Merhaba sevgili öğrencim. Ben senin Türkçe öğretmeninim. Bugün seninle birlikte kitap sayfasındaki bu güzel etkinlikleri inceleyeceğiz ve soruları adım adım çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
5. Etkinlik: Boş Bırakılan Yeri Doldurma
Soru: Aşağıda boş bırakılan yeri şiirden hareketle doldurunuz.
“Şair, Türk bayrağına karşı bir hayranlık duymaktadır. Ona olan duygularını ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………”
Çözüm:
Bu soruda bizden, şairin bayrağımıza olan hayranlığını nasıl ifade ettiğini tamamlamamız isteniyor. Şiirlerde şairler duygularını, sevgilerini ve hayranlıklarını yazdıkları mısralarla (dizelerle) anlatırlar.
- Adım 1: Cümlenin başına bakıyoruz: “Şair, Türk bayrağına karşı bir hayranlık duymaktadır.”
- Adım 2: Şair bu hayranlığı içinde tutmamış, bize anlatmış. Peki nasıl? Şiir yazarak.
- Sonuç: Bu cümleyi en anlamlı şekilde şöyle tamamlayabiliriz:
“Ona olan duygularını yazdığı bu coşkulu dizelerle dile getirmiştir.”
(Not: “şiirindeki güzel sözlerle ifade etmiştir” veya “gurur dolu sözlerle anlatmıştır” şeklinde yazdıysan bu da doğru kabul edilir.)
6. Etkinlik: Görsellerin Katkısını Belirleme
Soru: Okuduğunuz şiirin görsellerini inceleyiniz. Bunların aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığını belirleyerek ilgili kutucuğu işaretleyiniz.
Çözüm:
Şiirimiz Türk bayrağı ve ona duyulan sevgi ile ilgili. Genellikle bayrak şiirlerinde kullanılan görseller (dalgalanan bayrak, kırmızı-beyaz renkler, gökyüzü) okuyucuda vatan sevgisi, gurur ve heyecan uyandırmayı amaçlar.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- Duygu oluşturma: Evet, bayrak görseli bizi duygulandırır ve heyecanlandırır.
- Kahramanların özelliklerini vurgulama: Görsellerde belirli bir kişinin fiziksel özellikleri (saçı, gözü vb.) ön planda değilse bu seçenek olmaz.
- Yerlerin özelliklerini açıklama: Şiir bir gezi yazısı değil, bir duygu yazısıdır.
- Sonuç: Şiir görselleri en çok okuyucunun hislerini harekete geçirmek için kullanılır.
Doğru Cevap:Duygu oluşturma kutucuğunu işaretlemelisin.
7. Etkinlik: Metin Özelliklerini Belirleme
Soru: Aşağıdaki özelliklerden hangileri “Olamam” metni için söylenebilir? İlgili kutucukları işaretleyiniz.
Çözüm:
Bu etkinliği doğru çözmek için hemen altındaki 8. Etkinlikte verilen örneğe göz atabiliriz. Orada “Taşıp yirmi yaş dileklerinden / Ufuk ufuk süzülen / Bir gemiyim ben…” şeklinde alt alta yazılmış satırlar görüyoruz. Bu yazım şekli bize metnin türünü hemen ele veriyor.
- Adım 1: Metin alt alta kısa satırlardan oluşuyor. Biz bu satırlara “dize” veya “mısra” diyoruz. Demek ki bu bir şiir.
- Adım 2: Şiirlerin özelliklerini hatırlayalım. Şiirlerde bilgi vermekten çok hisler, sevinçler, üzüntüler yani duygular anlatılır.
- Adım 3: Şiirler paragraflardan değil, kıtalar ve dizelerden oluşur.
Buna göre işaretlememiz gereken kutucuklar şunlardır:
✔ Duygular ön plandadır. (Çünkü bu bir şiirdir.)
✔ Dizelerden meydana gelmiştir. (Şiirler satır satır, yani dize dize yazılır.)
(Diğer seçenekler olan “Paragraflardan oluşmuştur” ve “Düşünce ön plandadır” seçenekleri bilgilendirici düz yazılar için geçerlidir, bu yüzden onları boş bırakıyoruz.)
8. Etkinlik: Benzetme Sanatını Anlama
Konu Anlatımı:
Burada bir soru yok ama senin için çok önemli bir bilgi var. Buna “Söz Sanatları” diyoruz. Metinde şair kendini anlatırken dümdüz “Ben gidiyorum” dememiş.
Örnek:“Ufuk ufuk süzülen bir gemiyim ben…”
Burada şair:
- Benzeyen: Kendisi (Şair)
- Benzetilen: Gemi
Şair, tıpkı bir geminin denizde süzülerek gitmesi gibi, kendisinin de hayalleriyle süzüldüğünü anlatmak istemiş. Anlatımı daha güçlü ve etkileyici yapmak için “Benzetme” yapmış. Bunu bir süsleme sanatı gibi düşünebilirsin.
Dersimiz bitti! Umarım anlatımlarım senin için faydalı olmuştur. Başarılar dilerim sevgili öğrencim.