Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. sınıf matematik öğretmeninim. Bana gönderdiğin bu güzel alıştırma sayfasını şimdi birlikte adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
ALIŞTIRMALAR
1) Aşağıdaki toplama işlemlerini yapınız.
Toplama işlemlerini yaparken sayıları basamaklarına göre alt alta doğru bir şekilde yazdığımıza emin olmalıyız. Yani birler basamağı birler basamağının, onlar basamağı onlar basamağının altına gelmeli. Haydi başlayalım!
a) 592 + 408
Bu işlemi birlikte yapalım.
592 + 408 ------
Adım 1: Birler basamağından başlıyoruz. 2 ile 8’i topladığımızda 10 eder. 0’ı birler basamağına yazarız ve elimizde 1 onluk olur, yani elde var 1.
Adım 2: Onlar basamağına geçelim. 9 ile 0’ı toplarız, 9 eder. Eldeki 1’i de ekleyince 10 olur. Yine 0’ı onlar basamağına yazarız ve elde var 1 (bu sefer 1 yüzlük).
Adım 3: Yüzler basamağındayız. 5 ile 4’ü toplarız, 9 eder. Eldeki 1’i de ekleyince 10 olur. Bunu da sonucumuza yazarız.
592 + 408 ------ 1000
Sonuç: 1000
b) 6047 + 962
Sayıları basamaklarına dikkat ederek alt alta yazalım.
6047 + 962 -------
Adım 1: 7 + 2 = 9. Birler basamağına 9 yazarız.
Adım 2: 4 + 6 = 10. Onlar basamağına 0 yazarız, elde var 1.
Adım 3: 0 + 9 = 9. Eldeki 1’i de eklersek 10 olur. Yüzler basamağına 0 yazarız, elde var 1.
Adım 4: 6’nın altında toplayacak bir rakam yok ama eldeki 1’i unutmayalım! 6 + 1 = 7. Binler basamağına 7 yazarız.
6047 + 962 ------- 7009
Sonuç: 7009
c) 5123 + 4877
Bu soruda da aynı adımları izliyoruz.
5123 + 4877 -------
Adım 1: 3 + 7 = 10. (0 yazılır, elde 1)
Adım 2: 2 + 7 = 9. Eldeki 1 ile 10 olur. (0 yazılır, elde 1)
Adım 3: 1 + 8 = 9. Eldeki 1 ile 10 olur. (0 yazılır, elde 1)
Adım 4: 5 + 4 = 9. Eldeki 1 ile 10 olur. (10 yazılır)
5123 + 4877 ------- 10000
Sonuç: 10000
ç) 32503 + 127
Yine basamakları hizalamaya dikkat edelim.
32503 + 127 --------
Adım 1: 3 + 7 = 10. (0 yazılır, elde 1)
Adım 2: 0 + 2 = 2. Eldeki 1 ile 3 olur.
Adım 3: 5 + 1 = 6.
Adım 4: 2’nin altında rakam yok, direkt aşağı indiririz.
Adım 5: 3’ün altında rakam yok, direkt aşağı indiririz.
32503 + 127 -------- 32630
Sonuç: 32630
d) 13769 + 8354
13769 + 8354 -------- 22123
Sonuç: 22123
e) 32642 + 19758
32642 + 19758 -------- 52400
Sonuç: 52400
Harikasın! Toplama işlemlerini başarıyla tamamladık. Şimdi çıkarma işlemlerine geçelim.
2) Aşağıdaki çıkarma işlemlerini yapınız.
Çıkarma işleminde, üstteki sayıdan alttaki sayıyı çıkarırız. Eğer üstteki rakam küçükse, solundaki komşu basamaktan bir “onluk” alırız. Buna onluk bozma diyoruz, hatırladın değil mi?
a) 792 – 150
Bu işlemde onluk bozmaya gerek yok, oldukça kolay!
792 - 150 ------
Adım 1: 2 – 0 = 2.
Adım 2: 9 – 5 = 4.
Adım 3: 7 – 1 = 6.
792 - 150 ------ 642
Sonuç: 642
b) 7473 – 158
İşte şimdi komşunun kapısını çalma zamanı!
