Merhaba sevgili öğrencim! Ben Türkçe öğretmeninim. Bugün seninle kitabımızın 177. sayfasındaki o güzel etkinlikleri birlikte inceleyeceğiz. Bu sayfada hem yaratıcılığımızı kullanacağımız bir proje hazırlama bölümü hem de okuduğumuz metni daha derinlemesine anlamamızı sağlayan bir analiz bölümü var. Hazırsan kalemlerini hazırla, arkana yaslan ve başlayalım.
6. Etkinlik: Çevre Kirliliğini Önleme Projesi
Bu etkinlikte bizden sınıfımızda bir grup oluşturup çevre kirliliğini önlemek adına bir proje tasarlamamız isteniyor. Bu tamamen senin ve arkadaşlarının hayal gücüne kalmış bir çalışma. Ancak, bu kutucukları nasıl doldurman gerektiğini anlaman için sana örnek bir proje hazırladım. Sen de kendi grubunla buna benzer harika fikirler bulabilirsin.
Haydi, örnek projemizi adım adım oluşturalım:
- Adım 1: Projeye İsim Bulma
İlk olarak projemize dikkat çekici bir isim vermeliyiz. İnsanlar ismi duyunca ne yapacağımızı anlamalı.
Proje Adı:Atık Piller Kutusuna, Doğamız Güvende - Adım 2: Grubu Oluşturma
Bu projede kimler çalışacak? Sınıfındaki arkadaşlarının isimlerini buraya yazmalısın.
Gruptaki Öğrenciler:Ayşe, Mehmet, Can, Zeynep ve Elif. - Adım 3: Zamanı Planlama
Projenin ne zaman başlayıp ne zaman biteceğini belirlemeliyiz.
Projenin Başlangıç Tarihi:15 Ekim 2023
Projenin Bitiş Tarihi:15 Kasım 2023 - Adım 4: Amacımızı Belirleme
Biz bu projeyi neden yapıyoruz? Hedefimiz ne?
Projenin Amacı:Doğaya ve toprağa çok büyük zarar veren atık pillerin çöpe atılmasını engellemek, okulumuzdaki öğrencilere geri dönüşüm bilinci kazandırmak ve topladığımız pilleri geri dönüşüm tesislerine göndermek. - Adım 5: Uygulama Aşaması
Bu projeyi gerçekleştirmek için neler yapacağız? Hangi adımları atacağız?
Projenin Uygulanışı:
1. Okul idaresinden izin alıp koridorlara atık pil kutuları yerleştireceğiz.
2. Kartonlardan dikkat çekici afişler hazırlayıp okul panolarına asacağız.
3. Teneffüslerde diğer sınıfları gezip pillerin zararlarını anlatan kısa konuşmalar yapacağız. - Adım 6: Sonuçları Değerlendirme
Proje bittiğinde ne elde etmeyi umuyoruz veya ne elde ettik?
Projenin Sonuçları:Bir ayın sonunda kutularımızda tam 5 kilogram atık pil toplandı. Arkadaşlarımız artık pilleri çöp kutusuna atmıyor. Okulumuz “Çevre Dostu Okul” unvanı kazandı.
İşte projemizi bu şekilde planlayabiliriz. Sen de aklına gelen başka bir çevre sorununu (örneğin plastik kapaklar, kağıt israfı veya su tasarrufu) seçerek bu boşlukları doldurabilirsin.
7. Etkinlik: Metin Analizi
Gelelim 7. etkinliğe. Burada okuduğun metindeki bazı kelimelerin neden farklı şekillerde (renkli, altı çizili veya koyu) yazıldığını soruyor. Yazarlar, okuyucunun dikkatini çekmek veya metne duygu katmak için bu yöntemleri kullanırlar. Şimdi verilen örnekleri inceleyerek sebeplerini bulalım ve cevabımızı yazalım.
Soru: Buna göre metinde bazı ifadelerin renkli, altı çizili veya koyu yazılmasının sebebi ne olabilir? Düşüncelerinizi aşağıya yazınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soruyu cevaplarken her bir yazı stilini ayrı ayrı düşünmeliyiz. Gel seninle dedektif gibi iz sürelim:
- Renkli yazılanlar (ketirlik, off-road): Bak, “off-road” Türkçe kökenli bir kelime değil, İngilizce bir terim. “Ketirlik” de herkesin bilmediği, o yöreye veya coğrafyaya ait özel bir kelime olabilir. Yazarlar genellikle yabancı dilden alınan kelimeleri veya dikkat çekmek istedikleri ilginç kavramları renkli veya eğik (italik) yazarlar.
- Altı çizili olanlar (doğal kır çiçekleri, yosun yüzlü kayalar): Bu ifadeler kulağa ne kadar hoş geliyor değil mi? “Yosun yüzlü kayalar” derken yazar kayaları bir insana benzetmiş (kişileştirme yapmış). Yani burada bir betimleme ve söz sanatı var. Yazar, metnin en edebi, en süslü ve hayal gücünü çalıştıran kısımlarını vurgulamak için altını çizmiş olabilir.
- Koyu (Bold) yazılanlar (Meke Gölü, Meke Tuzlası, Karapınar): Bunların hepsi birer yer ismi, yani özel isim. Metnin konusu bu yerlerde geçiyor. Yazar, okuyucunun bu önemli yer isimlerini unutmaması ve metnin ana konusunun bu yerler olduğunu vurgulamak için onları koyu yazmıştır.
Sonuç olarak kitaba yazman gereken cevap şu şekildedir:
Metinde geçen koyu (kalın) kelimeler, metnin ana konusunu oluşturan önemli yer adlarını ve özel isimleri vurgulamak için kullanılmıştır.
Renkli yazılan kelimeler, dilimize yabancı dillerden geçmiş terimleri veya dikkat çekilmesi istenen ilginç kavramları belirtmek için kullanılmıştır.
Altı çizili ifadeler ise yazarın yaptığı betimlemeleri, benzetmeleri ve anlatımı güzelleştiren söz sanatlarını ön plana çıkarmak amacıyla bu şekilde yazılmıştır.
İşte bu kadar! Hem harika bir proje taslağı oluşturduk hem de metindeki yazı stillerinin sırrını çözdük. Aklına takılan başka bir yer olursa sormaktan çekinme. Başarılar dilerim!