Harika bir istek! Merhaba sevgili 5. sınıf öğrencilerim, ben sizin matematik öğretmeniniz. Bugün sizlerle yüzdeler konusuna dair çok güzel örnekler çözeceğiz. Yüzdeler, günlük hayatta alışveriş yaparken, indirimleri hesaplarken sıkça karşımıza çıkar. Bu yüzden bu konuyu iyi anlamak çok önemli.
Şimdi bana gönderdiğin görseldeki soruları teker teker, hep birlikte anlayarak çözelim. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!
***
Giriş Sorusu: Bir mağazada her ürün grubu için ikinci ürün %30 indirimle satılmaktadır. Fiyatı 100 TL olan çantalardan iki tane alınırsa ikinci ürün için ödenecek parayı nasıl hesaplayabilirsiniz? Tartışınız.
Çözüm:
Merhaba arkadaşlar, bu soru aslında bize günlük hayatta yüzdeleri nasıl kullandığımızı gösteren harika bir örnek. Gelin birlikte düşünelim.
- Adım 1: İlk olarak, çantanın normal fiyatı ne kadarmış? 100 TL.
- Adım 2: Mağazanın kampanyası neymiş? İkinci ürüne %30 indirim. Bu demek oluyor ki, ikinci çantayı alırken fiyatının %30’u kadar daha az ödeyeceğiz.
- Adım 3: Şimdi 100 TL’nin %30’unu bulmamız gerekiyor. Unutmayın, bir sayının %30’unu bulmak demek, o sayıyı 100’e bölüp 30 ile çarpmak demektir. Hele ki sayımız 100 ise işimiz çok kolay! Çünkü %30, “yüzde otuz” yani 100’ün içindeki 30 demektir.
- Adım 4: Bu durumda 100 TL’nin %30’u doğrudan 30 TL eder. Bu, yapılacak indirim miktarıdır.
- Adım 5: İndirimli fiyatı bulmak için normal fiyattan indirim miktarını çıkarırız.
100 TL – 30 TL = 70 TL
Sonuç:
Yani, ikinci çanta için 70 TL ödememiz gerekir. İlk çanta 100 TL, ikinci çanta 70 TL, toplamda iki çantaya 170 TL öderiz.
***
Örnek-1: 140 m²’lik bir duvarın %25’i boyanmıştır. Buna göre kaç metrekare alanın boyandığını bulalım.
Çözüm:
Bu soruda bizden 140’ın %25’ini bulmamız isteniyor. Yüzdeleri kesir olarak yazmak işimizi çok kolaylaştırır, unutmayın!
- Adım 1: Öncelikle %25 ifadesini kesir olarak yazalım. %25 demek, 100 parçadan 25’i demektir. Yani kesir olarak 25/100 şeklinde yazarız.
- Adım 2: Bu kesri en sade haline getirelim mi? Hem payı (25) hem de paydayı (100) 25’e bölebiliriz.
25 ÷ 25 = 1
100 ÷ 25 = 4
Yani %25, aslında 1/4 (dörtte bir ya da çeyrek) demektir. Gördünüz mü, işimiz ne kadar kolaylaştı! - Adım 3: Şimdi sorumuz şuna dönüştü: 140 m²’lik duvarın 1/4’ü ne kadardır? Bir sayının çeyreğini (1/4’ünü) bulmak için o sayıyı 4’e bölmemiz yeterlidir.
140 ÷ 4 = 35
Sonuç:
Demek ki duvarın 35 m²‘lik alanı boyanmıştır. Harikasınız!
***
Örnek-2: Bir mağazadaki ürünlere, bu ürünlerin KDV’si (Katma Değer Vergisi) oranında indirim yapılmaktadır. Bu mağazadan Akın, %18 KDV’li fiyatı 200 TL olan bir ürün; Songül ise %8 KDV’li fiyatı 100 TL olan bir ürün almıştır. Akın ve Songül’ün aldıkları ürünlerde kaç lira indirim yapıldığını bulalım.
Çözüm:
Bu soruda iki farklı hesaplama yapmamız gerekiyor. Önce Akın için, sonra da Songül için indirim miktarlarını bulacağız. Haydi başlayalım!
a) Akın’ın Aldığı Üründeki İndirim
- Adım 1: Akın’ın aldığı ürünün fiyatı 200 TL ve indirim oranı da KDV oranı olan %18. Yani 200 TL’nin %18’ini bulmalıyız.
- Adım 2: %18’i kesir olarak yazalım: 18/100.
- Adım 3: Şimdi 200’ün 18/100’ünü bulacağız. Bunun için önce 200’ü 100’e böleriz, sonra çıkan sonucu 18 ile çarparız.
200 ÷ 100 = 2- Adım 4: Bulduğumuz 2’yi şimdi de kesrin payı olan 18 ile çarpalım.
2 × 18 = 36Sonuç (Akın):
Akın’ın aldığı üründe tam 36 TL indirim yapılmıştır.
b) Songül’ün Aldığı Üründeki İndirim
- Adım 1: Songül’ün aldığı ürünün fiyatı 100 TL ve indirim oranı da KDV oranı olan %8. Bizden 100 TL’nin %8’ini bulmamız isteniyor.
- Adım 2: Az önceki ilk soruda hatırladığımız gibi, bir sayının 100 olduğu zaman yüzdeyi bulmak çok kolaydır! %8, “yüzde sekiz” demektir. Yani 100’ün içindeki 8’dir.
- Adım 3: Bu yüzden 100 TL’nin %8’i doğrudan 8 TL‘dir. Ama yine de işlemle gösterelim:
100’ü 100’e böleriz: 100 ÷ 100 = 1
Çıkan sonucu 8 ile çarparız: 1 × 8 = 8Sonuç (Songül):
Songül’ün aldığı üründe ise 8 TL indirim yapılmıştır.
Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur çocuklar. Gördüğünüz gibi yüzdeler, doğru adımları izlediğimizde oldukça kolay ve eğlenceli bir konu. Aklınıza takılan bir şey olursa hiç çekinmeden sorun. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!