Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencilerim! Türkçe dersimizin bu bölümündeki etkinlikleri ve ödevleri birlikte inceleyelim. Unutmayın, her sorunun bir cevabı, her ödevin de bir öğrenme amacı vardır. Hadi bakalım, zihnimizi çalıştıralım!
7. Etkinlik
Soru Metni: ata.msb.gov.tr sitesi “gov” uzantılı resmî bir sitedir. Bu siteyi inceleyiniz. Genel ağda herkesin bilgi paylaşımında bulunduğu geniş bir alandır. Genel ağda yer alan bilgiler her zaman doğru olmayabilir. Genel ağdaki araştırmalarınızda yanlış bilgiler edinmemek için “gov” uzantılı resmî sitelerden ya da üniversitelere ait “edu” uzantılı sitelerden faydalanmalısınız. “Sonraki Derse Hazırlık” aşaması için araştırma yaptığınız ata.msb.gov.tr sitesi sizce Atatürk ile ilgili yeterince bilgi içeriyor mu? Siz olsaydınız siteye başka hangi bilgileri eklerdiniz? Düşüncelerinizi açıklayınız.
Çözüm:
Merhaba canım öğrencilerim! Bu etkinlikte internette doğru bilgiye ulaşmanın ne kadar önemli olduğunu konuşacağız. İnternet, bilgi dolu bir okyanus gibi, ama bu okyanusta bazen yanlış bilgiler de yüzebilir. İşte bu yüzden, güvenilir kaynakları seçmek çok önemli.
Şimdi gelelim ata.msb.gov.tr sitesine. Bu site, adından da anlaşıldığı gibi, Millî Savunma Bakanlığı‘na ait resmî bir site. “gov” uzantısı zaten bize bunun bir devlet kurumu sitesi olduğunu söylüyor. Devlet kurumlarının siteleri genellikle güvenilir bilgiler içerir, çünkü bu bilgiler resmî kaynaklardan gelir.
Peki, bu site Atatürk hakkında yeterince bilgi içeriyor mu? Bu sorunun cevabı, sizin ne tür bir araştırma yaptığınıza göre değişir. Eğer Atatürk’ün askerî kişiliği, yaptığı savaşlar, komutanlık görevleri hakkında bilgi arıyorsanız, bu site size çok yardımcı olabilir. Çünkü Millî Savunma Bakanlığı, askerî konularla doğrudan ilgili bir kurumdur. Ama eğer Atatürk’ün çocukluğu, özel hayatı, sanata ve spora bakışı gibi daha geniş konularda araştırma yapıyorsanız, bu site tek başına yeterli olmayabilir. Yani, araştırmanın konusuna göre yeterli olup olmadığı değişir diyebiliriz.
Şimdi de ikinci soruya geçelim: “Siz olsaydınız siteye başka hangi bilgileri eklerdiniz?” Bu tamamen sizin hayal gücünüze ve araştırma isteğinize bağlı bir soru. Ben olsaydım, siteye şunları ekleyebilirdim:
- Atatürk’ün Eğitim Hayatı: Hangi okullara gittiği, nerelerde okuduğu, hangi derslerde başarılı olduğu gibi bilgiler eklenebilirdi. Böylece onun nasıl bir öğrenci olduğunu daha iyi anlardık.
- Atatürk’ün Sanat ve Kültüre Verdiği Önem: Müziğe, tiyatroya, resme olan ilgisi, bu konularda söylediği sözler veya yaptığı yenilikler hakkında bilgiler olabilirdi.
- Atatürk’ün Çocuk Sevgisi: Çocuklarla olan fotoğrafları, onlarla ilgili anıları veya 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı çocuklara armağan etmesi gibi detaylar eklenebilirdi.
- Atatürk’ün Çevre Bilinci: Ağaç diktirme kampanyaları, doğa sevgisi gibi konular da siteye zenginlik katabilirdi.
Gördüğünüz gibi, bir konuda araştırma yaparken farklı kaynaklardan bilgi toplamak ve bilgileri karşılaştırmak çok önemli. Bir site tek başına çok iyi olsa bile, bazen farklı yönlerini öğrenmek için başka sitelere de bakmak gerekebilir. Özellikle “edu” uzantılı üniversite siteleri, bilimsel ve kapsamlı bilgiler sunarak araştırmalarınızı daha da güçlendirebilir.
