Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencilerim! Türkçe dersimizin bu etkinliğinde hem düşüncelerimizi ifade edeceğiz hem de dilimizin en önemli noktalama işaretlerinden biri olan kesme işaretinin inceliklerini öğreneceğiz. Hazırsanız, kalemlerimizi ve defterlerimizi hazırlayalım, dersimiz başlıyor!
7. Etkinlik
Yazarın dostlukla ilgili söylediklerine katılıyor musunuz? Nedenleriyle birlikte yazınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, görselde yazarın dostlukla ilgili söyledikleri doğrudan yer almasa da, ben bir Türkçe öğretmeniniz olarak dostluğun ne kadar kıymetli olduğunu çok iyi bilirim. Bu nedenle, yazarın dostlukla ilgili söyleyeceği her güzel söze yürekten katıldığımı belirtmek isterim. Şimdi gelin, neden katıldığımı birlikte düşünelim:
Adım 1: Dostluğun önemini anlamak.
Hepimizin hayatında dostluk, tıpkı güneş gibi içimizi ısıtan, bize yol gösteren, en güzel duygulardan biridir. Bir dostumuz olduğunda kendimizi daha güçlü hissederiz.
Adım 2: Dostluğun bize ne kattığını düşünmek.
Dostluk, sadece güzel zamanlarda değil, zor zamanlarda da yanımızda olan bir el gibidir. Sevinçlerimizi paylaştığımızda mutluluğumuz ikiye katlanır, üzüntülerimizi paylaştığımızda ise acımız hafifler. Bir dostumuz, bize güvenir, bizi dinler, gerektiğinde bizi uyarır ve bize destek olur. Okulda, oyunda, hayatta karşılaştığımız her durumda bir dostun varlığı bize güç verir.
Adım 3: Nedenlerini açıklamak.
Ben dostluğun, insanları bir araya getiren, karşılıklı sevgi ve saygıyı öğreten, empati kurmamızı sağlayan çok değerli bir duygu olduğuna inanıyorum. Dostlarımızla yeni şeyler öğrenir, farklı bakış açıları kazanırız. Onlarla birlikte güler, birlikte ağlar, birlikte büyürüz. Bu yüzden, dostluğun hayatımızdaki yeri asla doldurulamaz.
Sonuç: Evet, yazarın dostlukla ilgili söyleyeceği her güzel söze katılıyorum. Çünkü dostluk, hayatımızı güzelleştiren, bizi yalnızlıktan kurtaran, sevgi, saygı ve güven üzerine kurulu çok değerli bir bağdır. Dostlarımızla paylaşmak, destek olmak ve birlikte güzel anılar biriktirmek, hayatın en büyük zenginliklerindendir.
—
8. Etkinlik
Aşağıda, kesme işareti (‘) ilgili verilen bilgileri okuyunuz, bu noktalama işaretinin her görevi için örnek bir cümle yazınız.
Sevgili öğrencilerim, kesme işareti, Türkçe’de çok önemli bir görev üstlenir. Kelimelere gelen bazı ekleri ayırarak yazım kurallarını düzenler. Şimdi, verilen kuralları dikkatlice okuyalım ve her birine uygun, akılda kalıcı birer örnek cümle oluşturalım. Haydi, kesme işaretinin sırlarını keşfetmeye başlayalım!
1. Kural: Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
(Unutmayın, özel adlara gelen yapım ekleri, çokluk ekleri ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz. Örneğin, Ankaralı, Türkçenin gibi.)
Örnek cümle:
Adım 1: Kuralı hatırlayalım. Özel adlara gelen iyelik (sahip olma), durum (yönelme, bulunma, ayrılma) ve bildirme (ek-fiil) eklerini kesme işaretiyle ayırıyoruz.
Adım 2: Bir özel ad düşünelim. Mesela Ankara. Bu özel ad bir şehir adı.
Adım 3: Bu özel ada bir durum eki getirelim. Nerede? sorusunun cevabı olan -da eki.
Adım 4: Ek geldiğinde kesme işaretiyle ayıralım.
Sonuç:
Bugün Ankara’da hava çok güzeldi.
2. Kural: Kişi adlarından sonra gelen saygı ve unvan sözlerine getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.
Örnek cümle:
Adım 1: Kuralı hatırlayalım. Kişi adından sonra gelen saygı veya unvan sözüne ek geldiğinde kesme işaretiyle ayırıyoruz.
Adım 2: Bir kişi adı ve bir unvan düşünelim. Mesela Ayşe Hanım.
Adım 3: Bu unvan sözüne bir ek getirelim. Kime? sorusunun cevabı olan -a eki.
Adım 4: Ek geldiğinde kesme işaretiyle ayıralım.
Sonuç:
Ayşe Hanım’a dün mektup yazdık.
3. Kural: Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.
Örnek cümle:
Adım 1: Kuralı hatırlayalım. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara gelen ekleri kesme işaretiyle ayırıyoruz.
Adım 2: Bir kısaltma düşünelim. Mesela TDK (Türk Dil Kurumu).
Adım 3: Bu kısaltmaya bir ek getirelim. Neyin? sorusunun cevabı olan -nin eki.
Adım 4: Ek geldiğinde kesme işaretiyle ayıralım. Kısaltmanın son harfinin okunuşuna uygun ek getirildiğine dikkat edelim.
Sonuç:
TDK’nin yeni yayımladığı sözlük çok beğenildi.