4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Tuna Yayınları Sayfa 104

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte kitapımızdaki soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

—

Hazırlanalım

• Türk toplumunda saygı duyulan unsurları araştırarak edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
• Toplu taşıma araçlarında rahatsızlık duyduğunuz durumlarla karşılaştınız mı? Karşılaştıysanız bunlardan birini arkadaşlarınızla paylaşınız.

—

1. Etkinlik

“Saygı” metnini dinlerken kendinizi otobüsteki yolculardan birinin yerine koyunuz. Yazarın rahatsız olduğu duruma nasıl tepki verirdiniz? Aşağıya yazınız.

(Bu etkinlikte öğrencilerin dinledikleri metne göre kendi düşüncelerini ve tepkilerini yazmaları beklenmektedir. Bu nedenle buraya genel bir cevap yazmak yerine, öğrencilerin kendi yaratıcılıklarını kullanmaları gerekmektedir. Örneğin, bir öğrenci şöyle yazabilir: “Eğer otobüste yazarın rahatsız olduğu gibi bir durumla karşılaşsaydım, önce nazikçe rahatsızlığımı dile getirirdim. Eğer durum düzelmezse, otobüs şoföründen yardım isterdim.”)

—

2. Etkinlik

Aşağıdaki altı çizili kelimelerin cümledeki anlamlarını tahmin ederek tablola-yınız. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.

Çözüm Açıklaması:

Sevgili çocuklar, bu etkinlikte yapmamız gereken şey, altı çizili kelimelerin cümle içinde ne anlama geldiğini tahmin etmek ve sonra da bu tahminlerimizi TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol ederek doğruluğunu öğrenmek.

Adım 1: Kelimeleri Cümle İçinde Yorumlama

• İlk cümleye bakalım: “Şunu bunu rahatsız edeceklermiş, umurlarında değil.” Buradaki umur kelimesi, bir şeyin akılda olup olmadığı, düşünülüp düşünülmediği ile ilgili bir anlam taşıyor gibi. Yani, onları rahatsız edeceklerini umursamıyorlar demek istiyor olabilirler.
• İkinci cümleye geçelim: “Şu adama bir çatayım, dedim içimden.” Burada birinin birine bir şey söylemesi, takılması veya sataşması söz konusu olabilir.
• Üçüncü cümlede iki kelime var: “Belki bir de alaturkalık, alafrangalık tartışması açarlar.” Bu kelimeler zıt anlamlı gibi duruyor. Birisi eski, geleneksel şeyleri; diğeri ise yeni, Batılı şeyleri temsil ediyor olabilir.

Adım 2: Tahminlerimizi Yazma

Yukarıdaki yorumlarımıza göre tahminlerimizi tablonun “Tahmin” kısmına yazıyoruz. Örneğin, “umur” için “düşüncelerinde, akıllarında”, “çatayım” için “laf sokayım, takılayım”, “alaturkalık” için “geleneksel, Türk usulü” ve “alafrangalık” için “modern, Batı usulü” gibi.

Adım 3: Sözlük Kontrolü

Şimdi tahminlerimizin doğru olup olmadığını görmek için TDK Türkçe Sözlük’e bakıyoruz. Bu sayede kelimelerin gerçek anlamlarını öğreniyoruz ve tahminlerimizi düzeltiyoruz.

Bu kelimelerin TDK’deki anlamları şöyledir:

• Umur: Genellikle olumsuz cümlelerde, bir şeyin umursanmadığını belirtmek için kullanılır. “Umurunda değil” şeklinde sıkça geçer ve “aldırmaz, düşünmez” anlamına gelir.
• Çatmak: Bu bağlamda, birine laf söylemek, takılmak, sataşmak anlamındadır.
• Alaturka: Türk geleneklerine, göreneklerine, sanatına, yaşam biçimine uygun olan.
• Alafranga: Batı geleneklerine, göreneklerine, yaşam biçimine uygun olan.

Gördüğünüz gibi, tahminlerimiz genellikle doğru çıktı! Bu etkinlik kelime hazinemizi geliştirmemize çok yardımcı oluyor.

Sayfa numarası: 104