Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmeninim. Şimdi seninle birlikte bu sayfadaki soruları adım adım inceleyip cevaplayalım. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
5. Etkinlik
Aşağıya okuduğunuz şiirle ilgili bir soru hazırlayarak soruyu cevaplayınız.
Şiiri okuduğumuzda, yaz mevsiminin başlangıcını ve doğanın bu mevsimle nasıl canlandığını görüyoruz. Ilık yaz yağmurları, güneşi, ormanı, toprağı ve gelincikleri anlatıyor. Şimdi bu şiirle ilgili bir soru hazırlayalım ve sonra da cevaplayalım.
Adım 1: Şiiri dikkatlice okuyalım ve şiirin ana fikrini anlamaya çalışalım.
HELE BİR BAŞLASIN
Hele bir başlasın ılık yaz yağmurları, içimdeki çocuk!
Hele bir kanatlansın ufuklar.
Hele bir içini çeksin orman,
Hele bir kere güneşler yansın.
Kertenkeleler üşümesin.
Hele bir kere toprak kansın.
Mevsim demlensin.
Hele bir ballansın böğürtlen dikenleri!
Gelincikler bedava.
(…)
Bedri Rahmi Eyüboğlu
Dol Karabakır Dol
(Kısaltılmıştır.)
Bu şiirde şair, yaz mevsiminin başlamasıyla birlikte doğada yaşanan güzellikleri ve canlanmayı anlatıyor. Özellikle yaz yağmurlarının, güneşin, ormanın ve toprağın bu mevsimle nasıl birleştiğini dile getiriyor.
Adım 2: Şiirle ilgili bir soru oluşturalım.
Soru: Bu şiirde şair, hangi mevsimin başlangıcını ve bu mevsimin doğaya getirdiği güzellikleri anlatıyor?
Adım 3: Hazırladığımız soruyu cevaplayalım.
Cevap: Şair, bu şiirde yaz mevsiminin başlangıcını anlatıyor. Yaz yağmurlarının ılıklaşmasını, güneşin parlamasını, ormanın canlanmasını, kertenkelelerin üşümemesini, toprağın suya doymasını ve gelinciklerin açmasını mevsimin doğaya getirdiği güzellikler olarak dile getiriyor.
***
6. Etkinlik
Aşağıdaki şiiri konu bakımından “Mevsimler” şiiri ile karşılaştırınız.
Şimdi de “Hele Bir Başlasın” şiirinin konusunu, bir de adı “Mevsimler” olan hayali bir şiirin konusuyla karşılaştırmamız isteniyor. “Mevsimler” adlı bir şiirin konusunun ne olabileceğini düşünelim.
Adım 1: “Hele Bir Başlasın” şiirinin konusunu belirleyelim.
Bu şiir, az önce de konuştuğumuz gibi, yaz mevsiminin gelişiyle doğanın nasıl canlandığını ve güzelleştiğini anlatıyor. Yani odak noktası sadece yaz mevsimi ve onun başlangıcı.
Adım 2: “Mevsimler” adlı bir şiirin konusunun ne olabileceğini düşünelim.
Eğer bir şiirin adı “Mevsimler” ise, o şiir genellikle ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış olmak üzere bütün mevsimlerin özelliklerini, doğada ve insan hayatındaki etkilerini genel olarak anlatır. Her bir mevsimden biraz bahseder, belki de mevsimlerin döngüsünden söz eder.
Adım 3: Şimdi bu iki şiirin konularını karşılaştıralım ve tabloyu dolduralım.
Konu
Mevsimler:
Bütün mevsimlerin (ilkbahar, yaz, sonbahar, kış) genel özellikleri, doğadaki değişimleri ve bu döngünün güzellikleri.
Hele Bir Başlasın:
Yaz mevsiminin başlangıcı, ılık yaz yağmurlarıyla birlikte doğanın uyanışı ve canlanması, güneşin ve toprağın yazla buluşması.
Gördüğün gibi, “Hele Bir Başlasın” şiiri daha özel bir konuyu, yani sadece yazın başlangıcını ele alırken, “Mevsimler” adlı bir şiir daha genel bir konuyu, yani tüm mevsimleri kapsar.
***
7. Etkinlik
Mevsimleri konu edinen şiir örneklerini arkadaşlarınıza okuyarak hangi şiiri beğendiklerini sorunuz.
Bu etkinlik, senin için harika bir araştırma ve paylaşma fırsatı sevgili öğrencim!
Adım 1: Ne yapmamız gerektiğini anlayalım.
Bu soru bizden, mevsimlerle ilgili farklı şiirler bulup bunları arkadaşlarımıza okumamızı ve sonra da hangi şiiri daha çok beğendiklerini, neden beğendiklerini sormamızı istiyor. Bu sayede hem sen yeni şiirler keşfedeceksin hem de arkadaşlarınla şiirler hakkında konuşacaksın.
Adım 2: Nasıl yapacağımızı planlayalım.
İlk olarak, kütüphaneden ya da internetten ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimleriyle ilgili birkaç farklı şiir bulabilirsin. Seçtiğin şiirleri bir kağıda yazabilir veya çıktısını alabilirsin. Sonra bu şiirleri, arkadaşlarından birkaçına yüksek sesle ve güzel bir şekilde oku. Şiirleri okuduktan sonra onlara şu soruları sorabilirsin:
- “Okuduğum şiirlerden hangisini daha çok beğendin?”
- “Peki, neden o şiiri daha çok beğendin? Seni etkileyen ne oldu?”
- “Bu şiir sana hangi mevsimi hatırlattı? Neden?”
Böylece hem sen hem de arkadaşların şiirlerin güzelliklerini fark edebilir, duygularınızı paylaşabilirsiniz. Bu etkinlik, şiirleri daha iyi anlamana ve yorumlamana yardımcı olacaktır.