Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersimizdeki bu güzel etkinlikleri birlikte çözeceğiz. Hazır mısınız? Haydi o zaman, kalemlerimizi ve defterlerimizi hazırlayalım, adım adım ilerleyelim.
1. Etkinlik
Bu cümlelerde geçen altı çizili kelimeler ile anlamlarını aşağıda verilmiştir. Bu kelimeler ile anlamlarını eşleştiriniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu etkinlikte bize verilen kelimelerin anlamlarını bularak doğru kutucuklara yerleştireceğiz. Tıpkı bir yapbozun parçalarını birleştirmek gibi düşünebilirsiniz.
Adım 1: İlk kelimemiz pırıltılı.
Pırıltılı ne demekti? Aklımıza yıldızlar, parlayan bir yüzey geliyor, değil mi? Yani ışık saçan, parlak olan demek. Şimdi anlamlara bakalım:
- “Altın yaldızlı veya yaldızsız ince gümüş tel.” – Bu sırma kelimesine benziyor.
- “Şiş, tığ, iğne vb. araçlarla elde yapılan, örgü, nakış, oya gibi işlerin genel adı, el işi.” – Bu da el işi demek.
- “Pırıltısı olan, parlak.” – İşte bu tam da pırıltılı kelimesinin anlamı!
O zaman pırıltılı kelimesini “Pırıltısı olan, parlak.” anlamıyla eşleştirmeliyiz.
Adım 2: İkinci kelimemiz sırma.
Sırma, eskiden kıyafetleri, eşyaları süslemek için kullanılan, altın veya gümüş gibi değerli metallerden yapılmış incecik parlak tellerdir. Şimdi kalan anlamlara bakalım:
- “Altın yaldızlı veya yaldızsız ince gümüş tel.” – Evet, bu sırma kelimesinin tam olarak anlamı!
- “Şiş, tığ, iğne vb. araçlarla elde yapılan, örgü, nakış, oya gibi işlerin genel adı, el işi.” – Bu hala el işi tanımı.
O zaman sırma kelimesini “Altın yaldızlı veya yaldızsız ince gümüş tel.” anlamıyla eşleştirmeliyiz.
Adım 3: Üçüncü kelimemiz yaldız.
Sevgili öğrencim, yaldız kelimesi aslında bir şeye altın rengi parlaklık vermek, altınla kaplamak demektir. Mesela bir eşyanın üzerine altın rengi bir boya sürdüğümüzde ona yaldız yapmış oluruz. Ya da bir kitabın kapak yazıları yaldızlı olabilir. Kısacası, altın rengi bir parlaklık veya kaplama anlamına gelir.
Buradaki kalan tek seçeneğimiz ise “Şiş, tığ, iğne vb. araçlarla elde yapılan, örgü, nakış, oya gibi işlerin genel adı, el işi.” ifadesi. Bu tanım, aslında el işi veya nakış gibi kelimelere daha uygun bir tanım. Sanırım burada küçük bir karışıklık olmuş. Ama biz yine de soruyu tamamlamak için bu seçeneği yaldız kelimesiyle eşleştireceğiz, çünkü başka bir seçeneğimiz kalmadı. Ama aklımızda olsun, yaldız kelimesi genellikle parlaklık ve altın rengiyle ilgilidir, el işiyle değil.
Sonuç:
- pırıltılı (a) ile “Pırıltısı olan, parlak.”
- sırma (b) ile “Altın yaldızlı veya yaldızsız ince gümüş tel.”
- yaldız (c) ile “Şiş, tığ, iğne vb. araçlarla elde yapılan, örgü, nakış, oya gibi işlerin genel adı, el işi.”
2. Etkinlik
Aşağıdaki yönergeleri uygulayınız.
Çözüm:
Bu etkinlikte bize verilen deyimlerin anlamlarını öğrenip, bu deyimleri kendi cümlelerimizde kullanacağız. Deyimler, dilimize renk katan, anlamı güçlü söz gruplarıdır.
Adım 1: İlk deyimimiz “İflahını kesmek”.
Bu deyim, birinin gücünü tamamen tüketmek, onu çok yormak veya bir daha düzelemeyecek bir duruma getirmek anlamına gelir. Tıpkı Seyhan Nehri’nin Adana’ya çok zarar vermesi gibi, bir insanı çok yoran bir durum için de kullanabiliriz.
Şimdi bu deyimi bir cümlede kullanalım:
Cümle: Ders çalışmaktan ve ödevlerden iflahım kesildi, biraz dinlenmem gerekiyor.
Adım 2: İkinci deyimimiz “Çürük çarık”.
Bu deyim, eski, sağlam olmayan, yıpranmış ve artık işe yaramaz hale gelmiş şeyler için kullanılır. Ceyhan’daki eski evlerin durumu gibi düşünebiliriz.
Şimdi bu deyimi bir cümlede kullanalım:
Cümle: Dedemin eski ahırındaki bütün tahtalar artık çürük çarıktı, yenilemek gerekiyordu.
Sonuç:
- İflahını kesmek: Ders çalışmaktan ve ödevlerden iflahım kesildi, biraz dinlenmem gerekiyor.
- Çürük çarık: Dedemin eski ahırındaki bütün tahtalar artık çürük çarıktı, yenilemek gerekiyordu.
3. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre defterinize cevaplayınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu etkinlikteki soruları cevaplayabilmemiz için bir metin okumamız gerekiyor. Ancak bize verilen görselde bu metin bulunmuyor. Çukurova, Misis, Ceyhan ve Adana hakkında sorular sorulduğu için, bu konuları anlatan daha uzun bir parçaya ihtiyacımız var.
Metin olmadığı için bu sorulara doğru cevaplar veremiyoruz. Eğer bu metni bulup okursanız, o zaman soruları kolayca cevaplayabilirsiniz. Belki de bu metin kitabınızın önceki sayfalarında yer alıyordur!
Sonuç:
Soruları cevaplamak için gerekli olan metin görselde bulunmamaktadır. Bu nedenle sorulara yanıt verilememiştir.