Sonuç: ata.msb.gov.tr sitesi, Atatürk’ün askerî ve devlet adamı kimliğiyle ilgili önemli bilgiler sunar. Ancak daha kapsamlı bir araştırma için farklı alanlara odaklanan güvenilir kaynaklara (örneğin Atatürk’ün eğitim hayatı için üniversite siteleri gibi) da bakmak iyi olacaktır. Siteye Atatürk’ün kişisel özellikleri, sanat ve doğa sevgisi gibi konular eklenebilirdi.
8. Etkinlik
Soru Metni: “Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında izlediğiniz çizgi film, film veya belgesellerden hareketle defterinize “Atatürk” konulu bir metin yazınız. Metninizi bitirdikten sonra aşağıdaki ölçütlere göre kendinizi değerlendiriniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu etkinlikte hem bir metin yazma becerinizi geliştireceksiniz hem de yazdığınız metni kendiniz değerlendirme fırsatı bulacaksınız. Bu çok önemli bir beceri, çünkü yazdıklarımızı gözden geçirmek, daha iyi yazmamızı sağlar.
Öncelikle, “Sonraki Derse Hazırlık” kısmında izlediğiniz bir çizgi film, film veya belgeselden esinlenerek Atatürk hakkında bir metin yazmanız gerekiyor. Bu metinde, izlediğinizden edindiğiniz bilgileri, Atatürk’ün hayatından veya yaptığı işlerden önemli gördüğünüz kısımları kendi cümlelerinizle anlatmalısınız. Unutmayın, bu sizin kendi duygu ve düşüncelerinizle şekillenecek bir yazı olacak.
Metninizi yazdıktan sonra, aşağıdaki tabloyu doldurarak kendinizi değerlendireceksiniz. Her madde için “Evet” ya da “Hayır” diye işaretleyeceksiniz. Hadi, bu ölçütlere birlikte bakalım ve ne anlama geldiklerini konuşalım:
Ölçütler:
Yazmaya başlamadan önce yazacaklarımı zihnimde tasarladım.
Bu ne demek biliyor musunuz? Yazıya başlamadan önce kafanızda bir plan yapmak demek. “Ne hakkında yazacağım? Hangi bilgileri kullanacağım? Nasıl bir giriş yapıp nasıl bitireceğim?” gibi soruları düşünmek. Tıpkı bir bina inşa etmeden önce mimarın plan çizmesi gibi, biz de yazı yazmadan önce zihnimizde bir plan yaparız.
Eğer böyle bir plan yaptıysanız, Evet işaretini koyabilirsiniz.
Sonuç:
Evet
Giriş, gelişme ve sonuç bölümleriyle ilgili yer vereceğim bilgileri önceden belirleyerek bir taslak oluşturdum.
Bu madde, ilk maddenin biraz daha detaylı hali. Bir metin genellikle giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Girişte konuyu tanıtırsın, gelişmede detayları anlatırsın, sonuçta da özetler veya bir fikir belirtirsin. Bu bölümlerde hangi bilgileri kullanacağına dair küçük notlar alıp bir taslak oluşturduysan, bu maddeye Evet diyebilirsin.
Sonuç:
Evet
Yazıma başlık koydum.
Her güzel yazının, okuyucunun ilgisini çekecek, konuyu özetleyen bir başlığı olmalı. Yazdığınız metne uygun, ilgi çekici bir başlık bulup yazdıysanız bu maddeye Evet demelisin.
Sonuç:
Evet
Anlatımımı güçlendirmek için uygun örnekler vererek Atatürk’ün sözlerinden faydalandım.
Yazdıklarımız, bazen örneklerle veya önemli kişilerin sözleriyle daha etkili hale gelir. Eğer Atatürk hakkında yazarken, onun hayatından bir olaydan örnek verdiysen veya onun söylediği meşhur bir sözü yazına eklediysen, bu maddeye Evet diyebilirsin. Bu, yazına güç katar!
Sonuç:
Evet
Yazımı bitirdikten sonra gözden geçirdim.
Bir yazıyı bitirdikten sonra hemen teslim etmek yerine, bir kere daha okumak çok önemlidir. Belki unuttuğun bir şey vardır, belki daha iyi anlatabileceğin bir yer. Tıpkı bir ressamın tablosunu bitirdikten sonra uzaktan bakıp eksiklerini görmesi gibi.
Eğer yazını baştan sona okuyarak kontrol ettiysen, bu maddeye Evet demelisin.
Sonuç:
Evet
Yazım ve noktalama yanlışlarımı fark edip düzelttim.
