Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. sınıf matematik öğretmeninim. Bu görseldeki soruları senin için adım adım, tane tane anlatarak çözeceğim. Konumuz Eş Doğru Parçaları, yani uzunlukları birbirine eşit olan doğru parçaları. Hazırsan hemen başlayalım!
Soru 1: Eş Doğru Parçaları Çizme
Yandaki görselde doğru parçası modeline örnek olabilecek nesneler var mıdır? Doğru parçası modeli olabilecek nesnelerden uzunlukları eşit olanları kırmızı kalemle çiziniz.
Çözüm:
Bu soru, etrafımızdaki geometrik şekilleri fark etmemizle ilgili. Unutma, doğru parçası iki nokta arasındaki dümdüz bir çizgidir.
Hadi resme birlikte dikkatlice bakalım ve doğru parçalarına benzeyen nesneleri bulalım. Sonra da hangilerinin uzunlukları birbirine eşit olabilir, onu düşünelim.
- Adım 1: Resimdeki nesneleri inceleyelim. Dükkanlar, ağaç, trafik levhası, yaya geçidi gibi birçok şey var. Bunların kenarları, direkleri birer doğru parçası modelidir.
- Adım 2: Şimdi de uzunlukları eşit olabilecekleri bulalım.
- Yaya geçidinin beyaz şeritlerini gördün mü? Onların hepsi dümdüz ve uzunlukları birbirine eşit görünüyor. Bunlar harika birer eş doğru parçası örneğidir.
- Soldaki dükkanın alt katındaki pencerelere bak. O pencerelerin her birinin genişliği birbirine eşit. Yani pencerelerin alt ve üst kenarları eş doğru parçalarıdır.
- Sağdaki dükkanın tentesini tutan dikey direkler var. O direklerin de boyları birbirine eşit duruyor.
- Trafik levhasının üçgen şeklindeki kenarları da birbirine eşittir. Bu yüzden ona eşkenar üçgen diyoruz!
Yani evet, görselde eş doğru parçalarına örnek olabilecek bir sürü nesne var! Senin de aklına başka örnekler geldiyse, harikasın!
Örnek-1:
Kareli kâğıda çizilmiş yandaki [AB] na eş, uç noktalarından biri C olan doğru parçaları çizelim.
Çözüm:
Bu soruda bizden, verilen AB doğru parçasıyla aynı uzunlukta olan ama C noktasından başlayan yeni doğru parçaları çizmemiz isteniyor. Hadi adım adım yapalım.
Adım 1: Önce [AB] doğru parçasının uzunluğunu bulalım.
Kareli kâğıda bakarak A noktasından B noktasına kadar olan kareleri sayalım. Saydığımızda tam 4 birim olduğunu görüyoruz. Demek ki bizim çizeceğimiz yeni doğru parçalarının uzunluğu da 4 birim olmalı.
Bunu matematiksel olarak |AB| = 4 br şeklinde gösteririz.
Adım 2: C noktasından başlayarak 4 birim uzunluğunda yeni doğru parçaları çizelim.
Bunu farklı yönlere doğru yapabiliriz. Harika değil mi?
- C noktasından başlayıp sağa doğru 4 birim (4 kare) sayalım ve geldiğimiz noktayı D olarak isimlendirelim. C ile D’yi birleştirdiğimizde [CD] doğru parçasını elde ederiz. Uzunluğu tam 4 birimdir.
- C noktasından başlayıp yukarı doğru 4 birim sayalım. Bu noktaya da E diyelim. C ile E’yi birleştirdiğimizde [CE] doğru parçasını elde ederiz. Onun da uzunluğu 4 birimdir.
- C noktasından başlayıp sola doğru 4 birim sayalım. Bu noktamız da F olsun. C ile F’yi birleştirdiğimizde [CF] doğru parçasını elde ederiz. Bu da 4 birim uzunluktadır.
- Son olarak, C noktasından başlayıp aşağı doğru 4 birim sayalım. Bu noktaya G adını verelim. C ile G’yi birleştirdiğimizde [CG] doğru parçasını elde ederiz. Ve evet, bu da 4 birimdir!
Adım 3: Sonucu yazalım.
Gördüğün gibi, [AB] doğru parçasına eş olan tam 4 tane yeni doğru parçası çizdik. Bunlar: [CD], [CE], [CF] ve [CG].
Hepsinin uzunluğu birbirine eşit olduğu için şöyle yazabiliriz:
|AB| = |CD| = |CE| = |CF| = |CG| = 4 br
Umarım çok iyi anlamışsındır. Unutma, eş doğru parçaları demek, uzunlukları aynı olan doğru parçaları demektir. Başka sorun olursa yine beklerim!