5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 42

Merhaba sevgili öğrencim!

Bugün seninle birlikte Türkçe ders kitabımızdaki çok önemli bir konuya, Atatürk‘e giriş yapıyoruz. İlk olarak, metni okumadan önce düşünmemiz ve tartışmamız için bize verilen hazırlık sorularını inceleyeceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!

1. Size göre Atatürk’ü diğer liderlerden ayıran özellikler nelerdir?

Çözüm:

Sevgili öğrencim, bu soruya cevap verirken Atatürk’ü diğer devlet adamlarından farklı kılan, onu özel yapan yönlerini düşünmeliyiz. Metinde de bahsedildiği gibi, aradan uzun yıllar geçmesine rağmen Atatürk’e olan sevgimiz, saygımız ve özlemimiz hiç azalmıyor, hatta artıyor. Peki, sence neden böyle?

İşte benim aklıma gelen birkaç özellik:

• İleri Görüşlülüğü: Atatürk, geleceği tahmin edebilen, ülkesi için uzun vadeli planlar yapabilen bir liderdi. Henüz savaşlar devam ederken bile yeni bir devletin temellerini atmayı düşünmüştü. Bu, onu sadece bugünü değil, geleceği de düşünen bir lider yapıyordu.
• Devrimciliği: Ülkesini çağdaş medeniyetler seviyesine çıkarmak için birçok yenilik yaptı. Eskimiş, çağın gerisinde kalmış uygulamaları değiştirmekten çekinmedi. Harf İnkılabı, Medeni Kanun gibi devrimler sayesinde ülkemiz çok ilerledi.
• Vatan Sevgisi ve Milletine Güveni: Vatanını düşmanlardan kurtarmak için büyük mücadeleler verdi ve milletine sonsuz güven duydu. “Milletin azim ve kararı, milletin istiklalini kurtaracaktır.” sözü bunun en güzel örneklerinden biridir. O, milletine inanarak yola çıktı.
• Eğitime Verdiği Önem: Okuma-yazma seferberlikleri başlattı, yeni okullar açtı. Ülkenin kalkınmasının eğitimle olacağına inandı. Çünkü biliyordu ki bir milletin geleceği, eğitimli nesillerle kurulur.
• Askeri Dehası: Çanakkale Savaşı, Kurtuluş Savaşı gibi önemli savaşlarda gösterdiği komutanlık becerileri, onun askeri alandaki üstünlüğünü kanıtlar. Düşmanları bile onun askeri zekasına hayran kalmıştır.
• Barışçıl Kişiliği: “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesiyle hem kendi ülkemizde hem de dünyada barışın önemini vurguladı. Savaşları bitirdikten sonra bile barış için çalışmaya devam etti.

Sonuç: Atatürk’ü diğer liderlerden ayıran en önemli özellikler; ileri görüşlülüğü, devrimciliği, vatan sevgisi, milletine olan inancı, eğitime ve bilime verdiği önem, askeri dehası ve barışçıl kişiliğidir. Bu özellikler onu gerçekten eşsiz kılıyor.

2. Atatürk’ün iyi bir lider olmasında kimlerin etkisi olmuş olabilir? Açıklayınız.

Çözüm:

Sevgili öğrencim, hepimiz hayatımızda birilerinden etkileniriz, değil mi? Ailemizden, öğretmenlerimizden, arkadaşlarımızdan… Atatürk gibi büyük bir liderin de iyi bir lider olmasında birçok kişinin ve olayın etkisi olmuştur. Şimdi birlikte bunları düşünelim:

Adım 1: Ailesinin ve Çocukluğunun Etkisi

• Özellikle annesi Zübeyde Hanım’ın ve babası Ali Rıza Efendi’nin ona verdiği eğitim, sevgi ve disiplin, onun kişiliğinin temelini oluşturmuştur. Ailesinden aldığı değerler, onun ilerideki yaşamında önemli bir yol gösterici olmuştur.
• Çocukluk döneminde yaşadığı Selanik gibi çok kültürlü bir şehirde farklı insanları ve düşünceleri tanıma fırsatı bulması da onun ufkunu genişletmiştir. Bu sayede farklılıklara saygı duymayı ve geniş bir bakış açısına sahip olmayı öğrenmiştir.

Adım 2: Öğretmenlerinin ve Okul Hayatının Etkisi

• Askeri okullarda (Selanik Askeri Rüştiyesi, Manastır Askeri İdadisi, Harp Okulu, Harp Akademisi) aldığı eğitim, onun askeri dehasını ve liderlik vasıflarını geliştirmiştir. Bu okullarda aldığı eğitimle stratejik düşünmeyi, plan yapmayı ve insanları yönetmeyi öğrenmiştir.
• Matematik öğretmeni Yüzbaşı Mustafa Efendi’nin ona “Kemal” adını vermesi, zekasını ve çalışkanlığını takdir ettiğini gösterir. Bu olay, onun kendine olan güvenini artırmış olabilir.
• Tarih öğretmenlerinin etkisiyle tarih bilinci gelişmiş, geçmişten ders çıkararak geleceğe yön verme yeteneği güçlenmiştir. Tarihi iyi bilmek, geleceği doğru inşa etmek için çok önemlidir.
• Okuduğu kitaplar ve tanıştığı düşünürler de onun fikir dünyasını zenginleştirmiştir. Özellikle Fransız İhtilali’nin fikirleri, demokrasi ve özgürlük anlayışı üzerinde etkili olmuştur. O bir okur-yazardı ve kendini sürekli geliştirirdi.

Adım 3: Çevresindeki Aydın İnsanların ve Arkadaşlarının Etkisi

• O dönemdeki aydın subaylar, yazarlar ve düşünürlerle yaptığı sohbetler, tartıştığı konular onun liderlik vasıflarını pekiştirmiştir. Farklı görüşleri dinlemek, kendi fikirlerini geliştirmesine yardımcı olmuştur.
• Milli Mücadele döneminde birlikte çalıştığı silah arkadaşları ve komutanlar da onun liderlik yeteneğini ortaya çıkarmasına yardımcı olmuştur. Tek başına değil, bir ekiple büyük işler başarmıştır.

Adım 4: Yaşadığı Dönemin ve Olayların Etkisi

• Osmanlı Devleti’nin son dönemlerindeki zorlu şartlar, ülkenin içinde bulunduğu durum, genç Mustafa Kemal’i ülkesi için bir şeyler yapmaya itmiştir. Ülkenin içinde bulunduğu kötü durumu görmek, onu harekete geçirmiştir.
• Gördüğü haksızlıklar, işgaller ve milletin çektiği sıkıntılar, onun içinde yatan liderlik ruhunu uyandırmış, onu mücadele etmeye yöneltmiştir. Bu zorluklar onu daha da güçlendirmiştir.

Sonuç: Atatürk’ün iyi bir lider olmasında; ailesinin verdiği temel eğitim, askeri okullardaki öğretmenlerinin ve arkadaşlarının rehberliği, okuduğu kitaplar, tanıştığı aydınlar ve içinde bulunduğu dönemin zorlu şartları büyük rol oynamıştır. Tüm bu etkenler, onun eşsiz liderlik vasıflarını şekillendirmiştir.

Aferin sana! Bu soruları düşünerek ve cevaplayarak çok güzel bir başlangıç yaptık. Şimdi metni dikkatle okuyup anlamaya devam edelim.