Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle Türkçe dersimizden çok güzel iki konuyu, atasözlerini ve benzetmeleri tekrar edeceğiz. Hazırsanız, hemen başlayalım ve bu soruları adım adım, kolayca çözelim!
9. Aşağıdaki atasözlerini anlamlarıyla eşleştiriniz.
Bu soruda bizden istenen, atasözlerini doğru anlamlarıyla eşleştirmek. Atasözleri, atalarımızın uzun gözlem ve deneyimler sonucunda söyledikleri, öğüt verici kısa ve özlü sözlerdir. Şimdi her bir anlamı okuyup ona en uygun atasözünü bulalım.
Adım 1: İlk anlamı okuyalım ve uygun atasözünü bulalım.
Anlam: “Herkes ancak kendi çevresinde değer taşır ve sözünü orada geçirebilir.”
Bu anlam, bir kişinin kendi bildiği, tanıdığı ortamda daha etkili ve söz sahibi olabileceğini anlatıyor. Tıpkı bir horozun kendi çöplüğünde daha gür ötmesi gibi!
Eşleşen atasözü: Her horoz kendi çöplüğünde öter.
Adım 2: İkinci anlamı okuyalım ve uygun atasözünü bulalım.
Anlam: “Giderini mutlaka gelirine uydurmalısın.”
Bu anlam bize, harcamalarımızı kazancımıza göre yapmamız gerektiğini, yani bütçemizi iyi ayarlamamız gerektiğini öğütlüyor. Yorganımız ne kadarsa ayağımızı da o kadar uzatmalıyız, değil mi?
Eşleşen atasözü: Ayağını yorganına göre uzat.
Adım 3: Üçüncü anlamı okuyalım ve uygun atasözünü bulalım.
Anlam: “İnsanlar küçük yaşta kolay eğitilir.”
Bu anlam, çocukluk döneminin eğitimin en verimli olduğu zaman olduğunu vurgular. Tıpkı genç bir ağacın kolayca şekil alması gibi.
Eşleşen atasözü: Ağaç yaş iken eğilir.
Adım 4: Dördüncü anlamı okuyalım ve uygun atasözünü bulalım.
Anlam: “Komşular en küçük şey için bile birbirlerine muhtaçtırlar.”
Bu anlam, komşuluk ilişkilerinin önemini, komşuların birbirlerine her konuda destek olması gerektiğini anlatıyor. Çok eski zamanlarda komşular birbirlerinden ateş için kül bile isteyebilirlerdi.
Eşleşen atasözü: Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
Adım 5: Beşinci anlamı okuyalım ve uygun atasözünü bulalım.
Anlam: “Karşılık beklemeden iyilik yap.”
Bu anlam, yaptığımız iyiliklerin bir karşılık beklemeden yapılması gerektiğini, iyiliğin zaten kendi başına değerli olduğunu ifade eder. İyilik yapıp denize atmak gibi düşünebiliriz.
Eşleşen atasözü: İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.
Şimdi eşleştirmelerimizi toparlayalım:
- Herkes ancak kendi çevresinde değer taşır ve sözünü orada geçirebilir. ->Her horoz kendi çöplüğünde öter.
- Giderini mutlaka gelirine uydurmalısın. ->Ayağını yorganına göre uzat.
- İnsanlar küçük yaşta kolay eğitilir. ->Ağaç yaş iken eğilir.
- Komşular en küçük şey için bile birbirlerine muhtaçtırlar. ->Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
- Karşılık beklemeden iyilik yap. ->İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.
10. Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz. Cümlelerdeki benzetme (teşbih) unsurlarını tespit ederek belirtilen yerlere yazınız.
Bu soruda ise benzetme yani teşbih konusunu hatırlayacağız. Benzetme, bir şeyi başka bir şeye, aralarındaki ortak bir özellikten dolayı benzetmek demektir. Benzetmenin dört temel unsuru vardır:
- Benzeyen: Zayıf olan, yani benzetme yapılan şey.
- Benzetilen: Güçlü olan, yani kendisine benzetilen şey.
- Benzetme edatı: “Gibi”, “kadar”, “sanki” gibi benzetme kelimeleri.
- Benzetme yönü: Hangi özellikten dolayı benzetme yapıldığı.
Şimdi cümlelerimize bakalım ve bu unsurları bulalım.
Cümle 1: Ahmet, aslan gibi güçlü bir çocuktu.
Bu cümlede Ahmet’in ne kadar güçlü olduğu anlatılıyor. Peki, Ahmet neye benzetilmiş? Aslana! Hangi özelliğinden dolayı? Güçlü olmasından dolayı. “Gibi” kelimesi de bize benzetme yapıldığını gösteriyor.
- Benzeyen: Ahmet
- Benzetilen: Aslan
- Benzetme edatı: gibi
- Benzetme yönü: güçlü
Cümle 2: Yanakları elma gibi kırmızıydı.
Bu cümlede birinin yanaklarının rengi anlatılıyor. Yanaklar neye benzetilmiş? Elmaya! Hangi özelliğinden dolayı? Kırmızı olmasından dolayı. Yine “gibi” kelimesi benzetme edatımız.
- Benzeyen: Yanakları
- Benzetilen: Elma
- Benzetme edatı: gibi
- Benzetme yönü: kırmızı
Aferin çocuklar! Gördüğünüz gibi, dikkatli baktığımızda atasözlerinin anlamlarını ve benzetmelerin unsurlarını kolayca bulabiliyoruz. Unutmayın, Türkçe dersi çok eğlencelidir ve her konunun kendine özgü güzellikleri vardır. Derslerinizde başarılar dilerim!