Harika bir çalışma! Merhaba çocuklar, ben 5. Sınıf Matematik öğretmeniniz. Şimdi bu alıştırmaları birlikte, tane tane anlayarak çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1) Seda Hanım, bir mağazadan tanesi 15 TL olan kazaklardan ihtiyaç sahibi çocuklar için 12 tane almıştır. Seda Hanım kazakların parasını 9 eşit taksitle ödeyeceğine göre 1 taksitin tutarı kaç liradır?
Bu soruyu çözmek için iki işlem yapmamız gerekiyor. Önce kazakların toplam ne kadar tuttuğunu bulmalı, sonra da bu toplam tutarı taksit sayısına bölmeliyiz.
Adım 1: Önce toplam ödememiz gereken parayı bulalım. Bir kazak 15 TL ise 12 kazağın ne kadar olduğunu bulmak için çarpma işlemi yaparız.
15 x 12 = 180 TL
Demek ki Seda Hanım’ın kazaklar için toplam 180 TL ödemesi gerekiyor.
Adım 2: Şimdi de bu 180 TL’yi 9 eşit taksite bölelim. Yani bir taksitin ne kadar olduğunu bulmak için bölme işlemi yapacağız.
180 / 9 = 20 TL
Sonuç olarak, Seda Hanım’ın ödeyeceği bir taksitin tutarı 20 TL‘dir.
2) Ahmet, aklından tuttuğu sayının 4 katından 3 çıkarınca 137 sayısını buluyor. Ahmet’in aklından tuttuğu sayı kaçtır?
Bu tür sorularda, yapılan işlemlerin tam tersini yaparak sonuca ulaşırız. Buna “tersten işlem” yöntemi diyoruz. Sanki bir film şeridini geriye sarmak gibi düşünün!
Adım 1: En son yapılan işlem “3 çıkarmak”. Biz bunun tersini yapacağız, yani 137’ye 3 ekleyeceğiz.
137 + 3 = 140
Adım 2: Bir önceki işlem ise “4 ile çarpmak” (4 katı). Biz de bunun tersini yapacağız, yani bulduğumuz 140 sayısını 4’e böleceğiz.
140 / 4 = 35
İşte Ahmet’in aklından tuttuğu sayıyı bulduk! Ahmet’in aklından tuttuğu sayı 35‘tir.Sağlamasını yapalım mı? 35’in 4 katı 140 eder. 140’tan 3 çıkarırsak 137 buluruz. Demek ki doğru yapmışız!
3) Kurtuluş Savaşı yıllarında seferberlik ilan edilmiş, cephedeki askerlerin ihtiyaçlarını karşılamak için her haneden 2 çift çorap ve 3 kg buğdayın toplanacağı bildirilmiştir. Bahadır köyünde 60 hane ve Burhaniye köyünde 70 hane vardır. Buna göre seferberlik ilanı ile bu iki köyden cepheye;
- a) Kaç çift çorap yollanmıştır?
- b) Toplam kaç kilogram buğday yollanmıştır?
Bu soruyu çözmek için önce iki köydeki toplam hane (ev) sayısını bulmamız gerekiyor.
Adım 1: Toplam hane sayısını bulalım.
60 (Bahadır köyü) + 70 (Burhaniye köyü) = 130 hane
İki köyde toplam 130 hane varmış.
Adım 2: Şimdi şıkları cevaplayabiliriz.
a) Kaç çift çorap yollanmıştır?
Her haneden 2 çift çorap istendiğine göre, toplam çorap sayısını bulmak için toplam hane sayısı ile 2’yi çarparız.
130 x 2 = 260 çift çorap
b) Toplam kaç kilogram buğday yollanmıştır?
Her haneden 3 kg buğday istendiğine göre, toplam buğday miktarını bulmak için toplam hane sayısı ile 3’ü çarparız.
130 x 3 = 390 kg buğday
Sonuç olarak, cepheye toplam 260 çift çorap ve 390 kg buğday yollanmıştır.
4) Yukarıda verilen işlemlerin bir problemin çözümü olması için bir problem yazınız.
Harika bir soru! Burada bizden matematik dedektifi olup verilen işlemlere uygun bir hikaye, yani problem yazmamız isteniyor. İşlemlere bakalım:
22 x 5 = 110
13 x 3 = 39
110 + 39 = 149
Gördüğümüz gibi iki farklı çarpma işlemi ve sonunda bu sonuçların toplandığı bir işlem var. O zaman şöyle bir problem kurabiliriz:
“Kırtasiyeye giden Zeynep, tanesi 22 TL olan boya kalemlerinden 5 kutu ve tanesi 13 TL olan defterlerden 3 tane almıştır. Zeynep’in kırtasiyeciye toplam kaç TL ödemesi gerekir?”
Açıklama: Bu problemde boya kalemlerine ödenen para 22 x 5 = 110 TL, defterlere ödenen para 13 x 3 = 39 TL ve toplam ödenen para da 110 + 39 = 149 TL olarak bulunur. Gördüğünüz gibi kurduğumuz problem, verilen işlemlerle birebir uyumlu!
5) “Bir belediyenin açtığı bilgisayar kursuna katılanlar hafta içi 2 saat, cumartesi günleri ise 3 saat ders görmektedir. Kursa katılanlara 2 ay sonra sertifika verilecektir.” Yukarıdaki bilgileri kullanarak bir problem yazınız.
Bu bilgilerle de çok güzel bir problem oluşturabiliriz. Bizden bir soru sormamızı istiyor. Genellikle bu tür bilgilerle toplam ders saati sorulur. Hadi öyle bir problem yazalım.
“Bir belediyenin açtığı bilgisayar kursuna katılanlar hafta içi 2 saat, cumartesi günleri ise 3 saat ders görmektedir. Kurs 2 ay sürdüğüne ve bir ay 4 hafta olarak kabul edildiğine göre, bu kursu tamamlayan bir öğrenci toplam kaç saat ders almıştır?”
Açıklama ve Çözüm:
Adım 1: Bir haftada alınan toplam ders saatini bulalım.
2 (hafta içi) + 3 (cumartesi) = 5 saat (haftalık ders)
Adım 2: Kursun toplam kaç hafta sürdüğünü bulalım. (1 ay = 4 hafta)
2 ay x 4 hafta = 8 hafta
Adım 3: Toplam ders saatini bulmak için haftalık ders saati ile toplam hafta sayısını çarpalım.
5 saat/hafta x 8 hafta = 40 saat
Yazdığımız probleme göre, kursu bitiren bir öğrenci toplam 40 saat ders almış olur.
Umarım hepsi anlaşılmıştır. Unutmayın, problemleri anlamak, çözmenin yarısıdır! Harikasınız çocuklar!