Merhaba sevgili öğrencim, seninle bu güzel Türkçe sorularını birlikte inceleyelim. Görseldeki etkinlikler hem kelime dağarcığımızı geliştirmek hem de kelimelerin anlam inceliklerini kavramak için harika bir fırsat. Hazırsan başlayalım!
b. Soru: Aşağıdakilerin hangisinde “kazanmak” kelimesi “En çok puanı alan sporcu yarışmayı kazanır.” cümlesindeki anlamıyla kullanılmıştır? İlgili kutucuğu işaretleyiniz.
Öncelikle örnek cümlemizi iyi analiz etmemiz gerekiyor. “En çok puanı alan sporcu yarışmayı kazanır” cümlesinde kazanmak kelimesi; bir mücadele, yarışma veya karşılaşma sonucunda üstün gelmek, galip gelmek, birinci olmak anlamında kullanılmıştır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi cümlede bu anlama yakın bir kullanım var, onu bulalım:
- 1. Seçenek: “Gün boyu sadece üç yüz lira kazandık.”
Açıklama: Burada kazanmak, çalışarak para elde etmek anlamındadır. Bir yarışma veya galibiyet söz konusu değildir. - 2. Seçenek: “Kurtuluş Savaşı’nı ulusça kazandık.”
Açıklama: İşte aradığımız anlam bu olabilir! Savaşta kazanmak; düşmana karşı üstün gelmek, galip gelmek demektir. Tıpkı yarışmayı kazanan sporcunun rakiplerine üstün gelmesi gibi, burada da bir mücadele sonunda elde edilen bir zafer vardır. - 3. Seçenek: “Kısa sürede arkadaşlarımızın güvenini kazandık.”
Açıklama: Burada kazanmak; birinin olumlu bir duygusunu veya tutumunu (güven, sevgi gibi) elde etmek anlamındadır. - 4. Seçenek: “Genç sanatçıların dostluğunu kazandık.”
Açıklama: Bu da bir önceki seçenekle benzerdir. Dostluk edinmek, iyi bir ilişki kurmak anlamındadır.
Sonuç: Örnek cümledeki “yarışmayı kazanmak” (birinci olmak, galip gelmek) anlamı ile “savaşı kazanmak” (zafer elde etmek, galip gelmek) anlamı birbiriyle örtüşmektedir. Bu nedenle doğru cevap ikinci kutucuktur.
Cevap: ☑ Kurtuluş Savaşı’nı ulusça kazandık.
4. Etkinlik (b Bölümü): Siz de bir sözlük oluşturunuz. Yeni öğrendiğiniz kelimeleri ve kelime gruplarını bu sözlüğe yazınız. Sözlüğü oluştururken kelimelerin alfabetik sırasına dikkat ediniz.
Bu etkinlikte senden kendi küçük sözlüğünü oluşturman isteniyor. Tarık’ın yukarıda yaptığı gibi biz de kelimeleri sıralarken alfabetik sıraya (A’dan Z’ye) dikkat etmeliyiz. Alfabetik sıralama yaparken kelimenin ilk harfine bakarız. Eğer ilk harfler aynıysa ikinci harfe, onlar da aynıysa üçüncü harfe bakarak sıralama yaparız.
Senin için örnek bir sözlük hazırladım. Sen de defterine kendi öğrendiğin yeni kelimelerle buna benzer bir liste yapabilirsin.
Adım 1: Kelimeleri Seçelim
Örneğin şu üç kelimeyi seçelim: Gayret, Abide, Cömert.
Adım 2: Alfabetik Sıraya Dizelim
- Abide (A harfi alfabede en baştadır.)
- Cömert (C harfi G’den önce gelir.)
- Gayret (G harfi C’den sonra gelir.)
Adım 3: Sözlüğümüzü Yazalım
İşte senin için hazırladığım örnek sözlük tasarımı:
BENİM SÖZLÜĞÜM
- Abide : Anıt, tarihi değeri olan yapı.
- Cömert : Parasını ve malını esirgemeden veren, eli açık kimse.
- Gayret : Çalışma, çabalama, emek verme.
- Mücadele : Bir amaca ulaşmak için yapılan zorlu çaba, savaşım.
- Zafer : Savaşta veya yarışmada kazanılan başarı.
Sen de okuduğun kitaplarda veya derslerde karşına çıkan, anlamını yeni öğrendiğin kelimeleri bu şekilde alt alta, alfabetik sıraya dikkat ederek yazabilirsin. Başarılar dilerim!