4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Tuna Yayınları Sayfa 241

Merhaba canım öğrencim! Bugün seninle çok güzel iki etkinlik yapacağız. Bir hikayeyi anlamaya ve resimleri dikkatlice incelemeye çalışacağız. Hazır mısın?

4. Etkinlik

Aşağıdakilerin hangisinde “Huzur” metni ana hatlarıyla verilmiştir? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.

Çözüm:

Şimdi bu soruda bizden ne isteniyor, önce onu anlayalım. Bize iki tane madde madde yazılmış kısım verilmiş. Bunlar, daha önce okuduğumuz “Huzur” adlı bir metnin özetleri olabilir. Biz de bu özetlerden hangisinin “Huzur” metnini en iyi anlattığını bulup işaretleyeceğiz.

Adım 1: Birinci madde grubunu dikkatlice okuyalım:

• Kral, huzuru en güzel resmedecek sanatçıya büyük bir ödül vereceğini ilan eder.
• Kral, yarışmaya katılan resimlerden sadece ikisinden hoşlanır.
• Resimlerde huzur, iki farklı ortam üzerinden ele alınmıştır.
• Ödülü ikinci resim kazanır.

Adım 2: İkinci madde grubunu dikkatlice okuyalım:

• Ressamlar, günlerce çalışırlar birbirinden güzel resimler yaparlar.
• Göl bir ayna gibi etrafında yükselen dağların görüntüsünü yansıtmaktadır.
• İkinci resimde sıkıntılı bir ortamda çalılığın üstünde anne kuşun yuvası vardır.
• Üst tarafta pamuk beyazı bulutlar gökyüzünü süslemektedir.

Adım 3: Şimdi bu iki grubu karşılaştıralım. “Huzur” metni genellikle bir kralın, huzuru en iyi anlatan resmi bulmak için bir yarışma düzenlemesiyle başlar. Hikayenin sonunda da genelde, herkesin beklediği sakin ve huzurlu bir resim yerine, zorlu bir ortamda bile huzuru bulabilen bir resim kazanır.

Birinci madde grubuna baktığımızda, tam da böyle bir hikayenin ana olaylarını görüyoruz: Kralın ödül vaadi, iki resimden hoşlanması, huzurun iki farklı ortamda anlatılması ve ikinci resmin kazanması. Bunlar, bir hikayenin *ana hatları* yani *özeti* için çok uygun.

İkinci madde grubuna baktığımızda ise, ressamların çalışması gibi genel bir bilgi ve sonra çok özel resim tanımları var: gölün dağları yansıtması, sıkıntılı bir ortamda kuş yuvası, pamuk beyazı bulutlar… Bunlar, bir resmin *içindeki ayrıntılar* olabilir ama hikayenin *genel özeti* değil. Özellikle üçüncü madde, kazanan resmin nasıl bir şey olduğunu anlatıyor ama bu, hikayenin tamamının özeti değil, sadece bir resmin tanımı.

Bu yüzden, “Huzur” metninin ana hatlarını bize en iyi anlatan birinci madde grubudur.

Sonuç:

Birinci madde grubunun yanındaki kutucuğu işaretlemeliyiz.

• Kral, huzuru en güzel resmedecek sanatçıya büyük bir ödül vereceğini ilan eder.
• Kral, yarışmaya katılan resimlerden sadece ikisinden hoşlanır.
• Resimlerde huzur, iki farklı ortam üzerinden ele alınmıştır.
• Ödülü ikinci resim kazanır.

5. Etkinlik

Kralın beğendiği resimde aşağıdaki ayrıntılardan hangisi yoktur? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.

Çözüm:

Şimdi bu soruda da kralın en çok beğendiği, yani 4. etkinlikte öğrendiğimiz gibi “ödülü kazanan” resimde hangi ayrıntının *olmadığını* bulacağız. Hatırlıyor musun, 4. etkinliğin ikinci madde grubunda kazanan resim şöyle anlatılıyordu:

“İkinci resimde sıkıntılı bir ortamda çalılığın üstünde anne kuşun yuvası vardır.”

Yani kralın beğendiği resim, fırtınalı, zorlu ama içinde bir yerde huzurun (anne kuşun yuvası gibi) olduğu bir resim. Şimdi bize verilen dört resme bakalım ve hangisinin bu “sıkıntılı ortam” resminde *olmayan* bir ayrıntıyı gösterdiğini bulalım:

Adım 1: Resimleri inceleyelim:

a)

Birinci resim (sol üstte):

Mas gibi yeşil tepeler, karlı dağlar ve masmavi, pırıl pırıl bir gökyüzü var. Tam bir sakinlik ve huzur tablosu.

b)

İkinci resim (sağ üstte):

Büyük bir şelale, kayaların arasından akıyor. Bu da doğal ve güzel bir manzara ama “sıkıntılı” bir ortam değil, daha çok hareketli bir doğa güzelliği.

c)

Üçüncü resim (sol altta):

Pırıl pırıl bir göl, etrafında yemyeşil ağaçlar ve yine masmavi bir gökyüzü. Bu da sakin ve huzurlu bir manzara.

d)

Dördüncü resim (sağ altta):

Gökyüzü simsiyah, şimşekler çakıyor, ağaçlar karanlık ve rüzgarda sallanıyor gibi duruyor, yerler karlı veya buzlu. İşte bu tam da metinde bahsedilen “sıkıntılı bir ortam”.

Adım 2: Kralın beğendiği resim, “sıkıntılı bir ortamda” huzuru gösteren resimdi. Yani dördüncü resimdeki gibi fırtınalı, karanlık, şimşekli bir ortam kralın beğendiği resmin bir parçasıdır. Hatta onun ta kendisidir, sadece içinde bir de kuş yuvası hayal etmeliyiz.

Adım 3: Soru bize kralın beğendiği resimde *olmayan* ayrıntıyı soruyor. Kralın beğendiği resim sıkıntılı bir ortamı gösterdiğine göre, onun içinde sakin, güneşli, yemyeşil tepeler ve masmavi bir gökyüzü (birinci resimdeki gibi) *olmaz*. Bu tür bir manzara, genellikle kralın beğenmediği, sadece “yüzeyde huzur” gösteren diğer resimlerden biri olurdu.

Bu yüzden, kralın beğendiği (sıkıntılı ortamdaki) resimde, birinci resimdeki gibi sakin ve güneşli bir manzara ayrıntısı *yoktur*.

Sonuç:

Birinci resmin (sol üstteki yeşil tepeler ve masmavi gökyüzü olan resim) yanındaki kutucuğu işaretlemeliyiz.