Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 4. sınıf Türkçe öğretmenin. Bugün seninle birlikte çok güzel bir etkinliği tamamlayacağız. Görseldeki soruları tek tek inceleyip, hem doğru cevaplarını bulacağız hem de neden o cevapları verdiğimizi anlayacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
B. Verilen afişe göre aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadenin başına “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
Bu bölümde, bize verilen “Daha Fazla Yürümek İçin Öneriler” başlıklı afişi dikkatlice okuyacağız. Sonra da her bir cümlenin afişte yazan bilgilerle uyumlu olup olmadığını kontrol edip, doğruysa “D”, yanlışsa “Y” harfini kutucuğa yazacağız.
a. Rahat kıyafetler daha fazla yürümemizi sağlar.
Çözüm:
Adım 1: Afişin ilk maddesine bakıyoruz: “1. Yürüyüş öncesi rahat kıyafetler giyin.”
Adım 2: Afiş, rahat kıyafet giymeyi bir öneri olarak sunuyor. Bu da rahat kıyafetlerin daha fazla yürümeye yardımcı olduğu anlamına gelir.
Sonuç:D
b. Evcil hayvanlarımızla yürümek yürüyüş tempomuzu düşürür.
Çözüm:
Adım 1: Afişin üçüncü maddesine bakıyoruz: “3. Varsa köpeğinizi yürütün.”
Adım 2: Afişte evcil hayvanlarla yürümenin yürüyüş tempomuzu düşürdüğüne dair hiçbir bilgi yok. Sadece onları yürütmemiz gerektiği söyleniyor. Bu yüzden cümle afişteki bilgiyle uyuşmuyor.
Sonuç:Y
c. Fazla yürümek isteyen kişi, günlük işlerini kendisi yapmalıdır.
Çözüm:
Adım 1: Afişin dokuzuncu maddesine bakıyoruz: “9. Günlük işlerinizi kendiniz yapın.”
Adım 2: Bu madde, daha fazla yürümek için bir öneri olarak verilmiş. Yani günlük işlerimizi kendimiz yaparak daha çok yürüyebiliriz.
Sonuç:D
ç. En ideal yürüyüş zamanı öğleden önceki saatlerdir.
Çözüm:
Adım 1: Afişteki maddeleri tek tek inceliyoruz.
Adım 2: Afişte “Öğle yemeği molasında yürüyün.” (madde 5) gibi bir öneri var ama “en ideal yürüyüş zamanının öğleden önceki saatler olduğu” bilgisi yer almıyor. Afiş böyle bir zaman belirtmiyor.
Sonuç:Y
d. Aracı evden uzağa park etmek ya da birkaç durak erken inmek fazla yürüyüş yapmamızı sağlar.
Çözüm:
Adım 1: Afişin altıncı ve yedinci maddelerine bakıyoruz: “6. Aracınızı uzağa park edin.” ve “7. Birkaç durak erken inin.”
Adım 2: Bu iki madde de daha fazla yürümek için verilen öneriler arasında. Yani bu cümle afişteki bilgilerle aynı şeyi söylüyor.
Sonuç:D
C. Aşağıdaki sorularda istenenleri yapınız.
1. “Beklemek” kelimesini “süre tanımak, acele etmemek” anlamında cümle içerisinde kullanınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, “beklemek” kelimesini “acele etmeden, bir süre tanıyarak” anlamında kullanacağız. Yani bir şeyin hemen olmasını istemediğimizi, ona zaman verdiğimizi anlatan bir cümle kurmalıyız.
Sonuç:
Annem, sıcak çayın biraz soğumasını beklememi söyledi, acele edip dilimi yakmamalıydım.
2. Aşağıdaki cümlelerde kullanılan deyimleri bulunuz. Deyimlerin kullanımı doğru ise cümlelerin başına “D”, yanlış ise “Y” koyunuz.
Bu bölümde, cümlelerdeki deyimleri bulup, o deyimin cümlede doğru anlamıyla kullanılıp kullanılmadığını kontrol edeceğiz. Deyimler, kelimelerin gerçek anlamlarının dışına çıkarak farklı bir anlam kazandığı söz öbekleridir. Haydi bakalım!
a. Lütfen yüz verip de çocuğu şımartmayalım!
Çözüm:
Adım 1: Bu cümledeki deyim “yüz vermek” deyimidir.
Adım 2: “Yüz vermek” deyimi, birine çok hoşgörülü davranmak, onu şımartmak, cesaret vermek anlamına gelir. Cümlede de “çocuğu şımartmayalım” denilerek, bu deyimin doğru anlamıyla kullanıldığı anlaşılıyor.
Sonuç:D
b. Yüzün sirke satıyor, güzel bir haber mi aldın?
Çözüm:
Adım 1: Bu cümledeki deyim “yüzü sirke satmak” deyimidir.
Adım 2: “Yüzü sirke satmak” deyimi, suratı asık olmak, somurtkan olmak, keyifsiz olmak anlamına gelir. Ama cümlede “güzel bir haber mi aldın?” diye soruluyor. Güzel haber alan birinin yüzü sirke satmaz, tam tersi güler. Bu yüzden deyim yanlış kullanılmıştır.
Sonuç:Y
c. Dost gibi yüze gülüp düşman gibi arkadan konuşmaz.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümledeki deyim “yüze gülmek” deyimidir.
Adım 2: “Yüze gülmek” deyimi, birine samimi olmadığı halde dostça davranmak, ikiyüzlülük yapmak anlamına gelir. Cümlede “dost gibi yüze gülüp düşman gibi arkadan konuşmaz” denilerek, bu kişinin ikiyüzlü olmadığı, dürüst olduğu anlatılıyor. Deyim doğru anlamda kullanılmış.
Sonuç:D
ç. Sonunda yüzüne gözüne bulaştırıp bu işten de kovuldu.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümledeki deyim “yüzüne gözüne bulaştırmak” deyimidir.
Adım 2: “Yüzüne gözüne bulaştırmak” deyimi, bir işi beceriksizce yapmak, kötü yapmak, berbat etmek anlamına gelir. Cümlede kişinin işten kovulduğu söyleniyor, bu da işi beceriksizce yaptığını gösterir. Deyim doğru anlamda kullanılmış.
Sonuç:D
d. Gözü korkan adam işini severek yapıyordu.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümledeki deyim “gözü korkmak” deyimidir.
Adım 2: “Gözü korkmak” deyimi, bir şeyden çekinmek, ürkmek, cesareti kırılmak anlamına gelir. Gözü korkan bir kişi, bir işi severek yapmaz, aksine çekinerek ya da isteksizce yapar. Bu yüzden deyim yanlış kullanılmıştır.
Sonuç:Y
e. Bu olay karşısında ağzım açık kaldı, çok şaşırdım.
Çözüm:
Adım 1: Bu cümledeki deyim “ağzı açık kalmak” deyimidir.
Adım 2: “Ağzı açık kalmak” deyimi, çok şaşırmak, hayret etmek anlamına gelir. Cümlede de “çok şaşırdım” denilerek, deyimin anlamı açıklanmış ve doğru kullanıldığı gösterilmiş.
Sonuç:D