Merhaba sevgili öğrencim,
Ben 5. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gönderdiğin bu güzel soruları senin için analiz ettim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğim. Grafik okumak bir dedektiflik oyunu gibidir, ipuçlarını doğru takip etmeliyiz! Hadi başlayalım.
Soru 4:Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. 1. grafikte veriler 0’dan başlamadığı için yanlış yorumlamalara neden olabilir.
II. 1. grafik, sütun yüksekliklerinden dolayı “5A sınıfındaki erkek öğrenci sayısı, 5C sınıfındaki erkek öğrenci sayısının 2 katıdır.” gibi yanlış yorumlamalara neden olabilir. Gerçekte 5A sınıfındaki erkek öğrencilerin sayısı, 5C sınıfındaki erkek öğrencilerin sayısından 1 fazladır.
III. 2. grafik yanlış yorumlamalara yol açan bir grafik değildir.
Bu soruda grafiklerin bizi yanıltıp yanıltmadığını ve doğru çizilip çizilmediğini kontrol etmemiz isteniyor. Hadi maddeleri tek tek inceleyelim.
Adım 1: I. maddeyi inceleyelim.
Birinci grafiğe baktığımızda, öğrenci sayısını gösteren dikey çizginin (eksenin) 6’dan başladığını görüyoruz. Grafiklerin karşılaştırma yaparken bizi yanıltmaması için genellikle 0’dan başlaması gerekir. 0’dan başlamadığı için sütunların boyları arasındaki fark olduğundan çok daha fazla görünür. Bu durum da yanlış yorum yapmamıza sebep olabilir. Yani, bu ifade doğrudur.
Adım 2: II. maddeyi inceleyelim.
Birinci grafikte 5A’nın sütunu 8’i, 5C’nin sütunu ise 7’yi gösteriyor. Gerçekte 5A’da 8, 5C’de 7 erkek öğrenci var. Yani 5A, 5C’den sadece 1 kişi fazla. Fakat grafiğin başlangıç noktası 6 olduğu için, 5C’nin sütun boyu (7-6=1 birim) iken, 5A’nın sütun boyu (8-6=2 birim) görünüyor. Grafiğe aldanan biri, 5A’daki öğrenci sayısını 5C’nin 2 katı zannedebilir. Bu yüzden bu ifade de doğrudur.
Adım 3: III. maddeyi inceleyelim.
İkinci grafiğe bakalım. Öğrenci sayısını gösteren dikey çizgi 0’dan başlıyor ve sayılar birer birer, eşit aralıklarla artıyor. Sütunların genişlikleri de aynı. Bu, verileri doğru ve yanıltıcı olmadan gösteren bir grafiktir. Dolayısıyla, 2. grafik yanlış yorumlamalara yol açan bir grafik değildir. Bu ifade de doğrudur.
Sonuç:
Gördüğün gibi I, II ve III numaralı ifadelerin hepsi doğru.
Bu yüzden doğru cevap D) I, II ve III seçeneğidir.
Soru 5:Aşağıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?
I. 2. grafikte eksen aralıkları eşit alınmıştır.
II. 2. grafik 0’dan başlatılmış, sütun kalınlıkları eşit olan, doğru çizilmiş bir grafiktir.
III. 1 ve 2. grafikteki veriler aynı değildir.
Bu soruda ise bize verilen ifadelerden yanlış olanı bulmamız isteniyor. Yine tek tek kontrol edelim.
Adım 1: I. maddeyi inceleyelim.
İkinci grafiğin dikey eksenine (öğrenci sayısı çizgisine) bakalım. Sayılar 0, 1, 2, 3, … şeklinde birer birer ve eşit aralıklarla ilerliyor. Yani eksen aralıkları eşittir. Bu ifade doğrudur.
Adım 2: II. maddeyi inceleyelim.
