Merhaba sevgili öğrencim, ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün birlikte çok güzel ve önemli iki etkinliği inceleyeceğiz. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
b. Bu açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerde benzeyen ve benzetilenleri belirleyerek ilgili kutucuklara yazınız.
Sevgili öğrencim, benzetme neydi hatırlıyor musun? Bir şeyi, başka bir şeye benzeterek onun özelliğini daha güçlü anlatmaktı. Mesela, “Pamuk gibi elleri vardı.” dediğimizde, ellerin yumuşaklığını pamuğa benzetiyoruz. Burada benzeyen “eller”, benzetilen ise “pamuk” oluyor. Şimdi cümlelerimize bakalım ve benzeyenle benzetileni bulalım:
Cümleler: Bu biberleri yiyemezsin çünkü biberler zehir gibi acı.
Çözüm:
- Benzeyen: biberler (Acılığı anlatılmak istenen şey)
- Benzetilen: zehir (Biberin acılığını benzetilen şey)
Cümleler: Aylar sonra çocuklar parklara karıncalar gibi üşüştü.
Çözüm:
- Benzeyen: çocuklar (Parka toplananlar)
- Benzetilen: karıncalar (Çocukların çok sayıda ve hızlıca toplanmasını benzetilen şey)
Cümleler: Buz gibi havada böyle dolaşırsan hastalanırsın.
Çözüm:
- Benzeyen: hava (Soğukluğu anlatılmak istenen şey)
- Benzetilen: buz (Havanın soğukluğunu benzetilen şey)
Cümleler: Caddelerde arabalar arı gibi vızır vızır işliyordu.
Çözüm:
- Benzeyen: arabalar (Caddede gidenler)
- Benzetilen: arı (Arabaların sesli ve yoğun hareketini benzetilen şey)
Şimdi de 9. etkinliğe geçelim. Burada kelimeleri anlamlarıyla eşleştireceğiz. Bu da bizim kelime bilgimizi geliştirecek harika bir etkinlik!
9. Etkinlik
a. Aşağıdaki kelimeleri anlamlarıyla eşleştiriniz.
Adım 1: İlk tanımı okuyalım ve hangi kelimeye uyduğunu düşünelim.
Tanım a) “Bir milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak.”
Çözüm:
Bu tanım, bir ülkenin veya topluluğun sembolü olan, renkli ve özel biçimli kumaşı anlatıyor. Bu kelime kesinlikle bayrak olmalı!
- a) ile bayrak eşleşir.
Adım 2: İkinci tanıma bakalım.
Tanım b) “Her türlü dış etkiden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi düşüncesine dayanarak karar vermesi durumu, hürriyet.”
Çözüm:
Bu tanım, bir insanın kendi kararlarını başkalarının etkisi olmadan vermesi durumunu anlatıyor. Tanımın sonunda “hürriyet” kelimesini de görüyoruz ki bu da bize ipucu veriyor. Hürriyet kelimesinin eş anlamlısı özgürlüktür.
- b) ile özgürlük eşleşir.
Adım 3: Üçüncü tanımı okuyalım.
Tanım c) “Çocukların ve gençlerin toplum yaşayışında yerlerini almaları için gerekli bilgi, beceri ve anlayışları elde etmelerine, kişiliklerini geliştirmelerine okul içinde veya dışında, doğrudan veya dolaylı yardım etme.”
Çözüm:
Bu tanım, çocukların ve gençlerin bilgi edinmelerine, kendilerini geliştirmelerine yardımcı olmayı anlatıyor. Bu, hepimizin okulda yaptığı şey aslında! Bu kelime eğitimdir.
- c) ile eğitim eşleşir.
Adım 4: Son tanımımıza geçelim.
Tanım ç) “(mecaz) Kötülükten uzak, temiz, saf.”
Çözüm:
Bu tanım mecaz (yani gerçek anlamından farklı, benzetmeli bir anlam) olarak kullanılıyor. Kötülükten uzak, temiz ve saf olmak… Kalan kelimelerimiz “aydınlık” ve “ufuk”. “Ufuk” genellikle gelecekle veya geniş bir görüşle ilgili kullanılır. Ama “aydınlık” kelimesi, karanlığın zıttı olduğu gibi, mecazen de kötülüklerden uzak, temiz ve saf anlamlarına gelir. Mesela “aydınlık düşünceler” dediğimizde kötü olmayan, iyi düşünceleri kastederiz.
- ç) ile aydınlık eşleşir.
Gördüğün gibi, “ufuk” kelimesi bu etkinlikte eşleşmeyen kelime olarak kaldı. Bu tür sorularda bazen fazladan kelimeler olabilir, şaşırma sakın!
b. Bu kelimeleri anlamlarına uygun şekilde kullanarak bayrak sevgisiyle ilgili bir konuşma yapınız.
Şimdi de bulduğumuz kelimeleri (bayrak, özgürlük, eğitim, aydınlık) kullanarak bayrak sevgisi üzerine kısa bir konuşma hazırlayalım. Haydi, dinle beni!
Sevgili arkadaşlarım, değerli öğretmenlerim,
Bugün sizlere kalbimizin en güzel köşesinde taşıdığımız bayrak sevgisinden bahsetmek istiyorum. Bayrağımız, sadece bir kumaş parçası değildir. O, bizim milletimizin, geçmişimizin ve geleceğimizin en güzel simgesidir.
Bayrağımız, atalarımızın bizlere armağan ettiği özgürlük mücadelesinin bir kanıtıdır. Onlar, bu toprakları düşmanlardan korumak için canlarını feda ettiler, tıpkı karıncalar gibi çalışıp, zehir gibi acı zorluklara göğüs gerdiler. Bizler de onların mirasını en iyi şekilde korumalıyız.
Bu mirası korumanın en güzel yolu nedir biliyor musunuz? Tabii ki eğitim! Ne kadar çok şey öğrenirsek, ne kadar bilgili olursak, ülkemize o kadar faydalı oluruz. Okulda öğrendiğimiz her bilgi, geleceğimizi daha aydınlık yapar. Tıpkı buz gibi havada sıcak bir yuva gibi, eğitim de bizi her türlü kötü etkiden korur.
Unutmayalım ki, dalgalanan al bayrağımız, bizim için hem bir gurur kaynağı hem de geleceğe umutla bakmamızı sağlayan bir ışıktır. Bayrağımıza sahip çıkmak, onu sevmek, onu yüceltmek hepimizin görevidir.
Hepinize teşekkür ederim.
Umarım bu konuşma metnini ve çözümleri beğenmişsindir. Başka soruların olursa her zaman yardımcı olmaya hazırım!