Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeniniz! Bugün çok güzel iki etkinliğimiz var. Şimdi gelin, bu etkinliklerdeki soruları hep birlikte dikkatlice inceleyelim ve adım adım çözelim. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
9. Etkinlik
Her isteğin bir karşılığı vardır, karşılıksız istekler yerine getirilmez. Eğer öyle olursa Hoca her pazara gidişinde gereksiz masraflara girecektir.
Okuduğunuz metinden alınan bu ifadeler aşağıda verilenlerden hangisi için bir ipucu olabilir? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.
- Metnin ana fikri
- Metnin konusu
- Metnin başlığı
- Metnin kahramanları
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu tür sorularda metnin bize ne anlatmak istediğini çok iyi anlamamız gerekiyor. Gelin, verilen cümleyi bir daha okuyalım:
Her isteğin bir karşılığı vardır, karşılıksız istekler yerine getirilmez. Eğer öyle olursa Hoca her pazara gidişinde gereksiz masraflara girecektir.
Şimdi bu cümlenin bize ne anlattığını düşünelim:
- Adım 1: Metnin anlamını çıkarma. Bu cümle bize, her şeyin bir bedeli olduğunu, eğer bir karşılık ödemezsek işlerin yolunda gitmeyeceğini anlatıyor. Hoca örneğiyle de bunu pekiştiriyor. Hoca, karşılığını düşünmeden alışveriş yaparsa gereksiz harcamalar yapacakmış.
- Adım 2: Seçenekleri değerlendirme.
- Metnin ana fikri: Metnin ana fikri, yazarın bize vermek istediği en önemli mesajdır. Bu cümle, metnin bize vermek istediği temel dersi, yani ana mesajı çok açık bir şekilde ifade ediyor.
- Metnin konusu: Metnin konusu, metnin genel olarak ne hakkında olduğudur. Bu cümle, metnin konusu hakkında bir ipucu verebilir ama doğrudan konunun kendisi değildir. Daha çok konunun bize anlattığı dersi vurguluyor.
- Metnin başlığı: Metnin başlığı, metne verilen isimdir. Bu cümle, bir başlık olmaktan çok, metnin içindeki önemli bir cümledir.
- Metnin kahramanları: Metnin kahramanları, metinde geçen kişilerdir. Burada sadece “Hoca” geçiyor ama metin Hoca’nın bir hikayesi değil, genel bir öğüt veriyor.
- Adım 3: Doğru seçeneği bulma. Gördüğümüz gibi, bu cümle bize metnin en önemli mesajını, yani dersini veriyor. İşte buna
ana fikir
diyoruz. Bu cümle, metnin ana fikrinin ta kendisi veya ana fikre giden en güçlü ipucudur.
Sonuç:
Verilen ifade, metnin bize vermek istediği en önemli mesajı, yani metnin ana fikrini gösteren bir ipucudur.
10. Etkinlik
Bir kimsenin herhangi bir belgeyi yazdığını veya onayladığını belirtmek için her zaman aynı biçimde kullandığı işarete imza denir.
Aşağıda Mustafa Kemal Atatürk’ün imzası verilmiştir. Burada görüldüğü gibi adın baş harfi, soyadın tamamı yazılarak imza atılır.
Aşağıya adaletli olmak konusunda bir metin yazınız ve metnin sonuna imzanızı atınız. Yazınızda pekiştirmeli kelimeler kullanmaya dikkat ediniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu etkinlikte hem güzel bir yazı yazma becerimizi kullanacağız hem de imza atmayı öğreneceğiz. Konumuz
adaletli olmak.
Adaletli olmak, yani herkese hak ettiğini vermek, kimseye haksızlık yapmamak demektir. Hayatımızda
dosdoğru
adımlar atmak için adalet çok önemlidir. Şimdi gelin, bu konuda bir metin yazalım ve içinde pekiştirmeli kelimeler kullanalım.
Pekiştirmeli kelimeler, bir kelimenin anlamını daha da güçlü hale getiren kelimelerdir. Mesela, “mavi” yerine “masmavi”, “temiz” yerine “tertemiz” gibi.
İşte size bir örnek metin:
“Hayatta hepimizin uyması gereken tertemiz kurallar vardır. Bu kuralların en başında da adalet gelir. Adaletli olmak, kimseye haksızlık yapmamak, herkesin hakkını gözetmek demektir. Bir arkadaşımızla oyun oynarken, bir iş yaparken ya da bir karar verirken adil olmalıyız. Mesela, bir hakem apaçık bir şekilde kurallara uygun kararlar vermelidir. Bu, hem herkesin mutlu olmasını sağlar hem de dosdoğru bir yaşam sürmemize yardımcı olur. Adaletli olan insanları herkes çok sever ve onlara güvenir. Unutmayalım ki adalet, hayatımızın sapsağlam temellerinden biridir.”
Metnin sonuna da kendi imzanızı atmayı unutmayın. Tıpkı Atatürk’ün imzasında olduğu gibi, adınızın baş harfini ve soyadınızın tamamını yazarak kendi imzanızı oluşturabilirsiniz. Mesela, adınız Ayşe Yılmaz ise imzanız “A. Yılmaz” gibi olabilir.
(Buraya, yazdığınız metnin altına kendi imzanızı atmanız gerekiyor.)
Sonuç:
Adaletli olmanın önemini anlatan, içinde “tertemiz”, “apaçık”, “dosdoğru”, “sapsağlam” gibi pekiştirmeli kelimelerin olduğu bir metin yazdık ve metnin sonuna imza atmayı öğrendik.
Ek Bilgi:
Görseldeki son notta İstiklâl Marşı’mızın on kıtasını ezberlemeniz isteniyor. Bu da sizin için çok önemli bir görev. İstiklâl Marşı’mız bizim milli marşımızdır ve her dizesi bizim için çok değerlidir. Onu ezberlemek ve anlamak, vatanımıza olan sevgimizi gösterir. Hadi bakalım, bu görevi de başarıyla yerine getireceğinize eminim!