Türkçeyi doğru kullanmak, yazarken çok önemlidir. Kelimeleri doğru yazmak (yazım kuralları) ve virgül, nokta gibi işaretleri (noktalama işaretleri) doğru yerlerde kullanmak, yazının anlaşılır olmasını sağlar. Gözden geçirme sırasında bu yanlışları bulup düzelttiysen, bravo sana! Bu maddeye Evet.
Sonuç:
Evet
Yazımı arkadaşlarımla paylaştım.
Yazdıklarımızı başkalarıyla paylaşmak, hem onların fikirlerini almak hem de kendi yazımızı farklı bir gözle görmemizi sağlar. Belki arkadaşın sana çok güzel bir öneride bulunur. Eğer yazını arkadaşlarınla okuduysan veya onlara gösterdiysen, bu maddeye Evet demelisin.
Sonuç:
Evet
Şimdi de “Evet sayım” ve “Hayır sayım” kısımlarına gelelim. Yukarıdaki her bir “Evet” için bir sayı, her bir “Hayır” için de bir sayı yazacaksın. Diyelim ki ben yukarıdaki tüm sorulara “Evet” dedim, o zaman:
Evet sayım: 7
Hayır sayım: 0
Unutma, eğer “Hayır” dediğin maddeler varsa, hiç üzülme! Bu senin eksiklerini fark ettiğin anlamına gelir ki bu da öğrenmenin ilk adımıdır. Kitabımız da ne diyor: “Hayır’larınızı ‘Evet’e çevirmek için arkadaşlarınızdan ve öğretmeninizden yardım alabilirsiniz.” Yani, o maddeleri “Evet”e çevirmek için arkadaşlarından ve benden yardım isteyebilirsin. Birlikte daha iyi yazarız!
Sonraki Derse Hazırlık
Soru Metni: Millî Mücadele döneminde kahramanlık göstermiş kişileri araştırınız. Bu kişilerden birinin yaptığı kahramanlığın hikâyesini defterinize yazınız. Varsa bu kişiye ait bir fotoğrafı sınıfa getirerek arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm:
Şimdi de haftaya yapacağımız ders için bir hazırlık ödevimiz var. Bu ödev, bizi tarihimizin çok önemli bir dönemi olan Millî Mücadele Dönemi‘ne götürecek. Bu dönemde yurdumuzu düşman işgalinden kurtarmak için canla başla mücadele eden, büyük kahramanlıklar gösteren pek çok insan vardı.
Sizden istediğim, bu kahramanlardan birini araştırmanız. Mesela, aklınıza ilk gelenler kimler olabilir? Belki Şerife Bacı, belki Nene Hatun, belki Sütçü İmam, belki Gördesli Makbule… Bu isimler sadece birkaç örnek, daha pek çok isimsiz kahraman da var. Hepsi de vatanımız için çok önemli işler yapmışlar.
Adım 1: Araştırma Yap
Önce kütüphaneden, güvenilir internet sitelerinden (tıpkı 7. etkinlikte konuştuğumuz gibi “gov” veya “edu” uzantılı sitelerden), tarih kitaplarından bu kahramanlardan birini seçip onun hakkında bilgi topla. Kimdir, nerede yaşamıştır, hangi kahramanlığı yapmıştır, bu kahramanlığı neden yapmıştır gibi soruların cevaplarını bulmaya çalış. Unutma, doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmak çok kıymetli!
Adım 2: Hikâyesini Yaz
Araştırdığın kahramanın yaptığı kahramanlığın hikâyesini kendi cümlelerinle defterine yaz. Tıpkı 8. etkinlikteki gibi, bir giriş, gelişme ve sonuç bölümü olsun. Duygularını da katabilirsin, o kahramanın yerinde olsan neler hissederdin gibi. Yazım ve noktalama kurallarına dikkat etmeyi de unutma sakın!
Adım 3: Fotoğraf Bul ve Paylaş
Eğer araştırdığın kahramana ait bir fotoğraf bulabilirsen, onu da sınıfa getir. Hikâyesini anlatırken fotoğrafını da arkadaşlarına gösterirsin. Böylece o kahramanı daha yakından tanımış oluruz ve onun anısını hep birlikte yaşatırız.
Bu ödev sayesinde hem tarihimizi daha iyi öğrenecek hem de o dönemin ruhunu anlamaya çalışacağız. Eminim çok güzel hikâyelerle döneceksiniz sınıfa! Şimdiden kolay gelsin, çocuklar!