Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersimizdeki bu ilginç ve öğretici soruları birlikte çözeceğiz. Hem sayıların doğru yazılışını öğreneceğiz hem de çok önemli kavramlar üzerine konuşacağız. Hazır mısınız? Hadi başlayalım!
C. Sayıların doğru yazıldığı cümlelerin sonuna “D”, yanlış yazıldığı cümlelerin sonuna “Y” yazınız.
Bu bölümde, sayıların cümle içinde nasıl doğru yazıldığını kontrol edeceğiz. Türkçede sayıları yazarken bazı kurallar vardır, şimdi onları hatırlayalım.
1. Sınavda her öğrenciye 20’şer soru sorulacakmış.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, üleştirme sayıları dediğimiz, yani bir şeyi eşit olarak paylaştırmayı anlatan sayılar (ikişer, üçer gibi) rakamla değil, yazıyla belirtilir. Yani “20’şer” yerine “yirmişer” yazmamız gerekiyor. Bu kuralı aklımızda tutalım.
Sonuç: Y
2. Aşı 850.654 kişi üzerinde olumlu sonuç verdi.
Çözüm:
Dört veya daha çok basamaklı sayılar, kolay okunabilmesi için sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılır ve aralarına nokta konur. Burada 850.654 sayısı doğru yazılmış, noktalar yerli yerinde.
Sonuç: D
3. Yirmi bir bin kişilik saha tamamen doldu.
Çözüm:
Sayılar genellikle harflerle de yazılabilir. “Yirmi bir bin” ifadesi, sayının yazı ile belirtilmiş halidir ve bu şekilde yazılması doğrudur. Eğer rakamla yazılsaydı “21.000” şeklinde olurdu.
Sonuç: D
4. Yarın okula saat 12:40’ta gelecek.
Çözüm:
Saat ve dakika belirtilirken aralarına iki nokta (:) konur. Gelen ekler ise kesme işareti (‘) ile ayrılır. Burada “12:40’ta” ifadesi doğru bir şekilde yazılmıştır. Unutmayın, okunuşuna göre ek gelir, yani “kırkta” olduğu için “-ta” eki gelmiş.
Sonuç: D
5. Düğüne dörtyüz elli kişi katılacak.
Çözüm:
Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. Yani “dörtyüz elli” değil, “dört yüz elli” şeklinde yazılmalıydı. Tıpkı “beş yüz altmış yedi” der gibi.
Sonuç: Y
6. 2010’un aralığında dünyaya geldi.
Çözüm:
Yıl belirten sayılara gelen ekler kesme işareti (‘) ile ayrılır. “2010’un” ifadesi de bu kurala uygun olarak doğru yazılmıştır.
Sonuç: D
7. Gübrebin 24,2’sini toprağa döktü.
Çözüm:
Ondalık sayılarda tam sayı ile ondalık kısmı ayırmak için virgül (,) kullanılır. Gelen ekler ise kesme işareti (‘) ile ayrılır. “24,2’sini” ifadesi bu kurallara uygun olduğu için doğru yazılmıştır.
Sonuç: D
8. Salona girdiğimde içeride 10000’den fazla kişi vardı.
Çözüm:
Yine dört veya daha çok basamaklı sayılar kuralını hatırlayalım. Sayıların kolay okunabilmesi için sondan başlayarak üçerli gruplara ayırıp aralarına nokta koymalıyız. “10000” yerine “10.000” yazmalıydık.
Sonuç: Y
9. Bilimdeki asıl gelişim 2030’dan sonra başlayacak.
Çözüm:
Yıl belirten sayılara gelen ekler kesme işareti (‘) ile ayrılır. “2030’dan” ifadesi doğru yazılmıştır.
Sonuç: D
10. Bir karınca yuvasında yaşayan karınca sayısı 20.000.000 ile 200000000 arasında değişmektedir.
Çözüm:
Bu cümlede iki sayı var. Birincisi, “20.000.000” doğru yazılmış. Ama ikincisi, “200000000” yanlış yazılmış. Tıpkı diğer büyük sayılarda olduğu gibi, bu sayının da üçlü gruplara ayrılarak arasına nokta konulması gerekirdi. Yani “200.000.000” şeklinde yazılmalıydı.
Sonuç: Y
***
9. Etkinlik
Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Görsellerin altındaki kavramlardan birini seçerek bunun anlamı ve size çağrıştırdıkları hakkında kısa bir konuşma yapınız.
Sevgili çocuklar, bu kısım çok güzel! Bize hem düşünme hem de hislerimizi ifade etme fırsatı veriyor. Görsellerin altında “Bağımsızlık”, “İnanç” ve “Birlik ve beraberlik” kavramları var. Ben şimdi sizlere en soldaki görselin altındaki “Bağımsızlık” kavramından bahsetmek istiyorum.
Adım 1: Görseli İnceleme
Görselde, ellerinde Türk bayrağı olan çocuklar görüyoruz. Bayrağımız, bizim için çok kıymetli ve bağımsızlığımızın en önemli sembolüdür.
Adım 2: Kavramı Seçme
Ben “Bağımsızlık” kavramını seçtim.
Adım 3: Anlamı ve Çağrıştırdıkları Hakkında Konuşma
Sevgili öğrencilerim,
Bağımsızlık, bir milletin, bir ülkenin kendi kararlarını kendisinin alması, başka hiçbir gücün etkisi altında kalmaması demektir. Tıpkı bir kuşun özgürce gökyüzünde uçması gibi, bir ülkenin de kendi kanatlarıyla uçmasıdır bağımsızlık. Kimseye bağlı olmadan, kendi kurallarını koyarak, kendi geleceğini çizmesidir.
Bu görseldeki Türk bayrağımız, bize bağımsızlığımızı hatırlatır. Şanlı bayrağımızın rengi, şehitlerimizin kanıdır; üzerindeki ay ve yıldız ise özgürlüğümüzün ve aydınlık geleceğimizin simgesidir. Bağımsızlık denince aklıma hemen Mustafa Kemal Atatürk ve onun liderliğinde verilen Kurtuluş Savaşı gelir. Atalarımız, bu vatanı ve bağımsızlığımızı kazanmak için büyük fedakarlıklar yapmış, canlarını seve seve vermişlerdir.
Bağımsızlık, sadece savaş meydanlarında kazanılan bir şey değildir çocuklar. Aynı zamanda kendi dilimizi konuşmak, kendi kültürümüzü yaşatmak, kendi okullarımızda eğitim görmek demektir. Bizim için bağımsızlık; milli marşımızı gururla söylemek, bayrağımızı her yerde dalgalandırmak, kendi topraklarımızda özgürce yaşamak demektir.
Bu yüzden bağımsızlığımıza her zaman sahip çıkmalı, onu korumak için çok çalışmalıyız. Çünkü bağımsız bir ülke olmak, kendi gücümüzle ayakta durmak, en büyük gurur kaynağımızdır. Ne mutlu Türk’üm diyene!