Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin 4. sınıf Türkçe öğretmeninizim. Bugün elimde harika bir Türkçe etkinliği var. Gelin hep birlikte bu soruları çözelim ve öğrenelim.
5. Etkinlik
“Soyadı Kanunu’nun Kabulü” adlı bilgilendirici bir metin okudunuz. Bilgi veren bu metinler “giriş, gelişme ve sonuç” bölümlerinden oluşur. Giriş bölümünde konuya giriş yapılır. Gelişme bölümünde konu örneklerle anlatılır. Sonuç bölümünde ise konu sonuca bağlanır.
Buna göre okuduğunuz metnin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini belirlemek için aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri doldurunuz.
Metnin ……….. bölümünde soyadının sağladığı kolaylıklar üzerinde durulmuştur. ……….. bölümünde kişilerin soyadı olmayınca karşılaşılan zorluklara değinilmiştir. Kargaşayı önlemek için Soyadı Kanunu’nun çıkarılmasından söz edilmiştir. ……….. bölümünde ise Mustafa Kemal’e Atatürk soyadının verilmesinden bahsedilmiştir.
Çözüm:
Bu soruda, bize “Soyadı Kanunu’nun Kabulü” metninin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde nelerden bahsedildiğini bulmamız isteniyor. Metnin yapısını hatırlayalım:
- Giriş: Konuya ilk kez değinilen yerdir.
- Gelişme: Konunun detaylı anlatıldığı, örneklerle açıklandığı bölümdür.
- Sonuç: Konunun özetlendiği veya bir sonuca bağlandığı yerdir.
Şimdi metin parçasına ve verilen bilgilerden yola çıkarak boşlukları dolduralım:
Adım 1: İlk boşluk için verilen ipucu “soyadının sağladığı kolaylıklar”. Metnin giriş bölümü konuya genel bir giriş yapar, bu yüzden kolaylıklardan bahsetmez. Gelişme bölümü ise konuyu detaylandırır. Bu kolaylıklar metnin gelişme bölümünde anlatılmış olabilir.
Adım 2: İkinci boşluk için ipucu “kişilerin soyadı olmayınca karşılaşılan zorluklar”. Zorluklar da konunun daha detaylı anlatıldığı gelişme bölümünde yer alır.
Adım 3: Üçüncü boşluk için ipucu “Mustafa Kemal’e Atatürk soyadının verilmesi”. Bu, metnin ana konusunun bir sonucu veya önemli bir noktasıdır. Metin sonuç bölümünde bu tür bilgilere yer verir.
Bu adımları takip ederek boşlukları doldurabiliriz:
Metnin gelişme bölümünde soyadının sağladığı kolaylıklar üzerinde durulmuştur. giriş bölümünde kişilerin soyadı olmayınca karşılaşılan zorluklara değinilmiştir. Kargaşayı önlemek için Soyadı Kanunu’nun çıkarılmasından söz edilmiştir. sonuç bölümünde ise Mustafa Kemal’e Atatürk soyadının verilmesinden bahsedilmiştir.
Sonuç:
Metnin gelişme, giriş, sonuç
6. Etkinlik
Hamit Bey ile torunu Hüseyin arasında geçen aşağıdaki konuşmayı okuyunuz. Konuşmanın konusunu belirleyerek bu konudaki duygu ve düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Dede, karşıya çıktığında bana bir mouse (maus) alır mısın?
Alırım alırım da önce ne dediğini bir anlasam. Oğlum, Türkçe konuşsana, mouse da nedir?
Bilgisayar ekranındaki imlecin hareketlerini kontrol ettiğimiz araç, Türkçesi de fare.
Ha şöyle oğlum! Türkçesi varken neden yabancı bir kelimeyi kullanıyorsun?
Bundan sonra daha dikkatli olurum dede. Hem konuşurken hem de yazarken Türkçe kelimeler kullanacağım.
Aferin oğlum, Türkçemize sahip çıkalım. Yoksa dede ile torun anlaşamaz hâle geleceğiz.
Çözüm:
Bu etkinlikte, Hamit Bey ve torunu Hüseyin arasındaki konuşmayı okuyup konuyu ve bu konudaki duygu ve düşüncelerimizi anlamamız isteniyor. Gelin konuşmayı adım adım inceleyelim.
Adım 1: Konuşmanın Başlangıcı
Hüseyin, dedesinden bir “mouse” almasını istiyor. Bu kelimeyi duyan dedesi Hamit Bey şaşırıyor ve “Türkçe konuşsana, mouse da nedir?” diye soruyor.
Adım 2: Kelimenin Açıklanması
Hüseyin, “mouse” kelimesinin bilgisayar ekranındaki imleci hareket ettiren araç olduğunu ve Türkçesinin “fare” olduğunu açıklıyor.
Adım 3: Dedenin Tepkisi ve Mesajı
Hamit Bey, Türkçesi olan bir kelime varken yabancı kelime kullanılmasına tepki gösteriyor. Dedesinin bu tepkisi, dilimize sahip çıkmamız gerektiğini vurguluyor.
Adım 4: Torunun Anlayışı ve Sözü
Hüseyin, dedesinin sözlerini anlıyor ve bundan sonra daha dikkatli olacağını, Türkçe kelimeler kullanacağını söylüyor.
Adım 5: Dedenin Takdiri ve Son Mesajı
Hamit Bey, torununun anlayışlı olmasından memnun oluyor ve Türkçemize sahip çıkmanın önemini tekrar vurguluyor. Eğer sahip çıkmazsak dede ile torunun bile anlaşamayacağını söylüyor.
Konuşmanın Konusu:
Bu konuşmanın ana konusu, Türkçemizi doğru kullanmak ve yabancı kelimeler yerine Türkçelerini tercih etmenin önemidir.
Duygu ve Düşüncelerim:
Bu konuşmayı okuyunca:
- Türkçemizin ne kadar güzel ve zengin bir dil olduğunu bir kez daha anladım.
- Yabancı kelimeler kullanmak yerine kendi dilimizdeki kelimeleri öğrenip kullanmanın daha doğru olduğunu düşünüyorum.
- Dede Hamit Bey’in duyarlılığına katılıyorum. Dilimize sahip çıkmak hepimizin görevi.
- Hüseyin gibi gençlerimizin de bu bilinçle hareket etmesi beni çok mutlu etti.
- Bazen bilmediğimiz kelimelerin Türkçesini sormak ve öğrenmek çok güzel bir şey.
Umarım bu etkinlik hepimiz için faydalı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!