Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Şimdi sizinle birlikte görseldeki soruları dikkatlice inceleyelim ve adım adım çözelim. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
5. Etkinlik
* Aşağıdaki soruları verilen görselden hareketle cevaplayınız.
Bu görselin sizde uyandırdığı duyguları bağımsızlık mücadelesi ile ilişkilendirerek belirtiniz.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu görselde eski zamanlardan kalma bir fotoğraf görüyoruz. Fotoğrafta bir arabanın üzerinde kocaman bir yazı var: “CUMHURİYETİ BİZ BÖYLE KAZANDIK”. Çevrede bayraklar ve o dönemin kıyafetlerini giymiş insanlar var. Hepsi bir araya gelmiş, birlikte bir şeyler başarmış gibi görünüyorlar. Bu fotoğraf bana şunları hissettiriyor:
Gurur ve Sevinç: Ülkemizin bağımsızlığını ve cumhuriyetimizi kazanmak için atalarımızın ne kadar büyük bir mücadele verdiğini görünce içimi bir gurur kaplıyor. O günleri hayal edince, sanki ben de o coşkuyu yaşıyorum.
Birlik ve Beraberlik: Fotoğraftaki insanlar ele ele vermiş, tek yürek olmuş gibi duruyorlar. Bu da bana bağımsızlık mücadelesinde ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Bir milletin en zor zamanlarda bile bir araya gelerek neler başarabileceğini hatırlatıyor.
Azim ve Kararlılık: Üzerinde yazan “Cumhuriyeti biz böyle kazandık” cümlesi, kolay olmadığını ama yılmadan, büyük bir azimle savaşıldığını anlatıyor. Bu da bana, hayatta karşılaştığımız zorluklar karşısında asla pes etmememiz gerektiğini öğütlüyor.
Minnet Duygusu: Bizim bugün özgürce yaşayabilmemiz için canlarını feda eden, mücadele eden atalarımıza karşı büyük bir minnet duyuyorum. Onların sayesinde bugün bu topraklarda yaşıyoruz.
Bu görsel, bize bağımsızlık mücadelesinin sadece bir savaş olmadığını, aynı zamanda bir milletin onurunu, birliğini ve geleceğini nasıl inşa ettiğini gösteren çok değerli bir anıyı sunuyor. İşte bu yüzden bu fotoğrafa baktığımda içimde bu kadar güçlü duygular uyanıyor.
6. Etkinlik
Yazar, okuduğunuz metinde duygu ve düşüncelerini düzyazı hâlinde anlatmıştır.
* Sizce bir konudaki duygu ve düşünceleri şiirle mi yoksa hikâye ederek mi anlatmak daha kolaydır? Düşüncelerinizi aşağıya yazınız.
Çözüm:
Bu soruya vereceğimiz cevap aslında biraz da bizim nasıl bir insan olduğumuza, neyi daha çok sevdiğimize bağlı. Ama gelin birlikte düşünelim:
Şiirle Anlatmak: Şiirler, duyguları ve düşünceleri daha kısa, öz ve etkileyici bir şekilde anlatmamızı sağlar. Bazen sadece birkaç kelimeyle, bir dizeyle kocaman bir dünyayı anlatabiliriz. Şiirlerde kelimelerin ahengi, ritmi ve anlam derinliği çok önemlidir. Duyguları daha yoğun, daha sanatsal bir dille ifade etmek isteyenler için şiir çok güzel bir yoldur. Ama şiir yazmak, her kelimeyi dikkatli seçmeyi ve duyguyu çok iyi yansıtmayı gerektirdiği için bazen daha zorlayıcı olabilir.
Hikâye Ederek Anlatmak (Düzyazı): Hikâye etmek veya düzyazı ile anlatmak ise, duyguları ve düşünceleri daha açık, ayrıntılı ve anlaşılır bir biçimde ifade etmemizi sağlar. Bir olayı baştan sona anlatabilir, karakterlerin duygularını uzun uzun açıklayabiliriz. Okuyucuya her şeyi adım adım anlatma fırsatımız olur. Bu yüzden, bence bir konudaki duygu ve düşünceleri hikâye ederek anlatmak daha kolaydır.
Neden mi daha kolay? Çünkü hikâye ederken aklımıza gelen her şeyi daha rahatça kelimelere dökebiliriz. Şiirdeki gibi kafiyeye, ölçüye veya belirli bir ahenge çok fazla takılmamıza gerek kalmaz. Duygularımızı ve düşüncelerimizi sanki bir arkadaşımıza anlatıyormuş gibi doğal bir dille ifade edebiliriz. Böylece okuyucu da ne anlatmak istediğimizi daha net anlar.
