Yemek‘tir. Bu faaliyetlerin her birine 2 saat ayırmıştır.

Benim cevabım: Sevgili öğrencilerim, ben de gün içinde bu faaliyetlere yeterli zaman ayırmaya özen gösteririm. Özellikle dinlenmek ve yemek yemek hem sağlığımız hem de zihinsel dinçliğimiz için çok önemli. Oyun oynamak da bizi mutlu eder ve enerjimizi yeniler. Bu yüzden her birine en az Melisa kadar, hatta bazen daha fazla zaman ayırmaya çalışırım.

***

7. Etkinlik

Şiirden alınan aşağıdaki dizeyi okuyunuz. Bu dizede geçen “yastığa” kelimesinde hangi ses olayı gerçekleşmiştir? Aşağıya yazınız.

“Daha değmeden başım yastığa”

Çözüm:

Adım 1: Dizedeki altı çizili veya üzerinde durulan kelimeyi belirliyoruz: “yastığa”.

Adım 2: “yastığa” kelimesinin kökünü ve aldığı eki düşünüyoruz. Kelimenin kökü “yastık”tır. “-a” eki de yönelme hal ekidir.

Adım 3: “yastık” kelimesine “-a” eki geldiğinde, kelimenin sonundaki “k” harfinin “ğ” harfine dönüştüğünü fark ediyoruz. Yani “yastık” + “-a” -> “yastığa” olmuştur.

Adım 4: Bir kelimenin sonundaki sert ünsüz (p, ç, t, k) ile biten bir kelimeye, ünlü harfle başlayan bir ek geldiğinde bu sert ünsüzün yumuşak ünsüze (b, c, d, ğ) dönüşmesine ünsüz yumuşaması denir.

Sonuç: “yastığa” kelimesinde gerçekleşen ses olayı Ünsüz Yumuşaması‘dır. (Buna sessiz yumuşaması da diyebiliriz.)

İşte bu kadar sevgili öğrencilerim! Gördüğünüz gibi hem grafiği okuyup yorumladık hem de önemli bir Türkçe kuralını hatırlamış olduk. Hepinizi tebrik ederim!