Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte “Yüzdeler” konusuna harika bir giriş yapacağız. Gönderdiğiniz görseldeki soruları inceledim. Gelin şimdi bu soruları hep birlikte, adım adım anlayarak çözelim. Unutmayın, yüzdeler aslında kesirlerin özel bir gösterim şeklidir ve günlük hayatta sık sık karşımıza çıkar.
Haydi başlayalım!
***
Örnek-1
Sema Öğretmen ve öğrencileri okullarındaki bahçeye 40 tanesi gül, 25 tanesi karanfil ve 35 tanesi papatya olmak üzere 100 tane çiçek fidesi dikmişlerdir. Buna göre dikilen gül, karanfil ve papatya fidelerinin sayısının tüm fidelerin sayısının kaçta kaçı olduğunu kesir olarak ifade edelim. Bu kesirleri yüzde sembolü (%) ile gösterelim. “%” sembolü ile gösterilen ifadelerin okunuşunu yazalım. “%” sembolünün ne anlama geldiğini belirleyelim.
Bu soruyu çözmek için önce toplam çiçek sayımızı bilmeliyiz. Soruda bize toplam 100 tane fide dikildiği söyleniyor. Bu bizim için çok önemli bir ipucu! Çünkü “yüzde” demek, bir bütünün 100 eşit parçasından kaç tanesini aldığımızı gösterir. Yani paydası 100 olan kesirler demektir.
Haydi çiçekleri sırayla inceleyelim:
Güller için:
Adım 1: Bahçedeki toplam 100 çiçekten 40 tanesi gülmüş.
Adım 2: Bunu kesir olarak göstermek istersek, güllerin sayısını (40) paya, toplam çiçek sayısını (100) paydaya yazarız. Yani kesrimiz 40/100 olur.
Adım 3: Paydası 100 olan bir kesri yüzde sembolüyle göstermek çok kolaydır! Paydaki sayıyı yazar ve önüne “%” işaretini koyarız. Bu durumda %40 olur.
Adım 4: Bu ifade “yüzde kırk” diye okunur. Anlamı ise şudur: Bahçedeki her 100 çiçekten 40’ı güldür.
Karanfiller için:
Adım 1: Bahçedeki toplam 100 çiçekten 25 tanesi karanfilmiş.
Adım 2: Kesir olarak yazarsak, 25/100 olur.
Adım 3: Yüzde sembolüyle gösterimi ise %25‘tir.
Adım 4: Bu ifade “yüzde yirmi beş” diye okunur. Anlamı: Bahçedeki her 100 çiçekten 25’i karanfildir.
Papatyalar için:
Adım 1: Bahçedeki toplam 100 çiçekten 35 tanesi papatyaymış.
Adım 2: Kesir olarak 35/100 şeklinde yazarız.
Adım 3: Yüzde sembolüyle bu kesir %35 olarak gösterilir.
Adım 4: Bu ifade “yüzde otuz beş” diye okunur. Anlamı: Bahçedeki her 100 çiçekten 35’i papatyadır.
Gördüğünüz gibi, bir bütün 100 parçaya ayrıldığında, her bir parçanın yüzde olarak ifadesi çok basittir.
***
Örnek-2
Aşağıdaki kesirleri % sembolü kullanarak gösterelim.
Bu soruda bize paydası 100 olan kesirler verilmiş ve bunları yüzde sembolü ile yazmamız isteniyor. Kuralımız çok basitti, hatırlayalım: Paydası 100 olan bir kesri yüzdeye çevirirken, paydaki sayının önüne “%” sembolünü koymamız yeterlidir.
a) 1/100
Paydamız 100, payımız ise 1. O zaman bu kesri %1 olarak yazarız. (Okunuşu: yüzde bir)
b) 9/100
Payımız 9 olduğuna göre, bu kesrin yüzde olarak gösterimi %9‘dur. (Okunuşu: yüzde dokuz)
c) 11/100
Payımız 11. O halde bu kesir %11‘e eşittir. (Okunuşu: yüzde on bir)
ç) 33/100
Paydaki sayımız 33. Yüzde sembolüyle %33 olarak gösteririz. (Okunuşu: yüzde otuz üç)
d) 67/100
Payımız 67. Bu kesri yüzde olarak %67 şeklinde ifade ederiz. (Okunuşu: yüzde altmış yedi)
e) 99/100
Payımız 99. Yüzde olarak gösterimi %99‘dur. (Okunuşu: yüzde doksan dokuz)
Umarım yüzdelerin temel mantığını ve kesirlerle olan ilişkisini anlamışsınızdır. Aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!