Sonuç olarak, ben bir konudaki duygu ve düşünceleri hikâye ederek anlatmanın daha kolay olduğunu düşünüyorum. Çünkü hikâye ederken kendimizi daha özgür hissederiz ve anlatmak istediklerimizi daha detaylı bir şekilde aktarabiliriz.
7. Etkinlik
* Aşağıda T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen “2019 Millî Mücadele’nin 100. Yılı: Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a Çıkışı ve Kongreler” konulu “Genç Sanat: 3. Afiş Tasarım Yarışması”nda derece alan iki afiş verilmiştir. Bu afişlerde ne anlatılmak istendiğini defterinize yazınız.
Çözüm:
Şimdi de bu iki harika afişi inceleyelim ve bize neler anlatmak istediklerini keşfedelim.
Afiş 1:
Bu afişe baktığımızda, kırmızı bir zemin üzerinde, denizde ilerleyen küçük bir gemi görüyoruz. Gemi ardında beyaz, dalgalı bir iz bırakmış. Sanki deniz yarılmış gibi. Sağ üst köşede Türk bayrağımızın ay ve yıldızı var. Afişin üstünde “19 Mayıs 1919 Karadeniz Semaları” yazıyor. Aşağıda ise çok etkileyici bir şiirsel metin var:
Yüz yıl önce,
Hürriyet arzusuyla yırtıldı deniz,
Ey amansız düşman!
Hani neredesiniz?
Bu afiş bize şunları anlatmak istiyor:
Bu afiş, Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışını ve Millî Mücadele’nin başlangıcını sembolize ediyor. Geminin bıraktığı iz, sadece bir yolculuk değil, aynı zamanda yeniden doğuşun, bağımsızlık ateşinin yakıldığı bir başlangıcın izi gibi.
Denizin “hürriyet arzusuyla yırtılması”, Türk milletinin özgürlüğe olan derin özlemini ve bu uğurda her türlü engeli aşmaya hazır olduğunu gösteriyor. Sanki o gemiyle birlikte bir milletin kaderi de değişmeye başlıyor.
“Ey amansız düşman! Hani neredesiniz?” sözleri, Türk milletinin düşmana meydan okuyuşunu, bağımsızlığına olan inancını ve kararlılığını vurguluyor. Artık korkan, çekinen bir millet değil, hakkını arayan ve düşmana karşı duran bir millet var.
Kırmızı renk, bayrağımızın rengiyle birlikte kahramanlığı, vatan sevgisini ve şehitlerimizin kanını temsil ediyor. Kısacası bu afiş, 19 Mayıs ruhunu, bağımsızlık meşalesinin nasıl yakıldığını ve milletimizin özgürlük yolunda nasıl ayağa kalktığını çok güçlü bir şekilde anlatıyor.
Afiş 2:
İkinci afişte ise açık gri bir zemin üzerinde, mavi renkli bir kâğıt gemi görüyoruz. Geminin üzerinde el yazısıyla yazılmış “fikirler ölmez” cümlesi var. Sol tarafta dikey olarak “2019 MİLLİ MÜCADELENİN 100. YILI” yazısını okuyoruz. Sağ alt köşede ise “19.05.1919 / 08.15 SAMSUN” bilgisi yer alıyor.
Bu afiş bize şunları anlatmak istiyor:
Bu afiş de yine 19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışını ve Millî Mücadele’nin başlangıcını konu alıyor. Altta yazan tarih ve yer bilgisi bunu açıkça belirtiyor.
Kâğıt gemi, bazen bir başlangıcı, bir yolculuğu veya bir umudu temsil eder. Burada da Atatürk’ün Samsun’a gelişiyle başlayan o büyük yolculuğu, umudu ve yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor olabilir.
Afişin en önemli mesajı ise “fikirler ölmez” cümlesinde gizli. Bu, Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkarak başlattığı bağımsızlık ve çağdaşlaşma fikirlerinin, aradan yüzyıllar geçse bile asla unutulmayacağını, her zaman yaşayacağını ve gelecek nesillere aktarılacağını anlatıyor.
Mavi renk, genellikle huzuru, sonsuzluğu ve umudu temsil eder. Kâğıt geminin mavi olması ve “fikirler ölmez” mesajıyla birleşmesi, bu fikirlerin ne kadar değerli ve kalıcı olduğunu vurguluyor.
Özetle bu afiş, 19 Mayıs 1919’da Samsun’da atılan adımların ve o gün yeşeren fikirlerin hiçbir zaman eskimeyeceğini, her zaman canlı kalacağını ve bize yol göstereceğini anlatmak istiyor. Tıpkı bir kâğıt geminin denizde yol alması gibi, fikirler de zamanın ötesinde yolculuklarına devam eder.