Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmeninim. Şimdi seninle birlikte bu kuşlarla ilgili soruyu adım adım çözelim, tamam mı? Hadi başlayalım!
6. Aşağıda dört yırtıcı kuş türü hakkında bilgi verilmiştir. Bu metinlerden hareketle özellikleri verilen yırtıcı kuş türleri hangisinde doğru verilmiştir? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.
Şimdi bu soruyu çözmek için öncelikle her bir kuş türünün özelliklerini dikkatlice okumamız ve bu özelliklerin hangi resimdeki kuşa uyduğunu bulmamız gerekiyor. Hazır mısın?
Adım 1: Her bir kuşun özelliklerini okuyup doğru resmi bulalım.
1. Kulaklı Orman Baykuşu:
“Oldukça benekli ve çizgili, gagaları siyahtır. Alınları ve gaga dipleri ile gözleri arasındaki bölge ise gri ve beyaz benekli veya gridir. Baykuşlar yırtıcı kuş olarak gündüz yırtıcılarına kıyasla büyük bir avantaja sahiptir.”
Sevgili öğrencim, bu baykuşun en belirgin özelliği benekli ve çizgili tüyleri olması, büyük gözleri ve kulak gibi duran tüyleri olmasıdır. Resimlerdeki baykuşlara baktığımızda, bu tanıma uyanlar şunlar:
- a) seçeneğindeki Kulaklı Orman Baykuşu resmi: Evet, bu tarif edilen baykuş.
- b) seçeneğindeki Kulaklı Orman Baykuşu resmi: Evet, bu da tarif edilen baykuş.
- c) seçeneğindeki Kulaklı Orman Baykuşu resmi: Hayır, bu bir baykuş değil. Bu, açık renkli, kanatları açık uçan bir akbaba gibi görünüyor.
- ç) seçeneğindeki Kulaklı Orman Baykuşu resmi: Evet, bu tarif edilen baykuş.
Demek ki c seçeneğindeki Kulaklı Orman Baykuşu resmi yanlışmış.
2. Balık Kartalı:
“Bu kuşların genellikle vücutları beyaz ve bacaklarının yarısı çıplaktır. Kuyruğu koyu renklidir, üzerinde şeritler vardır. Uzun ve ince kanatları, süzülürken kanatlarını kırarak tutması, beyaz tepesi ve koyu göz maskesiyle kolaylıkla tanınır. Boynunun önünde değişken boyda kirli bir kuşak bulunur.”
Balık Kartalı’nın en önemli özellikleri beyaz vücudu, koyu göz maskesi ve adından da anlaşıldığı gibi balık avlamasıdır. Resimlere bakalım:
- a) seçeneğindeki Balık Kartalı resmi: Hayır, bu küçük, gri-kahverengi bir kuş. Balık Kartalı’nın özelliklerine uymuyor.
- b) seçeneğindeki Balık Kartalı resmi: Evet! Bu kuşun vücudu beyaz, kanatları ve sırtı koyu renk. Yüzünde koyu bir göz maskesi var ve suya dalarak balık yakalamaya çalışıyor gibi. Tam da tarif edildiği gibi!
- c) seçeneğindeki Balık Kartalı resmi: Hayır, bu da a seçeneğindeki gibi küçük, gri-kahverengi bir kuş.
- ç) seçeneğindeki Balık Kartalı resmi: Evet! Bu da b seçeneğindeki gibi Balık Kartalı.
Demek ki a ve c seçeneğindeki Balık Kartalı resimleri yanlışmış.
3. Küçük Akbaba:
“Sivri kafalı, kama şeklinde kuyruklu, küçükçe bir akbabadır. Kanatlarını düz tutarak süzülür. Erişkin olanlarının rengi kirli sarımsı ya da grimsi beyaz, yüzü ise sarı ya da turuncudur. Gün ışığındaki uçuşu sırasında bembeyaz parlar, uçuş telekleri siyahtır ancak gövdesi krem rengi görünebilir.”
Küçük Akbaba’yı tanımak için açık renkli (beyazımsı) vücuduna, siyah kanat uçlarına ve uçarken kanatlarını düz tutmasına dikkat edelim. Yüzü de sarı veya turuncu olmalı.
