5. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Tuna Yayınları Sayfa 267

Harika bir soru, sevgili öğrencim! Matematik dersimize hoş geldin. Bugün “Alan Tahmini” konusunu işleyeceğiz. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için bir öğretmen olarak, adım adım ve anlayacağın bir dilde çözeceğim. Hazırsan, haydi başlayalım!

Soru: Aşağıdaki görseli inceleyiniz. Sınıfta bulunan aynı tür masalardan birinin üst yüzünün kapladığı alanın kaç metrekare olduğunu biliyorsanız sınıfın zemininin alanını tahmin edebilir misiniz?

Çözüm:

Elbette tahmin edebiliriz! Bu, tıpkı büyük bir halıyı küçük karolarla kaplamak gibi bir şeydir. Gel, nasıl yapacağımızı adım adım düşünelim:

• Adım 1: Öncelikle, bir tane masanın üst yüzünün alanını bilmemiz gerekiyor. Soru bize bunu bildiğimizi varsaymamızı söylüyor. Diyelim ki bir masanın alanı 1 metrekare olsun.
• Adım 2: Şimdi sınıfın zeminine bakalım. Bu zemini, bildiğimiz o masalarla tamamen kapladığımızı hayal edelim. Sınıfın zeminine yan yana, art arda kaç tane masa sığdırabileceğimizi göz kararı sayarız. Görsele baktığımızda yaklaşık olarak 20-25 masa sığacak gibi duruyor, değil mi?
• Adım 3: Son olarak, bulduğumuz masa sayısını bir masanın alanıyla çarparız. Eğer zemine 25 masa sığacağını tahmin ettiysek ve bir masanın alanı 1 metrekare ise, sınıfın zemininin alanını yaklaşık olarak şöyle buluruz:
  

  25 (masa sayısı) x 1 (bir masanın alanı) = 25 metrekare

Yani evet, bir masanın alanını bilirsek, o masayı bir birim olarak kullanarak tüm sınıfın alanını tahmin edebiliriz.

Örnek-1: Kareli kâğıda çizilmiş yandaki çokgenin alanını tahmin edelim. Tahminimizi çokgenin alanını bularak kontrol edelim.

Çözüm:

Bu soruda iki şey yapmamız isteniyor. Önce kareleri sayarak bir tahminde bulunacağız, sonra da şekli parçalara ayırıp gerçek alanını hesaplayacağız ve sonuçları karşılaştıracağız.

1. Alan Tahmini (Kareleri Sayarak)

• Adım 1: Tam Kareleri Sayalım
  
  Şeklin içindeki tam olarak kaplanmış kareleri sayalım. Ortada 5 birim genişliğinde ve 4 birim yüksekliğinde bir dikdörtgen var. Bu da 5 x 4 = 20 tam kare eder. Sol tarafında da 2 tane daha tam kare var. Toplamda 22 tane tam karemiz var.
• Adım 2: Tam Olmayan Kareleri Sayalım
  
  Şimdi de kenarlardaki yarım kalmış karelere bakalım. Şeklin en solunda, biri üstte biri altta olmak üzere 2 tane üçgen var. Bu üçgenler bir karenin yarısını kaplıyor. Yine bu üçgenlerin solunda 2 tane daha yarım karelik üçgen var. Toplamda 4 tane tam olmayan (yarım) karemiz var.
• Adım 3: Tahmini Hesabı Yapalım
  
  Matematikte genellikle iki yarım bir bütün eder, değil mi? Burada da aynı mantığı kullanacağız. 4 tane yarım karemiz olduğuna göre, bunları birleştirdiğimizde kaç tam kare elde ederiz?

  4 (yarım kare) ÷ 2 = 2 tam kare

  Yani yarım karelerin toplam alanı yaklaşık olarak 2 cm²‘dir.

• Adım 4: Toplam Tahmini Alanı Bulalım
  
  Şimdi tam karelerle yarım karelerden elde ettiğimiz alanı toplayalım.

  22 cm² (Tam kareler)
  + 2 cm² (Yarım karelerden gelen)
  24 cm² (Tahmini alanımız)

2. Alanı Hesaplayarak Kontrol Edelim

Şimdi de bu çokgeni daha basit, alanını kolayca hesaplayabileceğimiz şekillere ayıralım. Görselde de gösterildiği gibi şekli bir büyük dikdörtgen ve iki küçük üçgene ayırabiliriz.

• Adım 1: Şekli Tanıdık Parçalara Ayıralım
  
  Şeklimiz 1 tane dikdörtgen (①) ve 2 tane üçgenden (② ve ③) oluşuyor.
• Adım 2: Her Parçanın Alanını Ayrı Ayrı Bulalım
  
  • ① numaralı dikdörtgenin alanı: Kenarları 5 birim ve 4 birim. Alanı = 5 x 4 = 20 cm²‘dir.
  • ② numaralı üçgenin alanı: Bu üçgen, kenarları 2 birim olan bir karenin tam yarısıdır. Önce karenin alanını bulalım: 2 x 2 = 4 cm². Üçgen bunun yarısı olduğuna göre alanı = 4 ÷ 2 = 2 cm²‘dir.
  • ③ numaralı üçgenin alanı: Bu üçgen de ② numaralı üçgenle aynıdır. O da 2×2’lik bir karenin yarısıdır. Alanı = 4 ÷ 2 = 2 cm²‘dir.
• Adım 3: Toplam Gerçek Alanı Bulalım
  
  Şimdi bulduğumuz bütün bu alanları toplayarak şeklin toplam alanını bulalım.

  20 cm² (Dikdörtgenin alanı)
    2 cm² (② numaralı üçgenin alanı)
  + 2 cm² (③ numaralı üçgenin alanı)
  24 cm² (Toplam alan)

Sonuç ve Karşılaştırma

Gördüğün gibi, ilk başta kareleri sayarak yaptığımız tahminimiz 24 cm² idi. Şekli parçalara ayırıp yaptığımız kesin hesaplama da 24 cm² çıktı. Bu durumda tahminimiz son derece başarılı oldu! İki sonuç da birbirine eşit. Harika iş çıkardık!