Merhaba sevgili öğrencilerim! Nasılsınız bakalım? Bugün Türkçe dersinde çok önemli ve güzel konular işleyeceğiz. Hazırsanız hemen başlayalım!
Şimdi gönderdiğiniz görseldeki soruları tek tek inceleyelim ve birlikte cevaplarını bulalım.
5. Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti’dir. Bundaki muvaffakiyeti Türk milletinin ve onun değerli ordusunun bir ve beraber olarak azimkârane yürümesine borçluyuz. Fakat yaptıklarımızı asla kâfi göremeyiz. Çünkü daha çok ve daha büyük işler yapmak mecburiyetinde ve azmindeyiz.
M. Kemal Atatürk
a) Bu metne en uygun başlık hangisi olabilir? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bir metne başlık seçerken o metnin bize ne anlattığına, hangi konudan bahsettiğine dikkat etmeliyiz. Metni okuduğumuzda, Atatürk’ün “çok ve büyük işler” yaptığından, bu işlerin en büyüğünün “Türkiye Cumhuriyeti” olduğundan bahsediyor. Ayrıca, Türk milletinin ve ordusunun başarısından söz ediyor ve daha çok, daha büyük işler yapmamız gerektiğini vurguluyor.
Şimdi şıklara bakalım:
Türkiye Cumhuriyeti: Metnin içinde geçiyor ve çok önemli bir yer tutuyor ama metin sadece Cumhuriyeti anlatmıyor, yapılan büyük işlerin bütününe ve gelecekteki hedeflere de değiniyor.
Büyük işler: Metnin ana fikri, yapılan ve yapılacak olan “çok ve büyük işler” üzerine kurulu. Türkiye Cumhuriyeti de bu büyük işlerin en önemlisi olarak belirtilmiş. Bu başlık metnin tamamını çok güzel kapsıyor.
Atatürk: Metni söyleyen kişi Atatürk, ama metnin kendisi doğrudan Atatürk’ün hayatını ya da kişiliğini anlatmıyor. Daha çok onun milletine ve devlete dair düşüncelerini ve hedeflerini paylaşıyor.
Bu durumda, metnin genelini en iyi anlatan başlık “Büyük işler” olacaktır. Çünkü metin, hem geçmişte yapılan büyük işlerden (Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu gibi) hem de gelecekte yapılması gereken büyük işlerden bahsediyor.
Sonuç:
En uygun başlık: Büyük işler
b) Bu metne bir başlık da siz belirleyiniz.
Çözüm:
Şimdi sıra sende! Metni tekrar oku ve kendi aklına gelen en güzel başlığı bulmaya çalış. Metin, bize ne kadar önemli işler yaptığımızı, vatanımızı ne kadar sevmemiz gerektiğini ve daha da çok çalışmamız gerektiğini hatırlatıyor, değil mi? Bu düşüncelerden yola çıkarak bir başlık düşünebiliriz.
Örneğin:
Vatan İçin Büyük Hedefler
Cumhuriyet ve Sorumluluklarımız
Yapılanlar ve Yapılacaklar
Benim önerim, metnin hem geçmişi hem geleceği kapsayan ve bizim sorumluluklarımızı vurgulayan bir başlık olması. “Vatan İçin Büyük Hedefler” veya “Cumhuriyet ve Sorumluluklarımız” çok uygun olurdu.
Sonuç:
Örnek Başlık: Vatan İçin Büyük Hedefler
6. Aşağıda bilgilendirici metne örnek verilmiştir. Siz de konusu “Millî Mücadele” olan bilgilendirici bir metin yazınız.
Atatürk’ün boyu 1.74 cm, kilosu 70-74 arasında değişmiştir. Yüz rengi yanmış pembe, alnı çok geniş, kaşları çok gür ve kalkıktı. Elmacık kemikleri hafif çıkık, dudakları ince, saçları altın sarısı, gözleri mavi, göğsü kabarık, omuzları geniş, elleri ince ve zarifti.
Yurdakul Yurdakul
Çözüm:
Harika bir görev! Şimdi sıra bizde, “Millî Mücadele” hakkında bilgilendirici bir metin yazacağız. Bilgilendirici metinler, bize bir konu hakkında doğru ve önemli bilgiler veren metinlerdir. Tıpkı yukarıdaki metnin Atatürk’ün fiziksel özelliklerini anlattığı gibi, biz de Millî Mücadele’nin ne olduğunu, ne zaman başladığını, neden önemli olduğunu kısaca anlatmalıyız.
Adım 1: Konuyu belirleyelim. Konumuz Millî Mücadele.
Adım 2: Millî Mücadele’nin ne olduğunu düşünelim. Bu, vatanımızı düşmanlardan kurtarmak için verdiğimiz büyük savaştır. Atatürk’ün önderliğinde, milletçe bir olup düşmanları yendiğimiz o şanlı dönemdir.
Adım 3: Önemli noktaları yazalım. Ne zaman başladı? Nerede başladı? Kimler vardı? Amacı neydi?
Adım 4: Bu bilgileri bir araya getirerek bir metin oluşturalım. Öğrenci arkadaşların kolayca anlayabileceği bir dil kullanalım.
Şimdi metnimizi yazalım:
Millî Mücadele
Sevgili arkadaşlar, Millî Mücadele, ülkemizin bağımsızlığını kazanmak için milletçe verdiğimiz büyük ve şerefli bir savaştır. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra yurdumuzun dört bir yanı düşmanlar tarafından işgal edilmişti. İşte bu zor zamanlarda, Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak Millî Mücadele’yi başlattı. Amacı, vatanımızı düşmanlardan kurtarmak, milletimizi esaretten kurtarıp bağımsız bir devlet kurmaktı. Atatürk’ün önderliğinde, Türk milleti kadın, erkek, genç, yaşlı demeden tek yürek oldu. Cephelerde kahramanca savaştık, sırt sırta vererek zorluklara göğüs gerdik. Bu mücadele sonunda düşmanları yurdumuzdan attık ve 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduk. Millî Mücadele, bize bağımsızlığımızın ve özgürlüğümüzün ne kadar değerli olduğunu öğreten, tarihimizin en önemli sayfalarından biridir.
Sonuç:
İşte “Millî Mücadele” konulu bilgilendirici metnimiz hazır!
Umarım bu açıklamalar sizin için faydalı olmuştur sevgili öğrencilerim. Unutmayın, okumak ve anlamak çok önemli. Bir dahaki derste görüşmek üzere, hoşça kalın!