Bir önceki soruda da konuştuğumuz gibi, 2. grafik 0’dan başlıyor ve sütun kalınlıkları da birbirine eşit. Bu özellikler, bir grafiğin doğru çizildiğini gösterir. Dolayısıyla bu ifade de doğrudur.
Adım 3: III. maddeyi inceleyelim.
Şimdi iki grafikteki sayıları karşılaştıralım.
- 1. Grafik: 5A = 8 öğrenci, 5B = 10 öğrenci, 5C = 7 öğrenci
- 2. Grafik: 5A = 8 öğrenci, 5B = 10 öğrenci, 5C = 7 öğrenci
Gördüğün gibi, iki grafikte gösterilen öğrenci sayıları tamamen aynı. Ama bu maddede verilerin “aynı değildir” deniliyor. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Sonuç:
Soru bizden yanlış olan ifadeyi bulmamızı istediği için cevabımız III. maddedir.
Bu yüzden doğru cevap C) Yalnız III seçeneğidir.
Soru 6:Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. 1. grafik sütun yüksekliklerine göre “5B sınıfındaki erkek öğrenci sayısı, 5C sınıfındaki erkek öğrenci sayısının 4 katıdır.” gibi yanlış yorumlamalara neden olabilir.
II. 1. grafik sütun yüksekliklerine göre “5A sınıfındaki erkek öğrenci sayısı, 5B sınıfındaki erkek öğrenci sayısının yarısıdır.” gibi yanlış yorumlamalara neden olabilir.
III. 5A, 5B ve 5C sınıflarındaki erkek öğrencilerin sayıları toplamı 25’tir.
Bu son soruda yine doğru olan ifadeleri bulacağız. Haydi maddelere bakalım.
Adım 1: I. maddeyi inceleyelim.
Yine yanıltıcı olan 1. grafiğe odaklanalım. Grafik 6’dan başladığı için sütunların görünen boylarına bakalım. 5C’nin sütun boyu 7-6=1 birim. 5B’nin sütun boyu ise 10-6=4 birim. Sadece sütun boylarına bakan biri, 5B’nin 5C’nin 4 katı olduğunu düşünebilir. Ama gerçekte 10 öğrenci, 7 öğrencinin 4 katı değildir. Yani bu ifade, grafiğin yol açabileceği yanlış bir yorumu doğru bir şekilde açıklamıştır. Bu ifade doğrudur.
Adım 2: II. maddeyi inceleyelim.
Yine 1. grafikteki sütun boylarına bakalım. 5A’nın sütun boyu 8-6=2 birim. 5B’nin sütun boyu ise 10-6=4 birim. Sütun boylarına baktığımızda 2 birim, 4 birimin yarısıdır. Yani grafiğe aldanan bir kişi, 5A’daki öğrenci sayısının 5B’nin yarısı olduğunu zannedebilir. Gerçekte ise 8, 10’un yarısı değildir. Bu ifade de olası bir yanlış yorumu doğru tespit etmiş. Bu yüzden bu ifade de doğrudur.
Adım 3: III. maddeyi inceleyelim.
Bu maddede bizden sınıflardaki toplam erkek öğrenci sayısını bulmamız isteniyor. Herhangi bir grafikten (en iyisi doğru olan 2. grafikten) sayıları alıp toplayalım.
8 (5A’daki erkek öğrenci sayısı)
10 (5B’deki erkek öğrenci sayısı)
+ 7 (5C’deki erkek öğrenci sayısı)
—–
25 (Toplam erkek öğrenci sayısı)
Toplama işleminin sonucu 25 çıktı. Bu ifade de sayıların toplamının 25 olduğunu söylüyor. O zaman bu ifade de doğrudur.
Sonuç:
Bu soruda da I, II ve III numaralı ifadelerin hepsi doğru çıktı.
Bu yüzden doğru cevap D) I, II ve III seçeneğidir.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutma, grafik sorularında eksenlerin nereden başladığına ve aralıkların eşit olup olmadığına her zaman dikkat etmelisin. Başarılar dilerim!