7473 - 158 -------
Adım 1: Birler basamağında 3’ten 8 çıkmaz. Onlar basamağındaki 7’den bir onluk alırız. 7 artık 6 olur, 3 ise 13 olur. 13 – 8 = 5.
Adım 2: Onlar basamağında artık 6 var. 6 – 5 = 1.
Adım 3: Yüzler basamağında 4’ten 1 çıkarsa 3 kalır.
Adım 4: Binler basamağındaki 7’yi direkt aşağı indiririz.
7473 - 158 ------- 7315
Sonuç: 7315
c) 53741 – 732
Sayıları doğru hizaladığından emin ol.
53741 - 732 --------
Adım 1: 1’den 2 çıkmaz. Komşudan (4’ten) bir onluk alırız. 4 artık 3 olur, 1 ise 11 olur. 11 – 2 = 9.
Adım 2: Onlar basamağında kalan 3’ten 3 çıkarsa 0 kalır.
Adım 3: Yüzler basamağında 7’den 7 çıkarsa 0 kalır.
Adım 4 ve 5: 3 ve 5 rakamlarını direkt aşağı indiririz.
53741 - 732 -------- 53009
Sonuç: 53009
ç) 14527 – 8651
Bu soruda birden fazla onluk bozma yapacağız, dikkatli olalım.
14527 - 8651 --------
Adım 1: 7 – 1 = 6.
Adım 2: 2’den 5 çıkmaz. Komşudan (5’ten) bir onluk alırız. 5 artık 4 olur, 2 ise 12 olur. 12 – 5 = 7.
Adım 3: Yüzler basamağında kalan 4’ten 6 çıkmaz. Komşudan (4’ten) bir onluk alırız. Binler basamağındaki 4 artık 3 olur, yüzler basamağındaki 4 ise 14 olur. 14 – 6 = 8.
Adım 4: Binler basamağında kalan 3’ten 8 çıkmaz. Komşudan (1’den) bir onluk alırız. On binler basamağındaki 1 artık 0 olur, binler basamağındaki 3 ise 13 olur. 13 – 8 = 5.
14527 - 8651 -------- 5876
Sonuç: 5876
d) 60128 – 14613
Bu soruda sıfırın olduğu yerden onluk bozmaya çalışacağız, bu en dikkatli olmamız gereken yer!
60128 - 14613 --------
Adım 1: 8 – 3 = 5.
Adım 2: 2 – 1 = 1.
Adım 3: 1’den 6 çıkmaz. Komşuya (binler basamağına) gideriz, ama orada 0 var! O yüzden bir sonraki komşuya (on binler basamağına) gideriz. 6’dan bir onluk alırız, 6 artık 5 olur. Yanındaki 0 ise 10 olur. Şimdi bu 10’dan yüzler basamağı için bir onluk alabiliriz. 10 artık 9 olur, yüzler basamağındaki 1 ise 11 olur. Şimdi işlemimizi yapabiliriz: 11 – 6 = 5.
Adım 4: Binler basamağında artık 9 var. 9 – 4 = 5.
Adım 5: On binler basamağında artık 5 var. 5 – 1 = 4.
60128 - 14613 -------- 45515
Sonuç: 45515
e) 61254 – 50178
Son sorumuz, haydi bunu da çözelim!
61254 - 50178 --------
Adım 1: 4’ten 8 çıkmaz, komşudan (5’ten) onluk alırız. 5 artık 4, 4 ise 14 olur. 14 – 8 = 6.
Adım 2: Onlar basamağında kalan 4’ten 7 çıkmaz, komşudan (2’den) onluk alırız. 2 artık 1, 4 ise 14 olur. 14 – 7 = 7.
Adım 3: Yüzler basamağında kalan 1’den 1 çıkarsa 0 kalır.
Adım 4: 1 – 0 = 1.
Adım 5: 6 – 5 = 1.
61254 - 50178 -------- 11076
Sonuç: 11076
İşte bu kadar! Bütün alıştırmaları harika bir şekilde tamamladın. Gördüğün gibi, adımları sırayla ve dikkatli bir şekilde takip edince tüm soruları kolayca çözebiliyoruz. Aferin sana!