Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün sizlerle “Çini Sanatı” adlı okuma parçamızın etkinliklerini ve sorularını birlikte inceleyeceğiz. Metnimizi dikkatlice okuduysanız, soruları cevaplamak aslında hiç de zor değil. Hadi gelin, adım adım sorularımızı çözelim.
A. 1-4. soruları yukarıdaki metne göre cevaplayınız.
1. Metnin konusunu aşağıya yazınız.
Bu soruda bizden metnin ne hakkında yazıldığını, yani konusunu bulmamız isteniyor. Metni baştan sona okuduğumuzda; çini sanatının ne zaman başladığını, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde nasıl geliştiğini, nerelerde kullanıldığını ve özelliklerini anlattığını görüyoruz.
Adım 1: Metnin genelinde ne anlatılıyor? Çini sanatının tarihi, gelişimi ve özellikleri anlatılıyor.
Adım 2: Bunu kısa ve öz bir cümleyle ifade edelim.
Cevap:
Metnin konusu: Çini sanatının tarihi, gelişimi ve özellikleri.
2. Çiniler daha çok hangi mimari yapılarda kullanılmıştır?
Bu sorunun cevabını bulmak için metnimizin içine bir dedektif gibi dalmamız gerekiyor. Metinde yapı isimlerinin geçtiği yeri bulalım.
Adım 1: İkinci paragrafın ilk cümlesine bakalım. Orada şöyle yazıyor: “…pek çok cami, medrese, türbe ve saray duvarları çinilerle bezenmiştir.”
Adım 2: Burada sayılan yapıları cevabımıza yazalım.
Cevap:
Çiniler daha çok; cami, medrese, türbe ve saray duvarlarında kullanılmıştır.
3. “Osmanlı çinileri, teknik ve dekor bakımından Selçuklu geleneğini devam ettirir ancak bu çinilerin renk ve tonları onlardan daha zengindir.” Bu cümleyle ilgili doğru olan ifadenin başındaki kutucuğu işaretleyiniz.
Çocuklar, bu tür sorularda cümledeki anlam ilişkisini bulmamız gerekir. Cümleyi dikkatlice okuyalım. Burada iki şeyden bahsediliyor: Osmanlı çinileri ve Selçuklu çinileri.
Adım 1: Cümlede “ancak” kelimesinden sonra gelen kısma dikkat edelim: “…renk ve tonları onlardan daha zengindir.”
Adım 2: Buradaki “daha” kelimesi bize bir ipucu veriyor. Osmanlı çinilerinin renklerini, Selçuklu çinileriyle kıyaslıyor, yani karşılaştırıyor.
Şimdi şıklara bakalım:
- Benzetmeye başvurulmuştur. (Burada “gibi” diyerek bir şeyi başka bir şeye benzetmiyor.)
- Öneride bulunulmuştur. (Bize bir tavsiye vermiyor.)
- Hayalî ögelere yer verilmiştir. (Bahsedilenler gerçek tarihi sanatlar, hayal ürünü değil.)
- Karşılaştırma yapılmıştır. (Evet! İki dönemin çinilerini renk bakımından karşılaştırıyor.)
Cevap:
Doğru seçenek en alttaki kutucuktur:
[X] Karşılaştırma yapılmıştır.