4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Tuna Yayınları Sayfa 249

7. Etkinlik

Soru Metni: Aşağıya “sevgi” konulu bir şiir yazınız. Şiirinizin etrafını çizimlerle süsleyebilirsiniz. Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarına dikkat ediniz.

Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle edebiyatın en güzel konularından biri olan “Sevgi” üzerine çalışacağız. Bu etkinlikte bizden sadece bir şiir yazmamız değil, aynı zamanda kelimeleri ustaca kullanmamız isteniyor. Hadi gel, bu etkinliği adım adım, bir şair titizliğiyle yapalım.

Adım 1: Konuyu ve Kuralları Anlamak

Öncelikle bizden ne istendiğine bakalım. Konumuz “Sevgi”. Ama öğretmenimiz bizden önemli bir kurala uymamızı istiyor: Kelimelerin gerçek ve mecaz anlamlarına dikkat etmek.

• Gerçek Anlam neydi? Bir kelimenin aklımıza gelen ilk anlamıydı. Mesela “Çay çok sıcak” dediğimizde ısısı yüksek demek isteriz.
• Mecaz Anlam neydi? Kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdı. Mesela “Bizi çok sıcak karşıladı” dediğimizde samimi ve içten demek isteriz.

Adım 2: Şiir İçin Hazırlık ve Beyin Fırtınası

Şiirimizi yazmadan önce içinde geçebilecek kelimeleri düşünelim. Hem gerçek hem mecaz anlamlı kelimeler seçelim:

• Tohum: Toprağa ekilen (Gerçek) / Sevginin başlangıcı (Mecaz)
• Isıtmak: Isısını arttırmak (Gerçek) / Mutlu etmek, huzur vermek (Mecaz)
• Güneş: Gökyüzündeki yıldız (Gerçek) / Yol gösteren, aydınlatan sevgi (Mecaz)
• Kırılmak: Bir eşyanın parçalanması (Gerçek) / Üzülmek, gücenmek (Mecaz)

Adım 3: Şiirimizi Yazalım

Şimdi bu kelimeleri kullanarak, kıtalar halinde güzel bir şiir oluşturalım. Ben senin için örnek bir şiir hazırladım. Sen de bu şiirden ilham alarak kendi dizelerini yazabilirsin.

SEVGİ TOHUMU

Sevgi küçük bir tohumdur,
Ekersen eğer kalbine.
Sularsan tatlı dilinle,
Yeşerir döner güle.

Anne kucağı sıcaktır,
Gerçekten ısıtır bizi.
Bir dostun tatlı bakışı,
Eritir tüm derdimizi.

Kırma kimseyi sakın,
Sözlerin taş olmasın.
Sevgiyle bak dünyaya,
Her yer çiçek açsın.

Adım 4: Yazdığımız Şiiri Analiz Edelim

Yazdığımız şiirde kurallara uyup uymadığımızı kontrol edelim:

• “Ekersen kalbine” dizesinde “ekmek” kelimesini mecaz anlamda kullandık. Çünkü kalp toprak değildir, oraya gerçekten bir şey ekilmez; burada sevgiyi başlatmak anlamında kullandık.
• “Anne kucağı sıcaktır” dizesinde “sıcak” kelimesini gerçek anlamda (ısı anlamında) kullandık.
• “Eritir tüm derdimizi” dizesinde “eritmek” kelimesini mecaz anlamda kullandık. Dertler buz gibi erimez, burada yok olmak anlamında kullandık.
• “Kırma kimseyi” dizesinde “kırmak” kelimesini mecaz anlamda kullandık. İnsan cam değildir kırılmaz, burada üzmek anlamında kullandık.

Sonuç:

Gördüğün gibi hem duygulu bir şiir yazdık hem de Türkçe dersinde öğrendiğimiz gerçek ve mecaz anlam konusunu şiirimizde uyguladık. Şimdi sıra sende! Sen de bu sayfadaki boş satırlara kendi şiirini en güzel el yazınla yazabilirsin. Yazdıktan sonra kenarlarına kalp, çiçek, güneş veya el ele tutuşan çocuklar çizerek şiirini süslemeyi unutma. Başarılar dilerim!