5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 124
Merhaba sevgili öğrenciler! Bugün Türkçe dersinde çok keyifli bir etkinlikle karşınızdayım. Görseldeki bulmacayı birlikte çözeceğiz. Bu etkinlikte hem kelime avı yapacağız hem de bulduğumuz kelimelerin anlamlarını eşleştireceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
Önce bulmamız gereken kelimelere bakalım, sonra da o kelimeleri harf tablosunda bulup işaretleyelim. En sonunda da her kelimenin ne anlama geldiğini eşleştireceğiz. Tıpkı bir dedektif gibi çalışacağız!
Adım 1: Kelimeleri Bulmacada Bulmak
Yukarıdaki kutucuklarda bize verilen kelimeler şunlar:
- BEY
- EFE
- KALKAN
- KARAYAZI
- KİZAN
- KİŞNEMEK
- SEDA
- TABUR
- TÜFEK
- KİN
Şimdi bu kelimeleri harf tablosunda tek tek bulalım. Bulduğumuz kelimeleri sanki bir kalemle çiziyormuş gibi düşünebiliriz.
İşte bulduğumuz kelimeler ve yerleri:
- BEY: İkinci satırda, soldan sağa doğru. (A B E Y S Z R H G M Y A)
- EFE: Birinci satırda, soldan sağa doğru. (K A E F E U L T)
- KALKAN: Birinci sütunda, yukarıdan aşağıya doğru.
K A E İ E F E U L T
A B S Z R H G M Y A
L K İ Ş N E M E K B
K I B U İ E A T M U
A N E T Ü F E K Y R
N F Y R K I Z A N S - KARAYAZI: Sekizinci (en alt) satırda, soldan sağa doğru. (T K A R A Y A Z İ Ç)
- KİZAN: Altıncı satırda, soldan sağa doğru. (N F Y R K İ Z A N S)
- KİŞNEMEK: Üçüncü satırda, soldan sağa doğru. (L K İ Ş N E M E K B)
- SEDA: Yedinci satırda, soldan sağa doğru. (U H S E D A P Ö C B)
- TABUR: Onuncu (en sağdaki) sütunda, yukarıdan aşağıya doğru.
K A E İ E F E U L T
A B S Z R H G M Y A
L K İ Ş N E M E K B
K I B U İ E A T M U
A N E T Ü F E K Y R
N F Y R K I Z A N S - TÜFEK: Beşinci satırda, soldan sağa doğru. (A N E T Ü F E K Y R)
- KİN: İkinci sütunda, üçüncü harften başlayarak aşağıya doğru.
A
B
K
İ
N
F
Adım 2: Kelimeleri Anlamlarıyla Eşleştirmek
Şimdi de bulduğumuz bu kelimelerin anlamlarını, aşağıda verilen tanımlarla eşleştirelim. Her kelimenin kendine ait bir anlamı var, bakalım doğru eşleştirebilecek miyiz?
1. Atın bağırır gibi yüksek ses çıkarması.
Bu tanım, atların çıkardığı o özel, yüksek sesi anlatır. Atlar bu sesi çıkardığında ne yaparlar? Evet, doğru bildin, KİŞNEMEK fiilini yaparlar!
Sonuç: KİŞNEMEK
2. Kötü yazıldığına inanılan alın yazısı.
Bu tanım, bazen başımıza gelen kötü olayları açıklamak için kullandığımız bir ifadedir. Alın yazısı denince aklımıza gelen ve olumsuz bir durumu anlatan kelime nedir? Harika, KARAYAZI!
Sonuç: KARAYAZI
3. Yiğit, özellikle Batı Anadolu köy yiğidi, zeybek.
Bu tanım, Batı Anadolu’da cesur, gözü pek, halk kahramanı gibi görülen kişilere verilen bir isimdir. Bu kişilere ne denir? Tabii ki, EFE!
Sonuç: EFE
4. Dört bölükten kurulan, bir binbaşının komutasındaki asker birliği.
Bu tanım, ordudaki belirli bir büyüklükteki asker grubunu anlatır. İçinde birçok askerin olduğu, bir komutanın yönettiği bu birliğe ne ad verilir? Cevap: TABUR.
Sonuç: TABUR
5. Bıçak, kılıç vb. kesici araçların kabı.
Şimdi geldik biraz dikkat gerektiren bir kelimeye. Bıçakların veya kılıçların içine konulduğu kaba kın denir. Ancak bizim kelime listemizde “KİN” yazıyor (İ harfi noktalı). Türkçe’de “kin” kelimesi, düşmanlık veya nefret duygusu anlamına gelir. Buradaki tanım ise “kın” kelimesine ait. Sanırım burada küçük bir karışıklık olmuş veya bize bilerek böyle bir soru sorulmuş. Biz listedeki “KİN” kelimesini bulduk, ama tanım “kın” kelimesine ait. Eğer tanıma göre eşleştireceksek, bu tanım KIN kelimesine aittir. Ama listede KİN olduğu için, bu tanımın listedeki kelimeyle tam olarak eşleşmediğini belirtmeliyiz. Ancak çoğu zaman bu tür bulmacalarda böyle benzer sesli kelimeler karıştırılabilir. Bu durumda, tanımın “kın” kelimesine ait olduğunu unutmadan, şimdilik listedeki KİN kelimesini buraya yazalım ve bu durumu aklımızın bir köşesinde tutalım.
Sonuç: KİN (Aslında “Kın” kelimesinin tanımıdır.)
6. Kulağın duyabildiği titreşim, ses, ün.
Bu tanım, duyduğumuz sesleri, etraftaki titreşimleri veya bir kişinin şöhretini anlatan bir kelimedir. Bir şarkının sesi, bir kuşun cıvıltısı… Bunların hepsi birer nedir? Evet, SEDA.
Sonuç: SEDA
7. Küçük bir toplumun veya küçük bir devletin başkanı.
Bu tanım, eskiden küçük bir bölgenin veya topluluğun liderine verilen unvanı anlatır. Bu kişilere ne denirdi? Doğru cevap: BEY.
Sonuç: BEY
8. Savaş veya avda kullanılan, uzun namlulu ateşli silah.
Bu tanım, savaşlarda veya avcılıkta kullanılan, uzak mesafeden atış yapabilen bir silahtır. Ne olduğunu biliyor musun? Kesinlikle, TÜFEK!
Sonuç: TÜFEK
9. Ok, kılıç vb.nden korunmak için savaşçıların kullandığı korunmalık.
Bu tanım, savaşçıların kendilerini düşman saldırılarından korumak için kullandıkları, genellikle metal veya deriden yapılmış bir alettir. Kılıç darbelerini veya okları engellemek için ne kullanılırdı? Evet, KALKAN!
Sonuç: KALKAN
10. Erkek çocuk.
Bu tanım çok basit! Erkek bebeklere veya genç erkeklere verilen genel bir isimdir. Ne dersin? Tabii ki KİZAN!
Sonuç: KİZAN
İşte tüm kelimeleri hem bulmacada bulduk hem de anlamlarıyla eşleştirdik. Harika bir iş çıkardın! Türkçe kelimelerimizi daha iyi tanımak ve anlamlarını öğrenmek çok önemli. Unutma, her kelimenin kendine özgü bir hikayesi ve anlamı vardır.