- a) seçeneğindeki Küçük Akbaba resmi: Evet! Bu kuş uçuyor, tüyleri açık krem/beyaz renkte, kanat uçları siyah ve kafası sivri gibi. Özelliklere uyuyor.
- b) seçeneğindeki Küçük Akbaba resmi: Evet! Bu da a seçeneğindeki gibi Küçük Akbaba.
- c) seçeneğindeki Küçük Akbaba resmi: Hayır, bu bir baykuş. Akbaba değil.
- ç) seçeneğindeki Küçük Akbaba resmi: Hayır, bu da bir baykuş. Akbaba değil.
Demek ki c ve ç seçeneğindeki Küçük Akbaba resimleri yanlışmış.
4. Ala Doğan:
“Uzun kanatlıdır. Dişlerinin arkası ve kanatları gridir. Portakal rengi başı ve alt parçaları, siyah göz çizgisi ve bıyıklarla beyaz bir yüzü vardır.”
Bu doğanın en belirgin özellikleri portakal rengi başı ve alt kısımları, beyaz yüzü ve siyah göz çizgisi ile bıyıklarıdır. Küçük, çevik bir yırtıcı kuş olmalı.
- a) seçeneğindeki Ala Doğan resmi: Hayır, bu balık yakalayan bir kartal (Balık Kartalı gibi). Ala Doğan’ın özelliklerine uymuyor.
- b) seçeneğindeki Ala Doğan resmi: Evet! Bu kuşun yüzü beyaz, gözlerinin etrafında ve altında koyu çizgiler (bıyıklar) var. Alt kısımlarında ve başında hafif portakal/kızılımsı tonlar var. Tam da Ala Doğan’ın tarifi!
- c) seçeneğindeki Ala Doğan resmi: Hayır, bu da balık yakalayan bir kartal.
- ç) seçeneğindeki Ala Doğan resmi: Evet! Bu da b seçeneğindeki gibi Ala Doğan.
Demek ki a ve c seçeneğindeki Ala Doğan resimleri yanlışmış.
Adım 2: Şimdi hangi seçenekte tüm kuşların doğru eşleştirildiğini bulalım.
Yukarıdaki incelemelerimize göre her bir seçeneği tek tek kontrol edelim:
- a) seçeneği:
- Kulaklı Orman Baykuşu: Doğru
- Balık Kartalı: Yanlış (Bu bir şahin/doğan)
- Küçük Akbaba: Doğru
- Ala Doğan: Yanlış (Bu bir Balık Kartalı)
Bu seçenek doğru değil çünkü Balık Kartalı ve Ala Doğan yanlış eşleştirilmiş.
- b) seçeneği:
- Kulaklı Orman Baykuşu: Doğru
- Balık Kartalı: Doğru
- Küçük Akbaba: Doğru
- Ala Doğan: Doğru
Harika! Bu seçenekteki tüm kuşlar kendi özelliklerine uygun resimlerle eşleştirilmiş.
- c) seçeneği:
- Kulaklı Orman Baykuşu: Yanlış (Bu bir Küçük Akbaba)
- Balık Kartalı: Yanlış (Bu bir şahin/doğan)
- Küçük Akbaba: Yanlış (Bu bir baykuş)
- Ala Doğan: Yanlış (Bu bir Balık Kartalı)
Bu seçenek tamamen yanlış. Hiçbir kuş doğru eşleştirilmemiş.
- ç) seçeneği:
- Kulaklı Orman Baykuşu: Doğru
- Balık Kartalı: Doğru
- Küçük Akbaba: Yanlış (Bu bir baykuş)
- Ala Doğan: Doğru
Bu seçenek de doğru değil çünkü Küçük Akbaba yanlış eşleştirilmiş.
Gördüğün gibi sevgili öğrencim, sadece b seçeneğinde tüm kuşlar kendi özelliklerine uygun resimlerle doğru bir şekilde eşleştirilmiş.
Sonuç:
Doğru cevap b seçeneğidir.