Merhaba sevgili öğrencim, seninle bu güzel Türkçe sorularını birlikte inceleyelim. Soruları çözerken hem eğleneceğiz hem de yeni şeyler öğreneceğiz. Hazırsan başlayalım!
4. Soru: “Geçim sağlayacak bir iş bulmak ve para kazanmak kolay değildir.” anlamına gelen atasözünün bazı kelimeleri aşağıda verilmiştir. “Ekmek ——— ağzında.” Buna göre noktalı yere getirilmesi gereken kelimenin görselini işaretleyiniz.
Bu soruda bizden bir atasözünü tamamlamamız isteniyor. Atasözleri, atalarımızın uzun denemeler ve gözlemler sonucunda söylediği, öğüt verici sözlerdir.
Adım 1: Atasözünü Hatırlayalım
Verilen ipucu cümlesi: “Geçim sağlayacak bir iş bulmak ve para kazanmak kolay değildir.”
Bu anlama gelen çok meşhur bir atasözümüz vardır. Eskiden büyüklerimiz “Ekmek aslanın ağzında.” derlerdi. Hatta günümüzde iş bulmak daha da zorlaştığı için bazen “Ekmek aslanın midesinde.” bile deniliyor. Ama orijinal atasözümüz: “Ekmek aslanın ağzında.” şeklindedir.
Adım 2: Görselleri İnceleyelim
Şimdi seçeneklerdeki hayvan resimlerine bakalım ve “Aslan”ı bulalım.
- Birinci resimde bir Kartal görüyoruz.
- İkinci resimde bir Akbaba var.
- Üçüncü resimde bir Kaplan var.
- Dördüncü (en sağdaki) resimde ise yelelerinden tanıdığımız bir Aslan var.
Sonuç:
Boşluğa gelmesi gereken kelime “Aslan” olduğu için, dördüncü görseli (en sağdaki aslan resmini) işaretlemelisin.
5. Soru: Bu metnin yazarı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Bu soruda yazarın ruh halini ve duygularını anlamamız gerekiyor. Metni dikkatlice okuyup analiz edelim.
Adım 1: Metni Analiz Edelim
Yazar metinde şunları söylüyor:
- Bazen yalnız kalmak istiyor, bazen arkadaşlarla olmak istiyor.
- Arkadaşlarını seviyor ama bazen onlardan sıkılıyor.
- Yalnız kalınca boş boş dolaşıyor, bu sefer de yapayalnız kalmaktan korkuyor.
Yazar sürekli iki durum arasında gidip geliyor. Ne tam olarak yalnızlıktan mutlu ne de tam olarak kalabalıktan. Bir kararsızlık ve çelişki durumu hakim.
Adım 2: Çıkarım Yapalım
Yazarın bu durumu bize onun duygularının değişken olduğunu ve ne istediğine tam karar veremediğini gösterir.
Sonuç:
Noktalı yere şu cümle yazılabilir:
“Yazar, yalnızlık ve sosyallik arasında kararsızlık yaşayan, çelişkili duygulara sahip biridir.” veya daha basitçe “Yazar, ne istediğine karar veremeyen kararsız bir ruh halindedir.” diyebiliriz.
6. Soru: Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.
Burada Montaigne’in (Monteny) “Denemeler” kitabından bir parça okuyoruz. Parçada yazarın ruh halinin nasıl değiştiği anlatılıyor. Bizden parçada olmayan ya da parçayla çelişen fikri bulmamız isteniyor.
Adım 1: Şıkları Metinle Karşılaştıralım
- Seçenek 1: İnsanların bir anı bir anını tutmayabilir.
Metindeki Karşılığı: Yazar, “Açken başka adamım… yemekten sonra başka.” ve “İçimde durmadan değişen… bir sürü duygu” diyor. Yani bu cümleye ulaşılabilir. - Seçenek 2: Bugün çok sevdiğimiz bir şeyi yarın sevmeyebiliriz.
Metindeki Karşılığı: Metinde “Bugün sevindiğim şeye yarın üzülebilirim.” cümlesi geçiyor. Bu da duyguların değişebileceğini gösterir. Buna da ulaşılabilir. - Seçenek 3: Beğenme duygusu başarısız olma kaygısından ileri gelmektedir.
Metindeki Karşılığı: Metni tekrar okuyalım. Yazar açlıktan, havadan, nasırının acımasından bahsediyor ama “başarısızlık korkusu” veya “kaygı” ile ilgili hiçbir şey söylemiyor. Beğenme duygusunun sebebini başarısızlığa bağlamıyor. Buna ulaşılamaz. - Seçenek 4: İçimizdeki duygular sürekli olarak değişmektedir.
Metindeki Karşılığı: Metnin son cümlesi: “İçimde durmadan değişen, ele avuca sığmayan bir sürü duygu.” Bu cümleye doğrudan ulaşılabilir.
Sonuç:
Parçada “başarısız olma kaygısı” ile ilgili bir bilgi verilmemiştir. Bu yüzden ulaşamayacağımız yargı üçüncü kutucuktur.
Cevap: “Beğenme duygusu başarısız olma kaygısından ileri gelmektedir.” yazan 3. kutucuğu işaretlemelisin.